Tìm kiếm Bài giảng
Bài 13. Đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Phạm Minh Thành
Ngày gửi: 00h:15' 02-12-2022
Dung lượng: 1.4 MB
Số lượt tải: 369
Nguồn:
Người gửi: Phạm Minh Thành
Ngày gửi: 00h:15' 02-12-2022
Dung lượng: 1.4 MB
Số lượt tải: 369
Số lượt thích:
0 người
KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu hỏi:Nêu diễn biến tâm trạng củ nhân vật ông Hai
trong truyện ngắn “Làng” của Kim Lân
LAI LỊCH
SỰ VIỆC
NGOẠI HÌNH
TRANG PHỤC
NHÂN VẬT
VĂN BẢN TỰ SỰ
CỐT TRUYỆN
TÌNH HUỐNG
LỜI KỂ
HÀNH ĐỘNG
NGÔN NGỮ
Nhân vật
Phương diện
Ngôn ngữ
ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI
VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM
TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
Tiết 63: ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI, ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
1. Khái niệm đối thoại, độc thoại và độc
thoại nội tâm trong văn bản tự sự. Vai trò
của chúng trong văn bản tự sự
2. Phân biệt các hình thức: đối thoại, độc
thoại và độc thoại nội tâm trong văn bản cụ
thể.
3. Vận dụng đưa các yếu tố đối thoại, độc
thoại và độc thoại nội tâm vào văn bản tự sự.
Tiết 63: ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI, ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I/ Tìm hiểu yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại nội
tâm trong văn bản tự sự
1.Đối thoại
a. Tìm hiểu đoạn trích (sgk)
Có người hỏi:
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?...
- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy !
Ông Hai trả tiền nước, đứng dậy, chèm chẹp miệng, cười nhạt một tiếng,
vươn vai nói to:
- Hà, nắng gớm, về nào…
Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng. Tiếng cười nói xôn xao
của đám người mới tản cư lên ấy vẫn dõi theo. Ông nghe rõ cái giọng chua
lanh lảnh của người đàn bà cho co bú:
- Cha mẹ tiên sư nhà chúng nó ! Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt được người ta
còn thương. Cái giống Việt gian bán nước thì cứ cho mỗi đứa một nhát!
Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi. Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà.
Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ thâý bố hôm nay có
vẻ khác, len lét đưa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau.
Nhìn lũa con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ già ra. Chúng nó cũng là trẻ
con làng Viêt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy
ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu…Ông lão nắm chặt hai tay mà rít lên:
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống
Việt gian bán nước để nhục nhã thế này.
(Kim Lân, Làng)
Có người hỏi:
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?...
- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy !
Ông Hai trả tiền nước, đứng dậy, chèm chẹp miệng, cười nhạt một tiếng,
vươn vai nói to:
- Hà, nắng gớm, về nào…
Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng. Tiếng cười nói xôn xao
của đám người mới tản cư lên ấy vẫn dõi theo. Ông nghe rõ cái giọng chua
lanh lảnh của người đàn bà cho co bú:
- Cha mẹ tiên sư nhà chúng nó ! Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt được người ta
còn thương. Cái giống Việt gian bán nước thì cứ cho mỗi đứa một nhát !
Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi. Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà.
Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ thâý bố hôm nay có
vẻ khác, len lét đưa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau.
Nhìn lũa con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ già ra. Chúng nó cũng là trẻ
con làng Viêt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy
ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu…Ông lão nắm chặt hai tay mà rít lên:
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống
Việt gian bán nước để nhục nhã thế này.
(Kim Lân, Làng)
Có người hỏi: (1)
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?... (2)
- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy ! (3)
*Những người đàn bà tản cư đang nói chuyện với nhau.
*Tham gia câu chuyện có ít nhất hai người.
Có người hỏi: (1)
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?...(2)
- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy ! (3)
DẤU HIỆU NHẬN BIẾT
*Hình thức:
- Có hai lượt lời
+ Lượt lời 1: Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?...
(Lời trao)
+ Lượt lời 2: Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy !
