Lớp: 12A02
Trường: THPT Nguyễn Hữu cảnh
Chào mừng cô và các bạn đến với phần thuyết trình của nhóm 10
ĐÒ LÈN
Đọc thêm:
_Nguyễn Duy _
Đọc thêm: Đò Lèn
(Nguyễn Duy)
III. TỔNG KẾT
I. ĐỌC - TÌM HIỂU CHUNG
II. TÌM HIỂU CHI TIẾT.
1. Kí ức tuổi thơ
2. Sự thức tỉnh của người cháu
Đọc thêm: Đò Lèn
(Nguyễn Duy)
Đọc – Tìm hiểu chung:
1. Tác giả:

Tên khai sinh: Nguyễn Duy Nhuệ
Sinh năm: 1948
Quê quán: Thanh Hoá.
Ông từng chiến đấu ở chiến trường nổi tiếng ác liệt thời chống Mĩ như Khe Sanh, đường 9 Nam Lào, Quảng trị
Mồ côi mẹ  ở với bà ngoại từ nhỏ.
Đọc thêm: Đò Lèn

Thuở nhỏ tôi ra cống Na câu cá
níu váy bà đi chợ Bình Lâm
bắt chim sẻ ở vành tai tượng Phật
và đôi khi ăn trộm nhãn chùa Trần

Thuở nhỏ tôi lên chơi đền Cây Thị
chân đất đi đêm xem lễ đền Sòng
mùi huệ trắng quyện khói trầm thơm lắm
điệu hát văn lảo đảo bóng cô đồng

Tôi đâu biết bà tôi cơ cực thế
bà mò cua xúc tép ở đồng Quan
bà đi gánh chè xanh Ba Trại
Quán Cháo, Đồng Giao thập thững những đêm hàn

Tôi trong suốt giữa hai bờ hư - thực
giữa bà tôi và tiên phật, thánh thần
cái năm đói củ dong riềng luộc sượng
cứ nghe thơm mùi huệ trắng hương trầm

Bom Mỹ dội, nhà bà tôi bay mất
đền Sòng bay, bay tuốt cả chùa chiền
thánh với Phật rủ nhau đi đâu hết
bà tôi đi bán trứng ở ga Lèn

Tôi đi lính, lâu không về quê ngoại
dòng sông xưa vẫn bên lở bên bồi
khi tôi biết thương bà thì đã muộn
bà chỉ còn là một nấm cỏ thôi.
Đọc thêm: Đò Lèn
(Nguyễn Duy)
2. Tác phẩm:
a. Hoàn cảnh sáng tác:

Bài thơ Đò Lèn viết về bà ngoại cùng những kí ức tuổi thơ gắn liền với địa danh thân thiết.
Bài thơ được viết vào tháng 9-1983
Bài thơ được in trong tập thơ “Ánh trăng”
Thể thơ: Thơ tự do
Đọc thêm: Đò Lèn
(Nguyễn Duy)
Đọc – Tìm hiểu chung
2. Tác phẩm
b. Bố cục
Đò Lèn
5 khổ đầu:
Người cháu nhớ lại hình ảnh lam lũ, tần tảo giữa cuộc sống thường nhật của người bà bên cạnh sự vô tư đến vô tâm của mình
Khổ cuối:
Sự thức tỉnh, xót xa, nuối tiếc của người cháu
Đọc thêm: Đò Lèn
(Nguyễn Duy)
Thuở nhỏ tôi ra cống Na câu cá
níu váy bà đi chợ Bìn Lâm
bắt chim sẻ ở vành tai tượng Phật
và đôi khi ăn trộm nhãn chùa Trần

Thuở nhỏ tôi lên chơi đền Cây Thị
chân đất đi đêm xem lễ đền Sòng
mùi huệ trắng quyện khói trầm thơm lắm
điệu hát văn lảo đảo bóng cô đồng

Tôi đâu biết bà tôi cơ cực thế
bà mò cua xúc tép ở đồng Quan
bà đi gánh chè xanh Ba Trại
Quán Cháo, Đồng Giao thập thững những đêm hàn

