Khoi
dong

KHỞI ĐỘNG

Em có yêu thích các loài
chim không? Em đã từng
nhìn thấy chú chim non
chưa?

Lớp :………..

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:

Chich
bong oi!

NỘI DUNG BÀI HỌC
I. TÌM HIỂU CHUNG
II. TÌM HIỂU CHI TIẾT
III. TỔNG KẾT

I. TÌM HIỂU CHUNG
Tìm hiểu và giới thiệu thiệu một vài nét
về tác giả Nguyễn Cao Sơn và tác
phẩm “Chích bông ơi!”

1. Tác giả

I. TÌM HIỂU CHUNG

- Tên thật: Nguyễn Cao Sơn, quê quán Cao Bằng.

Nhà văn Cao Duy Sơn tên thật là Nguyễn
Cao Sơn.
Sinh ngày 28-4-1956 tại Thị trấn Trùng
Khánh, tỉnh Cao Bằng.
Ông là Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam.
Hiện ông là Phó Chủ tịch Hội Văn học –
Nghệ thuật các dân tộc Thiểu số Việt
Nam, Tổng biên tập Tạp chí Văn hóa các
dân tộc.
Ông còn là một trong tám tác giả tiêu
biểu ở Đông Nam Á được Hoàng Thái tử
Thái Lan Maha Vajiralongkorn cùng phu
nhân đích thân trao giải thưởng.

Tác phẩm:
+ Sự hấp dẫn của Andersen lại nằm ở thể
loại truyện cổ tích. Năm 1835, ông bắt
đầu sáng tác truyện kể nhan đề Chuyện kể
cho trẻ em .
+ Tiểu thuyết: Người lang thang; Cực lạc;
Hoa mận đỏ; Đàn trời; Chòm ba nhà…
+ Truyện ngắn: Những chuyện ở lũng Cô
Sầu; Những đám mây hình người; Hoa
bay cuối trời; Ngôi nhà xưa bên suối,…

Nhà văn Cao Duy
Sơn tên thật là
Nguyễn Cao Sơn.
Sinh ngày 28-41956 tại Thị trấn
Trùng Khánh, tỉnh
Cao Bằng.

I. TÌM HIỂU CHUNG
2. Tác phẩm
- Xuất xứ: Cao Bằng 3/1999, trích Tuyển
tập truyện viết về thiếu nhi dân tộc và
miền núi.
- Thể loại:  Truyện ngắn.

Bố cục
Phần 1 (Từ đầu đến Dế Vân bối rối): Sự
việc gặp chú chim nhỏ.
Phần 2 (Tiếp đến run rẩy trong lòng):
Dế Vân hồi tưởng lại chuyện trong quá
khứ.
Phần 3 (Còn lại): Dế Vần và Khìn cứu
và thả chú chim lên trời.

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức
I. Tìm hiểu chung

2.Truyện “Chích bông ơi”
Cốt truyện:
 Nhân vật chính: Ò Khìn
(người con) và Dế Vần
(người cha)

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

e. Cốt truyện:

Hình thành kiến thức

Tóm tắt :

Cậu bé Ò Khìn phát hiện ra một chú
chim chích bông non nớt tập bay bị mắc vào
bụi gai. Cậu bé gọi cha ra xem. Nhìn chú
chim con, người cha là Dế Vần hồi tưởng và
kể cho con trai nghe kí ức hồi nhỏ vì muốn
bắt chú chim chích bông con để nuôi nên đã
làm chết chích bông con, làm chim mẹ cứ
kêu mãi vì tìm con. Kí ức buồn thời thơ ấu
vẫn làm cho người cha ân hận cho mãi đến
bây giờ. Cậu bé Khìn nghe xong câu chuyện
của bố thì kêu bố hãy cứu chim con bị mắc
trong bụi gai và thả chim lên bầu trời. Hai
cha con cùng nhìn chú chim tung cánh lên

II. TÌM HIỂU CHI TIẾT
Hoạt động theo nhóm bốn và trả lời câu hỏi:
- Truyện viết về ai, về việc gì?
- Trong văn bản có mấy câu chuyện được kể? Đó là
những câu chuyện nào? Từ đó em hiểu cách viết
“truyện trong truyện” ở đây như thế nào?