(Lời đáp)
- Có gạch đầu dòng trước lời trao và lời đáp, kết thúc
mỗi lượt lời đều xuống dòng.
*Nội dung:
Cuộc trò chuyện của hai người đàn bà đều xoay quanh
vấn đề tin làng Chợ Dầu theo giặc.
Có người hỏi:
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?...
=> Đối thoại
- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy !
Ông Hai trả tiền nước, đứng dậy, chèm chẹp miệng, cười nhạt một tiếng,
vươn vai nói to:
- Hà, nắng gớm, về nào…
Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng. Tiếng cười nói xôn xao
của đám người mới tản cư lên ấy vẫn dõi theo. Ông nghe rõ cái giọng chua
lanh lảnh của người đàn bà cho co bú:
- Cha mẹ tiên sư nhà chúng nó ! Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt được người ta
còn thương. Cái giống Việt gian bán nước thì cứ cho mỗi đứa một nhát !
Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi. Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà.
Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ thâý bố hôm nay có
vẻ khác, len lét đưa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau.
Nhìn lũa con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ già ra. Chúng nó cũng là trẻ
con làng Viêt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy
ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu…Ông lão nắm chặt hai tay mà rít lên:
- Chúng bay ăm miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống
Việt gian bán nước để nhục nhã thế này.
(Kim Lân, Làng)
Tiết 63: ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI, ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I/ Tìm hiểu yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại nội
tâm trong văn bản tự sự
1.Đối thoại
a. Tìm hiểu đoạn trích (sgk)
b. Bài học
-Đối thoại là hình thức đối đáp, trò chuyện giữa
hai hoặc nhiều người.
-Trong văn bản tự sự, đối thoại được thể hiện
bằng các gạch đầu dòng ở đầu lời trao và lời đáp
(mỗi lượt lời là một gạch đầu dòng).
- Nội dung nói của mỗi người đều hướng về người
tiếp chuyện
Hình thức đối thoại trên có tác dụng như thế nào trong việc
thể hiện không khí của câu chuyện và thái độ của những
người đàn bà tản cư trong buổi trưa mà ông Hai gặp họ?
- Tạo cho câu chuyện có không khí gần gũi như trong cuộc
sống thật đang diễn ra, làm cho người đọc có cảm giác như
đang chứng kiến toàn bộ câu chuyện của những người đàn
bà tản cư.
-Thể hiện thái độ căm tức của những người tản cư đối
với dân làng Chợ Dầu.
- Tạo tình huống để đi sâu vào nội tâm nhân vật.
ĐIỀU KIỆN ĐỂ CÓ ĐỐI THOẠI DIỄN RA
- Phải có hoàn cảnh giao tiếp.
- Phải có sự hiện diện của người tham gia
giao tiếp (hai người trở lên).
- Giữa các nhân vật phải có nhu cầu trao đổi
thông tin.
Tiết 63: ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI, ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I/ Tìm hiểu yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại nội
tâm trong văn bản tự sự
1.Đối thoại
a. Tìm hiểu đoạn trích (sgk)
b. Bài học
2. Độc thoại
a. Tìm hiểu đoạn trích (sgk)
Có người hỏi:
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?...
- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy !
Ông Hai trả tiền nước, đứng dậy, chèm chẹp miệng, cười nhạt một tiếng,
vươn vai nói to:
- Hà, nắng gớm, về nào…
Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng. Tiếng cười nói xôn xao
của đám người mới tản cư lên ấy vẫn dõi theo. Ông nghe rõ cái giọng chua
lanh lảnh của người đàn bà cho co bú:
- Cha mẹ tiên sư nhà chúng nó ! Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt được người ta
còn thương. Cái giống Việt gian bán nước thì cứ cho mỗi đứa một nhát !
Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi. Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà.
Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ thâý bố hôm nay có
vẻ khác, len lét đưa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau.
Nhìn lũa con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ già ra. Chúng nó cũng là trẻ
con làng Viêt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy
ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu…Ông lão nắm chặt hai tay mà rít lên:
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống
Việt gian bán nước để nhục nhã thế này.
