Tham luận
" Đổi mới kiểm tra, đánh giá thúc đẩy đổi mới phương pháp dạy học lịch sử ở trường THCS
I. Vai trò của kiểm tra, đánh giá trong quá trình dạy học
Kiểm tra được xem là phương tiện của đánh giá, việc kiểm tra là cung cấp dữ liệu, thông tin cần thiết, làm cơ sở cho sự đánh giá.
Đánh giá kết quả Học tập của HS nhằm mục đích làm cho HS tự sáng tỏ mức đạt được của mình trong lĩnh hội kiến thức, rèn luyện kĩ năng, bộc lộ thái độ từ đó các em nhận ra những gì cần phát huy hay thay đổi trong cách học của mình.
Mặt khác kết quả của kiểm tra, đánh giá giúp GV có số liệu cần thiết để điều chỉnh hoạt động chuyên môn cũng như các hoạt động khác hổ trợ cho việc thực hiện tốt mục tiêu giảng dạy của mình.
II. Yêu cầu của đổi mới kiểm tra đánh giá
- Bám sát mục tiêu chương trình, loại bài để có các dạng kiểm tra
- Coi trọng đánh giá toàn diện và độ tin cậy, tính giá trị của kiểm tra, đánh giá.
- Đa dạng hoá các hình thức, phương pháp kiểm tra, đánh giá
Qua bài tập về nhà, ngoại khoá
Kiểm tra thường xuyên, định kì, kiểm tra cơ bản.
Câu hỏi trắc nghiệm khách quan, tự luận-
- Phát huy tính tích cực của HS trong kiểm tra, đánh giá ( Kết hợp chặt chẻ hoạt động kiểm tra, đánh giá của HS với việc HS được tham gia vào quá trình kiểm tra, đánh giá.

III. Quy trình thiết kế đề kiểm tra, đánh giá.
- Xác định mục đích kiểm tra, đánh giá
- Xác định nội dung trọng tâm, phạm vi kiến thức cần kiểm tra, đánh giá.
- Lập ma trận phân bố câu hỏi
- Lựa chọn câu hỏi, viết câu hỏi cho đề kiểm tra.
- Xây dựng đáp án và biểu điểm
- Duyệt lại các đề

IV.PhƯơng pháp kiểm tra, đánh giá
Các loại câu hỏi kiểm tra, đánh giá
Tự luận với câu hỏi mở
Trắc nghiệm khách quan
b. Các hình thức kiểm tra, đánh giá
Kiểm tra miệng
Kiểm tra viết (15 phút, 1 tiết, học kì)
GV kiểm tra, đánh giá HS
GV kiểm tra, HS đánh giá HS, GV kết luận
HS tự kiểm tra, đánh giá lẫn nhau, GV đóng vai trò trọng tài đánh giá cả 2 bên.

* Kiểm tra miệng
Mục tiêu: Kiến thức kiểm tra trong phạm vi hẹp
Rèn luyện kĩ năng nói, giao tiếp cho HS
Theo dõi thường xuyên ý thức thái độ học tập bộ môn lịch sử của HS từ đó GV kịp thời nhắc nhở HS, hay thay đổi cách thức dạy học sao cho có hiệu quả.
Phương pháp kiểm tra, đánh giá: Câu hỏi tự luận (câu hỏi mở)
Trắc nghiệm
Cách thức: Phối hợp mục tiêu, phương pháp, đối tượng, thời gian, phương tiện để thực hiện kiểm tra miệng theo cách thức:
GV kiểm tra, đánh giá HS.
GV kiểm tra, HS đánh giá HS, GV kết luận
HS tự kiểm tra,đánh giá lẫn nhau, GV đóng vai trò là trọng tài đánh giá cả 2 bên.


Dự kiến ( Lịch sử lớp 8)
Tiết 36:
Thực hiện vào giữa giờ
Câu hỏi: (Tự luận)
Vì sao thực dân Pháp xâm lược nước ta ?
Mục đích: đánh giá khả năng tư duy, đối chiếu kiến thức lịch sử VN và lịch sử TG cùng thời của HS
HS thấy được vốn kiến thức mình đang có, cần xem lại lịch sử TG hay tư duy về quan hệ lịch sử TG với lịch sử VN. Giúp GV thấy được những điểm mạnh, yếu của HS trong liên hệ, liên kết lịch sử để chú ý tăng cường cung cấp và bồi dưỡng kĩ năng này.


Dự kiến ( Lịch sử lớp 8)
Tiết 37:
Thực hiện vào đầu giờ
Câu hỏi: (Cho HS xung phong đặt câu hỏi
(HS khác trả lời cũng theo tinh thần xung phong
(HS hỏi, cùng các bạn khác đánh giá
(GV nhận xét rồi quyết định kết quả đánh giá của HS
Có thể :Chiến sự ở Đà Nẵng năm 1858 diễn ra NTN?
Trình bày nội dung bản hiệp ước Nhâm tuất ( 1862 )
Bạn biết gì về cách đánh giặc của Nguyễn Tri Phương ở Đà Nẵng?
Dự kiến ( Lịch sử lớp 8)
-Tiết 41:
Kiểm tra vào cuối giờ
Câu hỏi trắc nghiệm: (thực hiện cùng một lúc)
+ Gọi: Điền mốc thời gian tồn tại của 3 cuộc K/N trong phong trào Cần vương
+ Xung phong: Gắn nam châm có quy định địa danh lên bản đồ những vùng hoạt động của 3 cuộc K/N trên.
+ Lựa chọn nhóm 2 em: nhận biết đâu là sĩ phu, văn thân lãnh đạo K/N trong phong trào Cần vương.
Kiểm tra viết 15 phút
- Mục tiêu: Kiểm tra vùng kiến thức rộng hơn, sau một chương, một phần, hoặc một nội dung được bố trí nhiều tiết dạy.
HS được rèn kĩ năng viết về một vấn đề, sự kiện, nhân vật lịch sử theo yêu cầu với nhiều mức độ, hình thức khác nhau
Cách thức kiểm tra linh hoạt: tự luận, trắc nghiệm, tự luận kết hợp với trắc nghiệm. Thời điểm có thể đầu hoặc cuối giờ.
- Số lượng có hạn chế (nhưng nên nhiều hơn so với yêu cầu tối thiểu của bộ)
Giúp GV, HS đánh giá dạy-học ở mức độ toàn diện hơn, khái quát hơn. Phối hợp với kiểm tra miệng, sẽ giúp GV đánh giá sát đối tượng, có quan tâm đúng mức trong công tác tổ chức dạy học đúng đối tượng như nhanh, chậm, bám sát SGK, mức độ mở rộng, tăng cường kiểm tra 15`, thêm điểm miệng để động viên.









