Đô thị hóa ở Việt Nam
1-Đặc điểm đô thị hóa ở nước ta.
Dựa vào kiến thức đã học , hãy nêu biết khái niệm đô thị hóa.
a-Quá trình đô thị hóa ở nước ta diễn ra chậm chạp, trình độ đô thị hóa thấp.
Từ thế kỷ thứ VIII trước Công nguyên, thành Cổ Loa được coi là đô thị đầu tiên ở nước ta, là kinh đô của nhà nước Âu Lạc.
Vào thời kỳ phong kiến các đô thị Việt Nam hình thành trên những nơi có vị trí thuận lợi với các chức năng chính là hành chính, thương mại, quân sự.
Thế kỷ XI, xuất hiện thành Thăng Long,
rồi đén các đô thị : Phú Xuân, Hội An, Đà Nẵng, Phồ Hiến ở thế kỷ XVI-XVIII
1-Đặc điểm đô thị hóa ở nước ta.
Thời kỳ Pháp thuộc, công nghiệp chưa phát triển, hệ thống đô thị không có cơ sở để mở rộng, các tỉnh, huyện thường được chia quy mô nhỏ, chức năng chủ yếu là hành chính, quân sự .
Đến những năm 30 của thế kỷ XX mới có một số đô thị lớn được hình thành như Hà Nội, Hải phòng, Nam Định …
Từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến năm 1954 quá trình đô thị hóa diễn ra chậm, các đô thị không có sự thay đổi nhiều.
1-Đặc điểm đô thị hóa ở nước ta.
Từ năm 1954 đến 1975 đô thị phát triển theo hai xu hướng khác nhau :
Ở miền Nam,
* Chính quyền Saigon đã dùng “Đô thị hóa” như một biện pháp để dồn dân phục vụ cho chiến tranh.
* Các thành phố được phân bố ở các vị trí chiến lược quan trọng, dọc các đường giao thông, dân cư nông thôn được dồn vào các thành phố.
Ở miền Bắc đô thị hóa gắn liền với quá trình công nghiệp hóa trên cơ sở mạng lưới đô thị có từ trước. Từ 1965 đến 1972 các đô thị bị chiến tranh phá hoại, quá trình đô thị hóa bị chựng lại.
1-Đặc điểm đô thị hóa ở nước ta.
Từ 1975 đén nay,
* quá trình đô thị hóa có chuyển biến khá mạnh, đô thị được mở rộng và phát triển nhanh hơn, đặc biệt là các đô thị lớn.
* Tuy nhiên, cơ sở hạ tầng của cấc đô thị (hệ thống giao thông, điện, nước, các công trình phúc lợi xã hội …) vẫn còn ở mức độ thấp so với các nước trong khu vực và thế giới.
b-Tỉ lệ dân thành thị tăng.
Bảng 18.1. Số dân thành thị và tỉ lệ dân thành thị trong dân số cả nước, giai đoạn 1990 – 2005.
Dựa vào bảng 18.1, nêu nhận xét về sự thay đổi số dân thành thị và tỉ lệ dân thành thị trong giai đoạn 1990 – 2005.
1-Đặc điểm đô thị hóa ở nước ta.
Tỉ lệ dân số đô thị còn thấp so với các nước trong khu vực. Năm 2005 dân số thành thị chiếm 26,9% số dân cả nước.
c-Phân bố đô thị không đồng đều giữa các vùng.
Dựa vào bảng 18.2, nhận xét về sự phân bố đô thị và số dân đô thị giữa các vùng trong nước .
Bảng 17.1. Phân bố đô thị giữa các vùng (đến 1 - 4 - 2004)
Dựa vào bảng 18.2, nhận xét về sự phân bố đô thị và số dân đô thị giữa các vùng trong nước .
2-Mạng lưới đô thị ở nước ta.
Mạng lưới đô thị được phân thành 6 loại, dựa vào các tiêu chí cơ bản như : số dân, chức năng, mật độ dân số, tỉ lệ dân tham gia vào hoạt động sản xuất phi nông nghiệp…
Đến năm 2007, nước ta có
* 5 thành phố trực thuộc Trung Ương,
* 2 đô thị loại đặc biệt,
* 4 đô thị loại I,
* 13 đô thị loại II,
* 26 đô thị loại III,
* 639 đô thị loại IV và loại V.
Hãy xác định 5 thành phố trực thuộc Trung ương và 2 đô thị đặc biệt trên hình 16.2.
3-Ảnh hưởng của đô thị hóa đến phát triển kinh tế - xã hội.
Đô thị hóa có tác động mạnh tới quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế của nước ta.
- Các đô thị có ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương, các vùng trong nước. Năm 2005 khu vực đô thị đóng góp
70,4% GDP cả nước,
và 84% GDP công nghiệp – xây dựng,
87% GDP dịch vụ
và 80% ngân sách nhầ nước.
3-Ảnh hưởng của đô thị hóa đến phát triển kinh tế - xã hội.
- Các thành phố, thị xã
* là các thị trường tiêu thụ sản phẩm hàng hóa lớn và đa dạng,
* là nơi
+ sư dụng đông đảo lực lượng lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật;
+ có cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại,
+ có sưc hút đối với đầu tư trong nước và ngoài nước,
→ tạo ra động lực cho sự tăng trưởng và phát triển kinh tế.
- Các đô thị có khả năng tạo ra nhiều việc làm và thu nhập cho người lao động.
3-Ảnh hưởng của đô thị hóa đến phát triển kinh tế - xã hội.
Tuy nhiên, trong quá trình đô thị hóa cũng nảy sinh những hậu quả cần phải có kế hoạch khắc phục như : vấn đề ô nhiễm môi trường, an ninh trật tự xã hội…
Nêu ví dụ minh họa điển hình về những hậu quả của quá trình đô thị hóa đối với phát triển kinh tế – xã hội, môi trường ở nước ta hiện nay .