Tôi trong suốt giữa hai bờ hư - thực
giữa bà tôi và tiên phật, thánh thần
cái năm đói củ dong riềng luộc sượng
cứ nghe thơm mùi huệ trắng hương trầm

Bom Mỹ dội, nhà bà tôi bay mất
đền Sòng bay, bay tuốt cả chùa chiền
thánh với Phật rủ nhau đi đâu hết
bà tôi đi bán trứng ở ga Lèn

Tôi đi lính, lâu không về quê ngoại
dòng sông xưa vẫn bên lở bên bồi
khi tôi biết thương bà thì đã muộn
bà chỉ còn là một nấm cỏ thôi.
Hồi nhỏ sống với đồng
với sông rồi với biển
hồi chiến tranh ở rừng
vầng trăng thành tri kỷ

Trần trụi với thiên nhiên
hồn nhiên như cây cỏ
ngỡ không bao giờ quên
cái vầng trăng tình nghĩa

Từ hồi về thành phố
quen ánh điện cửa gương
vầng trăng đi qua ngõ
như người dưng qua đường
Thình lình đèn điện tắt
phòng buyn-đinh tối om
vội bật tung cửa sổ
đột ngột vầng trăng tròn

Ngửa mặt lên nhìn mặt
có cái gì rưng rưng
như là đồng là bể
như là sông là rừng

Trăng cứ tròn vành vạnh
kể chi người vô tình
ánh trăng im phăng phắc
đủ cho ta giật mình.
Ánh trăng
(Nguyễn Duy)
II. Đọc – Hiểu văn bản:
1. Kí ức tuổi thơ:



Câu cá Cống Na.
Níu váy bà đi chợ Bình Lâm.
Bắt chim sẻ vành tai tượng Phật.
Hái trộm nhãn chùa Trần.
Chơi đền Cậy Thị.
Xem lễ hội đền Sòng.
Hình ảnh cậu bé tinh nghịch vô tư sống giữa đất trời quê ngoại dân dã với những kỉ niệm vui buồn gắn liền với hình ảnh bà Ngoại.
1. Kí ức tuổi thơ:


*ấn tưuợng về tuổi thơ :
Khói Trầm thơm
Điệu hát văn
Mùi Huệ trắng
Bóng Cô đồng
ấn tưu?ng về cuộc sống làng quê bình yên vừa có cái riêng tuư vừa gần gũi.
Víi lèi kÓ ch©n thùc, cô thÓ những­ lêi ¨n tiÕng nãi hµng ngµy thÓ hiÖn vÎ ®Ñp, tÝnh c¸ch ng©y th¬ trÎ nhá, ký øc kh«ng phai mê trong t©m trÝ nhµ th¬.
1. Kí ức tuổi thơ gắn với hình ảnh người bà
b. Ký ức về bà.