(Kim Lân, Làng)
- Hà, nắng gớm, về nào…
Câu nói này ông
Hai Đây
nói với
ai? là
có phải
một câu đối thoại
Hãy
tìmVì
trong
không?
sao?đoạn
trích còn có câu nào
kiểu này nữa
không?
- Ông Hai nói với chính
mình. Không hướng tới
người tiếp chuyện cụ thể
nào.
Có người hỏi:
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?...
- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy !
Ông Hai trả tiền nước, đứng dậy, chèm chẹp miệng, cười nhạt một tiếng,
vươn vai nói to:
- Hà, nắng gớm, về nào…
Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng. Tiếng cười nói xôn xao
của đám người mới tản cư lên ấy vẫn dõi theo. Ông nghe rõ cái giọng chua
lanh lảnh của người đàn bà cho co bú:
- Cha mẹ tiên sư nhà chúng nó ! Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt được người ta
còn thương. Cái giống Việt gian bán nước thì cứ cho mỗi đứa một nhát !
Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi. Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà.
Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ thâý bố hôm nay có
vẻ khác, len lét đưa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau.
Nhìn lũa con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ già ra. Chúng nó cũng là trẻ
con làng Viêt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy
ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu…Ông lão nắm chặt hai tay mà rít lên:
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống
Việt gian bán nước để nhục nhã thế này.
(Kim Lân, Làng)
Có người hỏi:
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?...
- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy !
Ông Hai trả tiền nước, đứng dậy, chèm chẹp miệng, cười nhạt một tiếng,
vươn vai nói to:
- Hà, nắng gớm, về nào…
Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng. Tiếng cười nói xôn xao
của đám người mới tản cư lên ấy vẫn dõi theo. Ông nghe rõ cái giọng chua
lanh lảnh của người đàn bà cho co bú:
- Cha mẹ tiên sư nhà chúng nó ! Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt được người ta
còn thương. Cái giống Việt gian bán nước thì cứ cho mỗi đứa một nhát !
Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi. Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà.
Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ thâý bố hôm nay có
vẻ khác, len lét đưa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau.
Nhìn lũa con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ già ra. Chúng nó cũng là trẻ
con làng Viêt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy
ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu…Ông lão nắm chặt hai tay mà rít lên:
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống
Việt gian bán nước để nhục nhã thế này.
(Kim Lân, Làng)
- Hà, nắng gớm, về nào…
- Chúng bay ăn miếng cơm
hay miếng gì vào mồm mà
đi làm cái giống Việt gian
bán nước để nhục nhã thế
này.
- Ông Hai nói với
chính mình. Không
hướng tới người
tiếp chuyện cụ thể
nào.
- Ông Hai nói chuyện
với
người
trong
tưởng tượng
Vậy thế nào là độc thoại
trong văn bản tự sự?
nói
nàybiết?
ông
DấuCâu
hiệu
nhận
Hai đang nói với
ai?
Độc
thoại
- Độc thoại là lời của một người nào đó nói với
chính mình hoặc nói với một ai đó trong tưởng
tượng.
- Trong văn bản tự sự, khi người độc thoại nói
thành lời thì phía trước câu nói có gạch đầu
dòng.
Tiết 63: ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI, ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I/ Tìm hiểu yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại nội
tâm trong văn bản tự sự
1.Đối thoại
a. Tìm hiểu đoạn trích (sgk)
b. Bài học
2. Độc thoại
a. Tìm hiểu đoạn trích (sgk)
b. Bài học
- Hà, nắng gớm, về nào…
- Ông Hai nói với
chính mình. Không
hướng tới người tiếp
chuyện cụ thể nào.
Độc
thoại
- Chúng bay ăn miếng cơm
- Ông Hai nói chuyện
hay miếng gì vào mồm mà
với người trong
đi làm cái giống Việt gian
tưởng tượng
bán nước để nhục nhã thế
này.
Hãy cho biết hình thức độc thoại đó có tác dụng như
thế nào trong việc thể hiện thái độ và tâm trạng của ông
Hai trong buổi trưa hôm đó?