II. TÌM HIỂU CHI TIẾT
1. Câu chuyện về chim chích
bông

- Truyện kể về một lần cậu bé nhờ bố giúp đỡ một chú chim
chích bông mắc kẹt khiến Dế Vần - người bố nhớ lại kỉ niệm
xưa vô tình bắt chú chim chích bông con xa mẹ phải chết.
- Truyện về chim chích bông được kể qua hai câu chuyện:
a. Chuyện của người cha trong quá khứ.
b. Chuyện hiện tại của hai cha con Ò Khìn.

II. TÌM HIỂU CHI TIẾT
1. Câu chuyện về chim chích
bông
a. Chuyện của người cha trong quá khứ:

Dế Vần theo
pa lên
nương và
bắt chim
non mang
về

Chú
chim
non bị
chết.

Dế Vần
vẫn ân
hận đến
bây giờ.

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức
II. Đọc- hiểu văn bản
1. Cốt truyện truyện lồng truyện
1.1. Câu chuyện của người cha trong quá khứ
Hoạt động
nhóm
Hoàn thành phiếu học tập 01

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức
1.1. Câu chuyện của người cha trong quá khứ
PHIẾU HỌC TẬP 01
Tìm hiểu câu chuyện của người cha trong quá khứ
Câu hỏi
1. Người cha đã hồi tưởng lại kỉ niệm gì trong
quá khứ? Điều gì đã khiến người cha nhớ lại kỉ
niệm đó?
2. Diễn biến cảm xúc,
hành động, tâm trạng
của Dế Vần lúc còn
nhỏ

Khi bắt gặp chích bông
con
 
 
Khi thấy chích bông mẹ
tìm con và làm chích
bông con chết

Câu trả lời
........................................
...........
........................................
...........
........................................
..........
........................................
...........
........................................
...........
........................................

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức
1.1. Câu chuyện của người cha trong quá khứ

* Lí do
nhớ lại kỉ
niệm cũ

Nhìn hình ảnh cậu con trai háo hức
trước chú chim chích bông con bị
mắc trong bụi gai, muốn bắt chim
con để nuôi khiến người cha nhớ lại
kỉ niệm buồn trong quá khứ cũng
gắn với câu chuyện bắt chim chích
bông con để nuôi.

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức
1.1. Câu chuyện của người cha trong quá khứ
* Hồi ức buồn về câu chuyện bắt chim chích bông
con để nuôi:
Hồi hộp, nín thở, kiễng chân lên ngó.
Khi
bắt
Không nén nổi sự vui sướng, thò tay
gặp
nhấc sinh linh đỏ hỏn ra khỏi tổ.
chíc
h
Khoe với pa trong vui sướng.
bôn
g:
Không nghe lời ba nói, cầm chim non
chạy đi chơi.

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức
1.1. Câu chuyện của người cha trong quá khứ
* Hồi ức buồn về câu chuyện bắt chim chích bông
con chích
để nuôi:
Khi thấy
bông mẹ tìm con và làm chích bông con chết:
Bật khóc
Rân rấn
Ám ảnh
nức nở,
nước
mắt,
trước tiếng
Lo lắng
nước mắt
giọng
chim kêu,
khi
chảy
nghẹn
tiếng nức
ngào, tay
nở ngày
trên
chim
run run
nào như
khuôn
mẹ tìm
đưa ra chú
vẫn run
mặt
con
chích bông
rẩy trong
đượm ân
đã chết.
lòng.
hận.

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức
1.1. Câu chuyện của người cha trong quá khứ
* Hồi ức buồn về câu chuyện bắt chim chích bông
con chích
để nuôi:
Khi thấy
bông mẹ tìm con và làm chích bông con chết:

Dễ Vần hồi nhỏ là cậu bé
hồn nhiên, hiền lành, giàu
cảm xúc, biết nhận lỗi sai và
ân hận, day dứt về những
hành vi sai lầm của mình.

II. TÌM HIỂU CHI TIẾT
1. Câu chuyện về chim chích
bông
b. Chuyện hiện tại của hai cha con Ò
Khìn:
Đầu truyện, Ò Khìn muốn bắt con
chích nông để chơi
Cuối truyện lại thả để chim bay vút lên
trời với lời thì thầm: "bay đi, bay về với
mẹ mày đi".

II. TÌM HIỂU CHI TIẾT
1. Câu chuyện về chim chích bông
Qua hai câu chuyện, em
cảm nhận gì về người bố
Dế Vần và đứa con Ò
Khìn?