-
Dự kiến ( Lịch sử lớp 8)
- Trong chương I Phần lịch sử Việt Nam tôi có dự kiến thực hiện 3 bài kiểm tra 15`
- Cách thức: 1 bài sử dụng đề trắc nghiệm
1 bài sử dụng đề tự luận
1 bài sử dụng đề kết hợp cả trắc nghiệm với tự luận
-Nội dung kiểm tra: chú ý đến sự kiện có tính chất mốc, nhân vật lịch sử tiêu biểu, địa danh lịch sử.
Mức độ : 1, 2, 3 là chủ yếu


Dự kiến ( Lịch sử lớp 8)
Tiết 38: (dạng đề tự luận)
( thực hiện vào đầu giờ, không báo trước cho HS biết KH KT
? Em biết gì về cuộc khởi nghĩa Trương Định ?
Hoặc: ? Tinh thần kháng chiến chống thực dân Pháp của nhân dân ta được thể hiện NTN trong thời kì từ 1858 đến 1873 ?


Dự kiến ( Lịch sử lớp 8)
- Tiết 40: (dạng đề trắc nghiệm)
( gồm 1 câu nối, 1câu lựa chọn, 1câu điền khuyết
( nội dung trong 2 bài 24 và 25, có báo trước kế hoạch kiểm tra 15` cho HS).
Mức độ câu hỏi vừa phải, tập trung vào các sự kiện, nhân vật nổi bật được nhắc đến nhều trong bài

Dự kiến ( Lịch sử lớp 8)
Tiết 44: (dạng đề phối hợp cả tự luận và trắc nghiệm)
Nội dung kiến thức thuộc bài 26, 27, có lịch sử ĐP
Câu hỏi TN: tuỳ GV ,(có thể mức độ dể 3 đến 5 điểm)
TL: có khó, ở mức nhận xét, so sánh
Kiểm tra 1 tiết ( Học kì )
- Mục tiêu: kiểm tra, đánh giá khả năng nắm bắt kiến thức của HS trong phạm vi kiến thức rộng, mức độ cao, đòi hỏi tính toàn diện hơn.
Ưu điểm: HS có cơ hội bộc lộ năng khiếu viết, lập luận, tư duy lịch sử.
Nhược: Số lương bài viết không nhiều, theo chương trình, nếu kết quả thấp sẽ ảnh hưởng đến kết quả đánh giá chung về học tập bộ môn.
- Tác dụng: đánh giá được HS ở mức độ 4, 5, 6 từ đó HS nhận ra điểm yếu mạnh của mình để phát huy hay sữa chữa, còn GV có kế hoạch dạy-học phần sau như tăng cường nguồn kiến thức nào, rèn luyện kĩ năng gì cho HS, sử dụng phương pháp dạy-học nào thì hiệu quả.
* Chú ý: Sát đối tượng, bao quát kiến thức, công bằng, tránh lặp các câu hỏi đã kiểm tra viết trước đó.
Dự kiến ( Lịch sử lớp 8)
Nội dung kiến thức quán xuyến toàn chương I
Phương pháp: TN (30%), TL (70%)
Đề gồm 2 mã, phát đề cho HS, HS làm bài vào giấy kiểm tra.
Mức độ đánh giá 1, 2, 3, 4.
TN: có nội dung liên quan đến địa danh, nhân vật, sự kiện, nên chỉ đánh giá mức 1, 2.
TL: có trình bày, phân tích, chứng minh.

Dự kiến ( Lịch sử lớp 8)
Trắc nghiệm: (3 điểm)
Câu1.
II. Tự luận: (7 điểm )
Câu2. Hãy trình bày nội dung bản Hiệp ước Hác Măng ?
1 điểm
Câu 3. Căn cứ vào đâu để nói rằng cuộc K/N Hương Khê là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất trong phong trào Cần vương ?
2 điểm
Câu 4. Vì sao các văn thân, sĩ phu cuối thế kỉ XIX đưa ra những đề nghị cải cách ? Ai được xem là người tiêu biểu nhất trong phong trào đòi cải cách thời đó ? Nêu nội dung chính trong đề nghị cải cách của ông ?
4 điểm

Một số đề xuất
- Bộ cần sớm có tài liệu chuẩn kiến thức trong SGK để GV thống nhất trong nội dung dạy cũng như kiểm tra.
- Chỉ đạo của cấp trên về tỉ lệ dạng câu hỏi trong các bài kiểm tra viết 1 tiết, học kì phải thống nhất từ sớm để trong quá trình dạy-học GV phân bố kiểm tra hợp lí có tác dụng giúp HS định hình cách học.