- 01-

KHỞI ĐỘNG

Em hãy kể tên những lễ hội
truyền thống trên quê hương
mình?

CẢNH NGÀY XUÂN
(Trích Truyện Kiều, Nguyễn Du)

- 02 -

HÌNH THÀNH
KIẾN THỨC

Giới thiệu bài học

https://
www.ypppt.com/

Yêu cầu: Đọc phần Kiến thức Ngữ văn
và cho biết:
1) Nêu tên các văn bản đọc hiểu ở bài 2?
2) Các VB đọc thuộc thể loại gì?

Giới thiệu bài học

https://
www.ypppt.com/

Văn bản đọc hiểu
1
Cảnh ngày xuân
(Trích Truyện
Kiều – Nguyễn
Du)

Thể loại

2
Lục Vân Tiên
cứu Kiều Nguyệt
Nga (Trích
Truyện Lục Vân
Tiên – Nguyễn
Đình Chiểu)

Truyện thơ Nôm

3
Kiều ở lầu Ngưng Bích
(Trích Truyện Kiều –
Nguyễn Du)

ĐHVB: CẢNH NGÀY XUÂN

Trích “ Truyện Kiều” của Nguyễn
Du CHUNG
I. ĐỌC - TÌM HIỂU
https://
www.ypppt.com/

1. Truyện thơ Nôm
Thời gian hình thành
Chữ viết
Thể thơ
Cốt truyện
Nhân vật chính

PHIẾU HỌC TẬP 01
Truyện thơ Nôm

https://
www.ypppt.com/

Nhiệm vụ: Mỗi HS đóng vai một yếu tố của thể loại
(Kiến thức Ngữ văn Truyện thơ Nôm) gồm: thời gian
hình thành, chữ viết, thể thơ, cốt truyện, nhân vật
chính. HS đó sẽ phải tìm đúng miếng ghép để xếp
vào đúng bảng (hoặc dán vào giấy A2) của mình.

I. ĐỌC - TÌM HIỂU CHUNG
1. Truyện thơ Nôm

https://
www.ypppt.com/

PHIẾU HỌC TẬP 01
Truyện thơ Nôm
Thời gian hình thành  Thế kỉ XVI - XVII, phát triển mạnh vào thế
kỉ XVIII- nửa đầu XIX
 Chữ Nôm
Chữ viết
Thể thơ
Cốt truyện
Nhân vật chính

 Thể thơ song thất lục bát; thể thơ lục bát (chủ
đạo)
 Tiếp thu từ văn học dân gian, văn học nước
ngoài, mô hình: gặp gỡ - chia li - đoàn tụ.
 Những cô gái, chàng trai có vẻ đẹp toàn diện
nhưng gặp nhiều thử thách trong cuộc sống.

ĐHVB: CẢNH NGÀY XUÂN

Trích “ Truyện Kiều” của Nguyễn
1. Truyện thơ NômDu

2. Tìm hiểu tác giả Nguyễn Du và “Truyện Kiều”
a, Tác giả Nguyễn Du
https://
www.ypppt.com/

Thân thế, thời đại
Quê ở làng Tiên Điền, huyện Nghi
Xuân ( nay thuộc tỉnh Hà Tĩnh)
Sinh ra và lớn lên trong thời đại lịch sử
nhiều biến động.
Cuộc đời nhiều thăng trầm, vốn sống
phong phú.

Đại thi hào Nguyễn Du
(1765 - 1820)

2. Tìm hiểu tác giả Nguyễn Du và “Truyện Kiều”
https://
www.ypppt.com/

Sự nghiệp văn học

Chữ Hán

Chữ Nôm

Thanh Hiên thi tập (78 bài),
Nam trung tạp ngâm (40 bài),
Bắc hành tạp lục (132 bài).

Truyện Kiều, Văn tế thập loại
chúng sinh.

Một số tác phẩm của Nguyễn Du
và viết về Nguyễn Du:
https://
www.ypppt.com/

ĐHVB: CẢNH NGÀY XUÂN
Trích “ Truyện Kiều” của Nguyễn
Du

I. ĐỌC - TÌM HIỂU CHUNG
b, Truyện Kiều

https://
www.ypppt.com/

PHIẾU HỌC TẬP 02

Nguồn gốc
Ngôn ngữ, thể loại
Cảm hứng
Giá trị

Truyện Kiều

ĐHVB: CẢNH NGÀY XUÂN

Trích “ Truyện Kiều” của Nguyễn
DuCHUNG
I. ĐỌC - TÌM HIỂU

b, Truyện Kiều

PHIẾU HỌC TẬP 02
Truyện Kiều
 Sáng tạo dựa trên tiểu thuyết “Kim Vân Kiều
Nguồn gốc
Truyện” của Thanh Tâm Tài Nhân.
Ngôn ngữ, thể loại  Chữ Nôm, thể loại truyện thơ Nôm.
Cảm hứng
Giá trị