*Mò cua xúc tép Lam lũ tần tảo.
*Buôn bán ngược xuôi: Ba Trại, Quán Cháo, Đồng Giao Vất vả, cơ cực.
* Từ hình tượng thập thững: bước chân khó nhọc, không nhìn rõ đường của người già → sự vất vả, cơ cực của người bà.
*Bữa ăn: dong riềng luôc sượng Đói khổ
*Trước sự nguy hiểm bom đạn của chiến tranh: bà bán trứng ở ga Lèn Nguy hiểm, xô bồ, chen chúc, ngược xuôi.
Vẻ đẹp người phụ nữ Việt Nam
b. Ký ức về bà:
- "Hai bờ" là sự phân định rạch ròi giữa hai bên.
+ Một bên là hư bao gồm tiên, phật, thánh thần.
+ Một bên thực là bà với cuộc đời lam lũ, vất vả
- "Trong suốt": là tính từ chỉ tính chất sự vật, hiện tượng được Nguyễn Duy đưa vào lời thơ, đảm nhiệm chức năng của động từ tình thái.
Thế giới của truyện cổ tích với, thế giới trong các chùa chiền
 sự bình yên của cuộc sống
Cậu bé không nhận ra đâu là thực, đâu là hư  không nhận thấy nỗi vất vả của bà, nên vô tình trở thành người vô tâm
"Bay, bay tuốt, rủ nhau" gợi ra cả một hiện thực phũ phàng của chiến tranh. Nó bộc lộ sắc thái hài hước, mỉa mai.
Nó đập vỡ mọi điều mơ mộng hão huyền, tất cả đều "bay tuốt". Cái vỏ huyền thoại vỡ tung ra, phơi bày sự thật cay đắng; chỉ còn lại bà với cuộc sống vất vả lam lũ thôi.
Không nên tự ru mình trong những ảo ảnh ngọt ngào, sống giữa cuộc đời hãy tỉnh táo để cảm nhận hiện thực và có thái độ ứng xử đúng đắn.
Sử dụng hình ảnh người bà tần tảo lam lũ giữa cuộc đời Để mọi người hiểu hơn về nỗi vất vả của thế hệ trước- của cha ông  cảm thông, chia sẻ, biết ơn.
II. Đọc – Hiểu văn bản:
2. Sự thức tỉnh của người cháu:
C¶nh vËt thiªn nhiªn: dßng s«ng: bªn lë, bªn båi  kh«ng thay ®æi vÉn diÔn ra theo quy luËt.
Khi lớn lên, trưởng thành trong chiến trang nhµ th¬ biÕt th­ương bµ  bµ kh«ng cßn n÷a.
Quy luËt nghiÖt ng· cña ®êi ng­ưêi, nhµ th¬ ®· thøc tØnh, tÊt c¶ ®· muén, mét nçi buån nuèi tiÕc xãt xa.
III. Tổng kết:
a. Nghệ thuật:
Sử dụng thủ pháp đối lập, phép so sánh
Giọng điệu: thành thực, thẳng thắn.
Hình ảnh giản dị và gần gũi với cuộc sống đời thường, chất hỏm hỉnh dân gian.

