ĐỌC THÊM:
ĐÒ LÈN
NGUYỄN DUY
Đền Sòng Sơn (Bỉm Sơn Thanh Hoá)
CẦU ĐÒ LÈN (HÀ TRUNG THANH HOÁ)
II. Hướng dẫn đọc thêm
 1. Kí ức tuổi thơ:
- Kí ức tuổi thơ hiện lên trong tâm tưởng của nhà thơ rất sống động, đẹp đẽ và yên bình :
+ Những trò chơi trẻ con: đi câu cá, bắt chim sẻ, ăn trộm nhãn..
+ Níu váy bà đi chợ.
+ Đặc biệt cậu say mê thế giới của Tiên, Phật,Thánh Thần: “chơi ở đền Cây Thị”, “xem lễ đền Sòng”, “mùi thơm của hoa huệ”, “hương trầm” và “điệu hát văn lảo đảo bóng cô đồng”.
Một kí ức được nhà thơ lưu giữ với bao tình cảm trong trẻo, hồn nhiên.
2. Hình ảnh người bà trong kí ức của nhà thơ:
- Cuộc đời thực của bà: đi mò cua xúc tép, đi gánh chè xanh…đầy vất vả cực nhọc, xuôi ngược bán bưng với bước chân “thập thững” trong những đêm giá rét.
Từ láy “thập thững” vừa dân dã nhưng vừa có giá trị tạo hình cao: diễn tả bước chân khó nhọc, không chắc chắn
- Giữa thời buổi chiến tranh ác liệt, bom thổi bay nhà bà phải đi bán trứng ở ga Lèn, bà ăn củ dong riềng luộc sượng cho qua cơn đói khát.
 Víi c¸ch sö dông tõ ng÷ gi¶n dÞ, gîi c¶m, giàu h×nh ¶nh, hình ảnh người bà lam lũ, tần tảo biểu tượng của lòng thương yêu con cháu của bản lĩnh sống kiên cường mà thầm lặng giữa hoàn cảnh khó khăn hình tượng giản dị mà lớn lao, thân thiết mà gợi nhiều xót xa thương cảm.
3. Lời tự nhận thức của nhà thơ:
- “Tôi trong suốt giữa hai bờ hư thực
Giữa bà tôi và tiên, Phật, thánh thần”
Hai câu thơ là lời tự sự của nhân vật tôi.
+ “Trong suốt” là trạng thái nhận thức thơ ngây, trong trẻo của tuổi thơ, bên hư” là thế giới của tiên, Phật…của huyền thoại và cổ tích, bên “thực” là cuộc đời vất vả cực nhọc của bà.
Cậu bé đã bình yên sống trong niềm tin về sự gần gũi tương đồng giữa hai thế giới hư và thực.Cậu bé thương bà nhưng không nhìn rõ sự vất vả của bà nên thành ra là người vô tâm.
3. Lời tự nhận thức của nhà thơ:
- Hiện thực cuộc sống phơi bày ngay trước mắt, đập vỡ mọi hão huyền: “Bom Mĩ giội, nhà bà tôi bay mất/ đền Sòng bay, bay tuốt cả chùa chiền/ thánh với Phật rủ nhau đi đâu hết”.
 các từ “bay tuốt, rủ nhau” mang sắc thái hài hước, dí dỏm có pha chút mỉa mai. Cái vỏ huyền thoại đã vỡ ra để lộ một sự thật cay đắng .
3. Lời tự nhận thức của nhà thơ:
- “Khi tôi biết thương bà thì đã muộn
bà chỉ còn là một nấm cỏ thôi”.
 bộc lộ nỗi đau, niềm ân hận của người cháu: rất yêu bà, quý bà, mà không biết đời bà khổ thế. Khi lớn rồi, biết thương bà, hiểu đời bà cực khổ thì bà không còn nữa,chỉ còn là môt nấm mồ.
4. Nghệ thuật :
- Giọng điệu tha thiết, tình cảm chân thực, xúc động.
- Lời thơ thâm trầm trong cái triết lí chiêm nghiệm và giàu chất hóm hỉnh, hồn nhiên.
- Chọn lựa được nhiều ngôn từ, nhiều chi tiết có giá trị tạo hình và gợi cảm.