 Xót thương cho số phận bi kịch của người phụ
nữ, khẳng định vẻ đẹp và giá trị của con người, tố
cáo thực trạng xã hội bất công, ngang trái.
 Gia trị nhân đạo và giá trị hiện thực

ĐHVB: CẢNH NGÀY XUÂN
Trích “ Truyện Kiều” của Nguyễn
Du

2. Tìm hiểu tác giả Nguyễn Du và “Truyện Kiều”
https://
www.ypppt.com/

c. Đoạn trích “ Cảnh ngày xuân”

PHIẾU HỌC TẬP 03
Nội dung tìm hiểu
Vị trí
Phương thức biểu đạt
Bố cục
Chủ đề

Câu trả lời
………….
………….
………….
………….

c. Đoạn trích “ Cảnh ngày xuân”
Vị trí

https://
www.ypppt.com/

Nằm ở phần thứ nhất: Gặp gỡ và đính ước, đoạn Kiều cùng hai
em đi du xuân, trước khi gặp Kim Trọng, từ câu 39-57.
Phương thức biểu đạt:
Miêu tả kết hợp với tự sự và biểu cảm.
Chủ đề
Tả cảnh ngày xuân trong tiết Thanh minh và cảnh
du xuân của chị em Thúy Kiều

Bố cục: 3 phần
https://
www.ypppt.com/

4 dòng đầu: Khung cảnh buổi
sáng ngày xuân.
8 dòng tiếp: Khung cảnh lễ hội
trong tiết Thanh minh.
6 dòng cuối: Cảnh chiều xuân,
chị em Kiều du xuân trở về.

ĐHVB: CẢNH NGÀY XUÂN

Trích “ Truyện Kiều” của Nguyễn
Du BẢN
II. ĐỌC - HIỂU VĂN
https://
www.ypppt.com/

1. Bức tranh thiên nhiên mùa xuân

PHIẾU HỌC TẬP 04
Nội dung tìm hiểu
Câu trả lời
Én thường xuất hiện vào mùa
nào?
Thiều
Cảm
hứng
chủ…………...........................
đạo
quang là gì? Ý cả câu thơ?
...........................................
.
Chỉ ra các hình ảnh thiên nhiên là tín hiệu …………...........................
ngày xuân?
...........................................
.
Những hình ảnh ấy gợi ấn tượng gì về …………...........................
mùa xuân?
...........................................
.

ĐHVB: CẢNH NGÀY XUÂN

Trích “ Truyện Kiều” của Nguyễn
Du BẢN
II. ĐỌC - HIỂU VĂN
https://
www.ypppt.com/

1. Bức tranh thiên nhiên mùa xuân
Chim én
đưa thoi
Hình ảnh,
màu sắc,
đường nét

Cảm hứng chủ đạo
Thiều quang: ánh
sáng ngày xuân
Cỏ non xanh,
cành lê trắng

ĐHVB: CẢNH NGÀY XUÂN

Trích “ Truyện Kiều” của Nguyễn
Du
https://
www.ypppt.com/

II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
1. Bức tranh thiên nhiên mùa xuân

Nghệ thuật

Cảm hứng
chủmùa
đạo xuân được khắc hoạ
Cảnh

- Bút pháp gợi tả: “cỏ non”
và “cành lê”.
- Dùng từ “điểm”

qua cái nhìn của nhân vật đang
đứng trước ngưỡng cửa của tình
yêu hiện ra mới mẻ, tinh khôi và
tràn đầy sức sống

ĐHVB: CẢNH NGÀY XUÂN

Trích “ Truyện Kiều” của Nguyễn
Du
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 05

TÌM HIỂU 8 CÂU TIẾP: Cảnh lễ hội trong tiết thanh minh
Câu 1: Những
Câu 2: Tìm các
Câu 3: Từ đó nêu
hoạt động nào
danh từ, động từ, cảm nhận về khung
được nhắc đến tính từ miêu tả cảnh
cảnh lễ hội?
trong đoạn thơ?
lễ hội?
……..
………..
………

ĐHVB: CẢNH NGÀY XUÂN

Trích “ Truyện Kiều” của Nguyễn
Du
https://
www.ypppt.com/

II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN

2. Cảnh lễ hội trong tiết thanh minh
- Lễ tảo mộ: thăm viếng , sửa
sang lại phần mộ cho người
thân
- Hội đạp thanh: Đi chơi xuân ở
chốn đồng quê , bày ra nhiều trò
vui chơi đến nỗi cỏ xanh bị giẫm
nát

ĐHVB: CẢNH NGÀY XUÂN

Trích “ Truyện Kiều” của Nguyễn
Du

II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN

2. Cảnh lễ hội trong tiết thanh minh

Các từ láy, từ ghép:
Gần xa, nô nức (Tính từ): tâm trạng náo nức
Yến anh, tài tử, giai nhân ( Danh từ): Gợi sự
đông vui, náo nhiệt.
Sắm sửa, dập dìu ( Động từ): Không khí
rộn ràng, nhộn nhịp.