b. Nội dung:
Gợi lên những kí ức đẹp về thời thơ ấu và hình ảnh người bà tảo tần, bày tỏ tấm lòng yêu quý, kính trọng rất mực của người cháu đối với người bà đã mất.
 Thể hiện nỗi ngậm ngùi, sự ân hận muộn màng khi bà không còn nữa.
C. Ý nghĩa:
Bài thơ gợi nhắc con người ta về ý thức trân trọng cội nguồn, những giá trị bền vững, phải biết nhận ra những điều bình dị xung quanh ta để khi mất đi không phải tiếc nuối, ân hận.
Câu 1: Nội dung chính của bài thơ Đò Lèn là:
A. Gợi nhắc con người ta về ý thức trân trọng cội nguồn, những giá trị mộc mạc giản dị.
D. Nỗi cơ cực, tần tảo, vất vả của người bà trong những năm đói kém.
B. Diễn tả sự ân hận, xót xa của người cháu đối với người bà đã khuất.
C. Hồi ức về tuổi thơ của Nguyễn Duy.
Câu 2: Những địa danh nào được nhắc tới trong 2 khổ thơ đầu của bài thơ?
A. Đền Cây Thị, Ba Trại, Đồng Quan, chùa Trần.
D. Đồng Quan, Chợ Bình Lâm, Đồng Giao, đền Sòng.
B. Chợ Bình Lâm, đền Cây Thị, đền Sòng, chùa Trần.
C. Đồng Quan, đền Cây Thị , Ba Trại, Đồng Giao
Câu 3:  Cách nhìn nhận về tuổi thơ của Nguyễn Duy có gì khác so với các nhà thơ khác?
A. Thi vị hóa hiện thực.
D. Mộc mạc, quê mùa.
B. Bay bỗng, lãng mạn
C. Thành thực, thẳng thắn.
Câu 4:  Ý nào sau đây không phải là đặc trưng trong phong cách nghệ thuật của Nguyễn Duy ?
A. Có sự kết hợp hài hòa giữa cái duyên dáng, trữ tình với chất thế sự đậm đặc.
D. Hướng tới cái đẹp của đời sống giản dị quanh ta và ở đó ta thấy được sự lắng kết những giá trị vĩnh hằng
B. Giàu chiêm nghiệm và mang tinh thần công dân sâu sắc.
C. Giàu chất sử thi, chất anh hùng và chất chính luận.
Câu 5: Cách thể hiện tình cảm của Nguyễn Duy trong bài “Đò Lèn” và Bằng Việt trong bài “Bếp Lửa” có điểm gì giống nhau?
A. Nỗi nhớ bà gắn liền với tâm trạng ân hận, tiếc nuối.
D. Nỗi nhớ bà gắn liền với những kỉ niệm vui đùa tuổi nhỏ.
B. Nỗi nhớ bà gắn liền hình ảnh hình ảnh giản dị đời thường.
C. Nỗi nhớ bà gợi qua hình ảnh chiến tranh tàn phá.
A. Khắc họa chân thực chân dung của người bà trong công việc.
D. Khắc họa chân thực hình ảnh người bà bươn chải kiếm sống cơ cực, vất vả
B. Khắc họa chân thực nỗi nhớ của người cháu khi bà đi bán chè xanh.
C. Thể hiện sự cần cù, chăm chỉ của người bà trong sự vô cảm người cháu
Câu 6: Cho đoạn thơ sau trích trong bài “Đò Lèn” của Nguyễn Duy:
“Tôi đâu biết bà tôi cơ cực thế
bà mò cua xúc tép ở đồng Quan
bà đi gánh chè xanh Ba Trại
Quán Cháo, Đồng Giao thập thững những đêm hàn”
Từ láy “thập thững” có vai trò gì trong việc thể hiện những hình ảnh người bà?
Câu 7: Cho các ý sau nói:
1. Năm 1965 ông quyết tâm lên đường nhập ngũ để bảo vệ đất nước.
2. Tác phẩm tiêu biểu: "Tre Việt Nam", "Hơi ấm ổ rơm", "Cát trắng", "Ánh trăng" …
3. Thơ có sự kết hợp hài hoà giữa cái tôi trữ tình và cái chất dân gian đậm đặc
4. Là một gương mặt tiêu biểu cho phong trào thơ trẻ thời kì kháng chiến chống Pháp.
Có bao nhiêu ý không đúng khi nói về cuộc đời nhà thơ Nguyễn Duy?
A. 1
D. 4
B. 2
C. 3
Câu 8: Cho đoạn thơ sau trích trong bài “Đò Lèn” của Nguyễn Duy:
“Tôi trong suốt giữa hai bờ hư - thực
giữa bà tôi và tiên phật, thánh thần
cái năm đói củ dong riềng luộc sượng
cứ nghe thơm mùi huệ trắng hương trầm”
Nghệ thuật chính được sử dụng trong đoạn thơ trên?
A. Thủ pháp so sánh
D. Thủ pháp liên tưởng, đối chiếu
B. Thủ pháp đối lập
C. Thủ pháp ẩn dụ
Câu 9: Khổ thơ nào của bài thơ “Đò lèn” đánh dấu sự trưởng thành, thức tỉnh trong tình cảm và ý thức của người cháu dành cho bà?
A. Khổ 3
D. Khổ 6
B. Khổ 4
C. Khổ 5
Câu 10: Cho các ý sau:
1. Người bà hiện lên qua cảm nhận của người cháu thật sự rất tần tảo, lam lũ.
2. Hình ảnh “củ dong diềng luộc sượng” thể hiện một tuổi thơ mộc mạc giản dị
3. Đối lập giữa cái vĩnh hằng của vũ trụ với cái ngắn ngủi, hữu hạn của đời người.
4. Hình tượng người cháu hiện lên là một cậu nhóc biết quan tâm và giúp đỡ bà.
5. Gợi nhắc con người ta về ý thức trân trọng cội nguồn, những giá trị bình dị xung quanh cuộc sống.
Những ý nào đúng khi nói về tác phẩm “Đò lèn” của Nguyễn Duy:
A. 3,4,5
D. 1,3,5
B. 1,4,5
C.1,2,4
BÀI THUYẾT TRÌNH CỦA NHÓM 10 ĐẾN ĐÂY LÀ KẾT THÚC.

CẢM ƠN CÔ VÀ CÁC BẠN
ĐÃ LẮNG NGHE