Tập đọc
Đoàn thuyền đánh cá (Tr.59)
( trích)
Huy Cận
Thứ hai ngày 28 tháng 2 năm 2022
- Huy Cận (1919 - 2005), tên đầy đủ là Cù Huy Cận.
- Quê hương: làng Ân Phú, huyện Hương Sơn (nay là xã Ân Phú, huyện Vũ Quang), tỉnh Hà Tĩnh.
- Ông tham gia hoạt động cách mạng và từng giữ nhiều chức vụ cao trong Chính phủ Việt Nam như: Bộ trưởng Bộ canh nông đầu tiên, Thứ trưởng sau đó là Bộ trưởng Bộ Văn hóa nghệ thuật, Bộ trưởng Bộ Văn hóa Giáo dục…
- Ông là một trong những nhà thơ xuất sắc thuộc phong trào Thơ mới.

- Giữa năm 1958, Huy Cận có chuyến đi thực tế dài ngày ở vùng mỏ Quảng Ninh.

- Từ chuyến đi thực tế này, hồn thơ Huy Cận mới thực sự nảy nở trở lại và dồi dào trong cảm hứng về thiên nhiên đất nước, về lao động và niềm vui trước cuộc sống.

- Bài thơ Đoàn thuyền đánh cá được sáng tác trong thời gian ấy và in trong tập thơ “Trời mỗi ngày lại sáng” (1958)
Mặt trời xuống biển như hòn lửa
Sóng đã cài then đêm sập cửa
Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi.
Câu hát căng buồm cùng gió khơi.
 
Hát rằng: cá bạc Biển Đông lặng,
Cá thu Biển Đông như đoàn thoi
Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng
Đến dệt lưới ta, đoàn cá ơi!
Sao mờ, kéo lưới kịp trời sáng
Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng
Vảy bạc đuôi vàng lóe rạng đông
Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng.
 
Câu hát căng buồm với gió khơi,
Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời,
Mặt trời đội biển nhô màu mới,
Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi.
                                           
Ta hát bài ca gọi cá vào,
Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao,
Biển cho ta cá như lòng mẹ
Nuôi lớn đời ta tự buổi nào.
ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ
( Trích)
Huy Cận
Hướng dẫn đọc

Giọng nhịp nhàng, khẩn trương, thể hiện tâm trạng hào hứng, phấn khởi.

Nhấn giọng ở những từ ngữ gợi tả: hòn lửa, sập cửa, căng buồm, gõ thuyền, lòng mẹ, nuôi lớn, xoăn tay, lóe rạng đông, nắng hồng, đội biển, huy hoàng,…
Bài thơ có 5 khổ, mỗi khổ thơ có 4 dòng. Mỗi dòng có 7 chữ. Gọi là bài thơ thất ngôn tứ tuyệt.
Luyện đọc đúng
Phát âm
hòn lửa
luồng sáng
xoăn tay
vảy bạc
lóe rạng đông
Ngắt nhịp thơ
 
Chú giải
Thoi : Bộ phận của khung cửi hay máy dệt để luồn sợi trong khi dệt vải
Chú giải
Then : Thanh gỗ hay sắt nhỏ và dài dùng để cài giữ cánh cửa khi đóng
Mặt trời xuống biển/ như hòn lửa
Sóng đã cài then/đêm sập cửa
Đoàn thuyền đánh cá/ lại ra khơi.
Câu hát căng buồm/ cùng gió khơi.
 
Hát rằng:// cá bạc Biển Đông lặng,
Cá thu Biển Đông/ như đoàn thoi
Đêm ngày dệt biển/ muôn luồng sáng
Đến dệt lưới ta,/ đoàn cá ơi!
Sao mờ,/ kéo lưới kịp trời sáng
Ta kéo xoăn tay/ chùm cá nặng
Vảy bạc đuôi vàng/ lóe rạng đông
Lưới xếp buồm lên/ đón nắng hồng.
 