Nhận xét
- Dế Vần là một cậu bé hiền lành, biết nhận lỗi sai và
luôn ân hận về những hành vi sai lầm của mình.
=> Anh đã rút kinh nghiệm của bản thân mình cho đứa
con.
- Ò Khìn sau khi nghe được câu chuyện pa kể đã hiểu
được nỗi buồn, sự ăn năn của cha về cái chết của con
chim nhỏ năm xưa nên không muốn lặp lại.

Hình ảnh những con chim chích bông non, chích bông
mẹ, những bụi gai theo em gợi ra điều gì? Hãy điền
vào bảng sau:
Biểu tượng cho điều

Hình ảnh
Những bụi gai, việc bị
bắt
Chim chích bông non
Chim mẹ

Gợi liên tưởng đến
nhân vật nào?

gì?
 
 
 

 
 
 

II. TÌM HIỂU CHI TIẾT
2. Hình ảnh những con chim
chích
Những bụi gai,
việc bị bắt

Biểu tượng cho những khó khăn, trở
ngại trong cuộc đời mỗi con người.
Để trưởng thành con người phải
vượt qua những thử thách ấy.

II. TÌM HIỂU CHI TIẾT
2. Hình ảnh những con chim
chích
Chim chích
bông non

Biểu tượng cho sự non nớt, hồn
nhiên, yếu đuối, mong mảnh, sức chống
cự yếu ớt. 
Gợi liên tưởng đến người con và người
bố trong thời thơ ấu được hồi tưởng lại.
=> Mầm non cần được nâng niu, châm
sóc, che chở và giáo dục.

II. TÌM HIỂU CHI TIẾT
2. Hình ảnh những con chim
chích

Biểu tượng cho sự trưởng thành, lòng yêu
thương con.

Chim mẹ

Gợi liên tưởng đến ông nội và bố, những
người trưởng thành có tấm lòng yêu
thương, có những trải nghiệm và bài học,
giáo dục và hướng dẫn lớp sau phát triển.

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức

3. Ý nghĩa của câu chuyện
 Qua câu chuyện, nhà văn muốn
truyền tải đến người đọc thông
điệp giàu ý nghĩa: Hãy biết yêu
thương, nâng niu và bảo vệ loài
vật; đừng vô tình trở thành kẻ
nhẫn tâm, thô bạo.
 Truyện cũng nhằm ca ngợi
những tâm hồn trong sáng,
nhân hậu.

III. TỔNG KẾT
- Truyện có ý nghĩa gì? Nêu những đặc sắc nghệ thuật
của truyện?
- Em rút ra được điều gì sau câu chuyện?

III. TỔNG KẾT

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức
III. Tổng kết
Truyện ngắn
2. Nội
“Chích bông ơi”
dung
1. Nghệ thuật
(Cao Duy Sơn) là
câu chuyện giàu ý
Nghệ thuật kể chuyện hấp dẫn
nghĩa giáo dục
"truyện lồng trong truyện" độc
con người về lòng
đáo, sinh động.
Ngôi kể thứ ba, ngôn ngữ kể linh
nhân hậu, yêu
hoạt, kết hợp tự sự, miêu tả và
thương động vật.
biểu cảm.
Đồng thời nhắn
nhủ mọi người
Miêu tả nội tâm nhân vật tinh tế
phải suy nghĩ kĩ
Ngôn ngữ bình dị, trong sáng, gần
trước khi hành
gũi.
động để không hối
hận.

LUYỆN TẬP
Chỉ ra điểm giống nhau giữa hai câu chuyện trong
văn bản này:
a) Chuyện của người cha trong quá khứ.
b) Chuyện hiện tại của hai cha con Ò Khìn.
Từ đó em hiểu cách viết "truyện trong truyện" ở đây
thế nào?

LUYỆN TẬP
- Điểm giống nhau: cả Ò Khìn và Dế Vằn đều là những
cậu bé tinh nghịch, muốn giữ lấy chim chích bông nhỏ
để nuôi.
- Cách viết " truyện trong truyện" là  lồng ghép một câu
chuyện độc lập (có liên quan hoặc không về mặt nội
dung) vào một câu chuyện chính.

VẬN DỤNG
Em hãy viết đoạn văn ngắn (5-7 dòng) nêu cảm nhận về
điều gây ấn tượng sâu sắc nhất với em trong câu
chuyện?

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

Ôn lại những kiến thức đã học.

Soạn bài: “Viết bài văn tả cảnh sinh hoạt”.

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ LẮNG
NGHE BÀI GIẢNG