ĐHVB: CẢNH NGÀY XUÂN

Trích “ Truyện Kiều” của Nguyễn
II. ĐỌC - HIỂUDu
VĂN BẢN
https://
www.ypppt.com/

2. Cảnh lễ hội trong tiết thanh minh

==> Khắc hoạ truyền thống lễ hội văn hoá xa xưa trong tiết
thanh minh: đông vui, nhộn nhịp, náo nức và cũng rất thiêng
liêng để tưởng nhớ người đã khuất.

ĐHVB: CẢNH NGÀY XUÂN

Trích “ Truyện Kiều” của Nguyễn
Du
https://
www.ypppt.com/

II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN

3. Cảnh chị em Kiều du xuân trở về.
“Tà tà bóng ngả về tây,
Chị em thơ thẩn đan tay ra về.
Bước lần theo ngọn tiểu khê,
Lần xem phong cảnh cỏ bề thanh thanh.
Nao nao dòng nước uốn quanh,
Nhịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang.”

ĐHVB: CẢNH NGÀY XUÂN

Trích “ Truyện Kiều” của Nguyễn
Du
https://
www.ypppt.com/

II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
3. Cảnh chị em Kiều du xuân trở về.

- Thời gian thay đổi “Bóng ngả về tây”
- Không gian:
+ Dòng nước – nao nao
+ Dịp cầu – nho nhỏ
+ Phong cảnh - thanh thanh
+ Chị em – thơ thẩn
- Nghệ thuật: Tả cảnh ngụ tình, sử dụng
các từ láy....

Bộc lộ tâm trạng con
người. Cảm giác bâng
khuâng về một ngày
vui đang còn mà như
linh cảm điều gì sắp
xảy ra.

ĐHVB: CẢNH NGÀY XUÂN

Trích “ Truyện Kiều” của Nguyễn
III. TỔNG KẾTDu
https://
www.ypppt.com/

Rút ra những nét
đặc sắc về nội dung
và nghệ thuật của
văn bản.

ĐHVB: CẢNH NGÀY XUÂN

Trích “ Truyện Kiều” của Nguyễn
IV. TỔNG KẾTDu
https://
www.ypppt.com/

1

Thể thơ lục bát
Nghệ thuật tả cảnh, tả cảnh ngụ
tình đặc sắc.

2

3

Nghệ
thuật

4

Sử dụng ngôn ngữ miêu tả giàu
hình ảnh, giàu nhịp điệu, diễn tả
tinh tế tâm lí nhân vật.

Miêu tả theo trình tự thời gian cuộc
du xuân của chị em Thúy Kiều, …

ĐHVB: CẢNH NGÀY XUÂN

Trích “ Truyện Kiều” của Nguyễn
Du
https://
www.ypppt.com/

2. Nội dung

“Cảnh ngày xuân” là đoạn
trích miêu tả bức tranh mùa
xuân tươi đẹp qua ngôn ngữ
và bút pháp nghệ thuật giàu
chất tạo hình của Nguyễn Du.

ĐHVB: CẢNH NGÀY XUÂN

Trích “ Truyện Kiều” của Nguyễn
Du
https://
www.ypppt.com/

3. Cách đọc hiểu đoạn trích
truyện thơ Nôm

cần xác định được vị trí của đoạn trích trong tác phẩm

Xác định được vị Phân biệt lời
người kể
trí của đoạn trích
trong tác phẩm, bố chuyện và lời
nhân vật
cục đoạn trích

Chỉ ra những
Khái quát
được đặc điểm nét đặc sắc
trong nghệ
nhân vật và
thuật
chủ đề của
đoạn trích

03

LUYỆN TẬP

ĐHVB: CẢNH NGÀY XUÂN

Trích “ Truyện Kiều” của Nguyễn
Du

Bài tập 1

Em hãy viết đoạn văn cảm
nhận về bức tranh thiên
nhiên mùa xuân được khắc
họa qua 4 câu thơ đầu?

Ngày xuân con én đưa thoi,
Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi.
Cỏ non xanh tận chân trời,
Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.

04

VẬN DỤNG

 Bài tập 2: Dự án đọc hiểu văn bản

Tập làm hoạ sĩ,
nhạc sĩ

Yêu cầu: HS vẽ tranh
minh họa về mùa xuân
hoặc khung cảnh lễ hội
trên quê hương em?

Nhiệm vụ về nhà:
 Tìm đọc các bài thơ Truyện thơ
Nôm của Nguyễn Du
 Soạn văn bản: Lục Vân Tiên cứu
Kiều Nguyệt Nga (Trích Truyện
https://yourhomework.net/quiz/game10/000000551043
Lục Vân Tiên – Nguyễn Đình
Chiểu)
 Làm bài tập:
https://
yourhomework.net/quiz/game10/000
000551043