Câu hát căng buồm/ với gió khơi,
Đoàn thuyền chạy đua/ cùng mặt trời,
Mặt trời đội biển/ nhô màu mới,
Mắt cá huy hoàng/ muôn dặm phơi.
                                           
Ta hát bài ca/ gọi cá vào,
Gõ thuyền/ đã có nhịp trăng cao,
Biển cho ta cá/ như lòng mẹ
Nuôi lớn đời ta/ tự buổi nào.
ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ
( trích)
Huy Cận
Bài thơ miêu tả cảnh gì?
 Bài thơ miêu tả cảnh đoàn thuyền đánh cá ra khơi và trở về với cá nặng đầy khoang.
Mặt trời xuống biển như hòn lửa
Sóng đã cài then đêm sập cửa
Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi.
Câu hát căng buồm cùng gió khơi.
Đoàn thuyền đánh cá ra khơi vào lúc nào?
Đoàn thuyền đánh cá ra khơi vào lúc hoàng hôn
Đoàn thuyền đánh cá trở về từ lúc nào?
Đoàn thuyền đánh cá trở về từ lúc bình minh
Sao mờ, kéo lưới kịp trời sáng
Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng
Vảy bạc đuôi vàng lóe rạng đông
Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng.
 
Câu hát căng buồm với gió khơi,
Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời,
Mặt trời đội biển nhô màu mới,
Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi.
3. Tìm những hình ảnh nói lên vẻ đẹp huy hoàng của biển
Mặt trời xuống biển như hòn lửa
Sóng đã cài then đêm sập cửa
Mặt trời đội biển nhô màu mới
Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi
Chọn những từ ngữ nói lên vẻ đẹp lao động của con người trên biển
Kéo xoăn tay
Căng buồm
Chạy đua cùng mặt trời
Hát gọi cá vào
Công việc lao động của người đánh cá thật đẹp, thật sôi nổi và hào hứng
Công việc lao động của người đánh cá được miêu tả đẹp như thế nào?
Ý nghĩa : Ca ngợi vẻ đẹp của biển cả, vẻ đẹp khỏe khoắn và sự lạc quan, yêu đời của người dân vùng biển.
Luyện đọc diễn cảm
Phát âm
Nhấn giọng vào những từ ngữ gợi tả, gợi cảm, ca ngợi vẻ đẹp huy hoàng của biển, ca ngợi vẻ đẹp lao động hăng say của những ngư dân vùng biển.
Ngắt nhịp thơ
 
Mặt trời xuống biển / như hòn lửa
Sóng đã cài then / đêm sập cửa
Đoàn thuyền đánh cá / lại ra khơi.
Câu hát căng buồm / cùng gió khơi.
 
Hát rằng: / cá bạc Biển Đông lặng,
Cá thu Biển Đông / như đoàn thoi
Đêm ngày dệt biển / muôn luồng sáng
Đến dệt lưới ta, / đoàn cá ơi!
Sao mờ, kéo lưới kịp trời sáng
Ta kéo xoăn tay / chùm cá nặng
Vảy bạc đuôi vàng / lóe rạng đông
Lưới xếp buồm lên / đón nắng hồng.
 
Câu hát căng buồm / với gió khơi,
Đoàn thuyền chạy đua / cùng mặt trời,
Mặt trời đội biển / nhô màu mới,
Mắt cá huy hoàng / muôn dặm phơi.
                                           
Ta hát bài ca / gọi cá vào,
Gõ thuyền đã có / nhịp trăng cao,
Biển cho ta cá / như lòng mẹ
Nuôi lớn đời ta / tự buổi nào.
ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ
( Trích)
Huy Cận
D
C
B
A
Ai là tác giả của bài thơ Đoàn thuyền đánh cá ?
Trần Đăng Khoa
Huy Tưởng
Huy Cận
Tố Hữu
B
D
C
Câu thơ : “Mặt trời xuống biển như hòn lửa”
Tác giả đã sử dụng biên pháp nghệ thuật gì?
Không có đáp án nào
Ẩn dụ
So sánh
Nhân hóa
B
D
C
Câu thơ : “Sóng đã cài then, đêm sập cửa”
Tác giả đã sử dụng biên pháp nghệ thuật gì?
Không có đáp án nào
Ẩn dụ
So sánh
Nhân hóa
Hãy kể tên loài cá được nhắc đến trong đoạn trích?
Cá thu