VẬT LÝ THẬT THÚ VỊ
Dẫn nhiệt là gì? So sánh
tính dẫn nhiệt của các chất?

- Dẫn nhiệt là hình thức truyền nhiệt từ
phần này sang phần khác của một vật hoặc
từ vật này sang vật khác.
- Chất rắn dẫn nhiệt tốt, trong số các chất
rắn thì kim loại dẫn nhiệt tốt nhất. Chất
lỏng và chất khí dẫn nhiệt kém.

VẬT LÝ THẬT THÚ VỊ
Các con hãy giải thích thí nghiệm
mà bạn học sinh vừa làm nhé!

BÀI 23
ĐỐI LƯU – BỨC XẠ NHIỆT

 Hiện tượng xảy ra như thế nào? (nước màu tím di chuyển như thế nào, thành dòng
từ dưới lên rồi từ trên xuống hay di chuyển hỗn độn theo mọi phương)
 Giải thích hiện tượng xảy ra? (tại sao lớp nước ở dưới nóng lại đi lên phía trên, còn
lớp nước lạnh ở phía trên lại đi xuống dưới)

Quan sát thí nghiệm
và giải thích hiện
tượng xảy ra

Hương

Bìa

Chất khí cũng tạo
thành dòng trong thí
nghiệm, lớp không khí
lạnh chìm xuống dưới,
xuyên qua đáy tấm

Nến

bìa; lớp không khí
nóng

nổi

lên

thoát ra ngoài.

trên

Hình 23.3

KẾT LUẬN

 Đối lưu là sự
truyền nhiệt bằng các
dòng chất lỏng hoặc
chất khí. Đó là hình
thức truyền nhiệt chủ
yếu của chất lỏng và
chất khí.

Vận dụng:
C5: Tại sao muốn đun nóng chất khí và chất lỏng phải đun
từ phía dưới lên ?
Phải đun nóng từ phía dưới để phần nước (khí ) ở
dưới nóng lên, nở ra, nhẹ đi và đi lên trên, phần nước
(khí) ở trên nặng nên đi xuống dưới. Cứ thế để tạo thành
dòng đối lưu khiến toàn bộ chất lỏng (khí) nóng lên.
C6: Trong chân không và trong chất rắn có xảy ra đối lưu
không ? Tại sao ?
Không, vì trong chân không không có nguyên tử
hay phân tử, còn ở chất rắn thì nguyên tử, phân tử
không thể chuyển động tạo thành dòng đối lưu.

Ngoài lớp khí quyển
bao quanh Trái Đất,
khoảng không gian còn
lại giữa Trái Đất và Mặt
Trời là khoảng chân
không. Trong khoảng
chân không này không
có sự dẫn nhiệt và đối
lưu. Vậy năng lượng
của Mặt Trời đã truyền
xuống Trái Đất bằng
cách nào?

C9: Sự truyền nhiệt từ nguồn nhiệt tới bình cầu như trong thí
nghiệm trên có phải là sự dẫn nhiệt hay đối lưu không?

Bức xạ nhiệt là sự truyền nhiệt bằng
các tia nhiệt đi thẳng. Bức xạ nhiệt có
thể xảy ra cả ở trong chân không.
 Lưu ý: Vật có bề mặt xù xì và màu
càng tối, sẫm thì hấp thụ tia nhiệt càng
nhiều. Vật có bề mặt nhẵn, màu sáng hấp
thụ tia nhiệt kém.

Hãy kể tên và chỉ ra các hình thức truyền nhiệt mà em
đã học ở hình ảnh sau:
ĐỐI1LƯU

BỨC XẠ3 NHIỆT

DẪN 2NHIỆT

BỨC XẠ4 NHIỆT

Vận dụng:
C10: Tại sao trong thí nghiệm hình 23.4 bình
chứa không khí lại được phủ muội đen?
Bình chứa không khí được phủ muội đen để tăng
khả năng hấp thụ các tia nhiệt.
C11: Tại sao vào mùa hè ta thường mặc áo màu
trắng mà không mặc áo màu đen?
Màu đen hấp thụ nhiệt tốt nên vào mùa
hè ta thường mặc áo màu trắng để giảm sự
hấp thụ các tia nhiệt sẽ thấy đỡ nóng hơn.

Nếu bạn đang tìm kiếm một
phương thức sưởi ấm thoải mái hơn,
hiệu quả hơn thì sưởi ấm bằng bức xạ
có lẽ là câu trả lời phù hợp. Bởi hệ
thống này sẽ cung cấp nhiệt đồng đều,
thoải mái ở mọi mức độ và len lỏi đến
mọi ngóc ngách trong không gian của
bạn.

C12: Hãy chọn từ thích hợp cho các ô trống
ở bảng 32.1
Bảng 32.1
Chất

Rắn

Hình thức
truyền nhiệt Dẫn nhiệt
chủ yếu

Lỏng

Khí

Đối lưu

Đối lưu

Chân không
Bức xạ
nhiệt

CÁC HÌNH THỨC TRUYỀN NHIỆT

Dẫn nhiệt

Đối lưu

Bức xạ nhiệt

Là hình thức
truyền nhiệt
chủ yếu của
chất rắn

Là hình thức
truyền nhiệt chủ
yếu của chất
lỏng và chất khí

Là hình thức
truyền nhiệt
chủ yếu của
chân không

Quá trình truyền
động năng của
nguyên tử, phân
tử cấu tạo nên vật

Tạo thành dòng
chất lỏng hoặc
chất khí

Truyền bằng
các tia nhiệt đi
thẳng

CÓ THỂ EM CHƯA BIẾT
* Phích (bình thuỷ) là một bình
thuỷ tinh hai lớp. Giữa hai lớp
thuỷ tinh này là chân không để
ngăn cản sự dẫn nhiệt. Hai mặt
đối diện của hai lớp thuỷ tinh
được tráng bạc để phản xạ các
tia nhiệt trở lại nước đựng
trong phích. Phích được đậy
nút thật kín để ngăn cản sự
truyền nhiệt bằng đối lưu ra
bên ngoài. Nhờ đó mà phích
giữ được nước nóng lâu dài.

HIỆU ỨNG NHÀ KÍNH

Mặt Trời bức xạ nhiệt xuống Trái Đất làm cho
Trái Đất nóng lên. Bình thườngTrái Đất toả nhiệt
ra ngoài không khí và nguội đi. Các nhà máy thải
ra quá nhiều khí cacbonic, chính khí cacbonic
này giống như lồng kính bao quanh Trái Đất,
ngăn cản sự nguội đi của Trái Đất.

HẬU QUẢ

Em hãy thử thực hiện thí nghiệm
đơn giản sau tại nhà, và giải thích
hiện tượng xảy ra nhé!

THANK YOU
THCS TÔ VĨNH DIỆN