- Thể hiện được sự xấu hổ, căm giận đến phẫn uất của
ông Hai với bọn Việt gian.
- Khắc hoạ rõ nét tính cách bộc trực của ông Hai.
ĐIỀU KIỆN ĐỂ CÓ ĐỘC THOẠI DIỄN RA
- Phải có hoàn cảnh giao tiếp để nhân vật có
nhu cầu bộc lộ nội tâm.
- Không cần có sự hiện diện của người tham
gia giao tiếp với nhân vật hoặc nếu có người
tham gia giao tiếp thì lời độc thoại đó không
hướng vào ai.
CẶP ĐÔI CHIA SẺ
Vậy giữa đối thoại, độc thoại
giống và khác nhau như thế nào?
Có người hỏi:
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?...
- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy !
Ông Hai trả tiền nước, đứng dậy, chèm chẹp miệng, cười nhạt một tiếng,
vươn vai nói to:
- Hà, nắng gớm, về nào…
Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng. Tiếng cười nói xôn xao
của đám người mới tản cư lên ấy vẫn dõi theo. Ông nghe rõ cái giọng chua
lanh lảnh của người đàn bà cho co bú:
- Cha mẹ tiên sư nhà chúng nó ! Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt được người ta
còn thương. Cái giống Việt gian bán nước thì cứ cho mỗi đứa một nhát !
Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi. Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà.
Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ thâý bố hôm nay có
vẻ khác, len lét đưa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau.
Nhìn lũa con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ già ra. Chúng nó cũng là trẻ
con làng Viêt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy
ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu…Ông lão nắm chặt hai tay mà rít lên:
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống
Việt gian bán nước để nhục nhã thế này.
(Kim Lân, Làng)
BẢNG SO SÁNH
* Giống nhau: - Đều có dấu gạch đầu dòng.
- Đều là lời nói của nhân vật.
* Khác nhau:
Đối thoại
Độc thoại
-Là hình thức đối đáp, trò -Là lời của một người nào
chuyện giữa hai hoặc nhiều đó nói với chính mình hoặc
người.
nói với một ai đó trong
tưởng tượng .
-Có nhu cầu trao đổi thông -Có nhu cầu bộc lộ nội tâm.
tin.
Tiết 63: ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI, ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I/ Tìm hiểu yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại nội
tâm trong văn bản tự sự
1.Đối thoại
a. Tìm hiểu đoạn trích (sgk)
b. Bài học
2. Độc thoại
a. Tìm hiểu đoạn trích (sgk)
b. Bài học
3. Độc thoại nội tâm
a. Tìm hiểu đoạn trích (sgk)
Có người hỏi:
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?...
- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy !
Ông Hai trả tiền nước, đứng dậy, chèm chẹp miệng, cười nhạt một tiếng,
vươn vai nói to:
- Hà, nắng gớm, về nào…
Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng. Tiếng cười nói xôn xao
của đám người mới tản cư lên ấy vẫn dõi theo. Ông nghe rõ cái giọng chua
lanh lảnh của người đàn bà cho co bú:
- Cha mẹ tiên sư nhà chúng nó ! Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt được người ta
còn thương. Cái giống Việt gian bán nước thì cứ cho mỗi đứa một nhát !
Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi. Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà.
Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ thâý bố hôm nay có
vẻ khác, len lét đưa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau.
Nhìn lũa con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ già ra. Chúng nó cũng là trẻ
con làng Viêt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy
ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu…Ông lão nắm chặt hai tay mà rít lên:
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống
Việt gian bán nước để nhục nhã thế này.
(Kim Lân, Làng)
“Chúng nó cũng là trẻ con
làng Viêt gian đấy ư?
Chúng nó cũng bị người ta
rẻ rúng hắt hủi đấy ư?
Khốn nạn, bằng ấy tuổi
đầu”
- Ông Hai hỏi chính mình.
So sánh
những câu
Những
câuvới
trên
đã tìm hiểu
là những
câu aitrước đó hãy
hỏicho
ai?biết những câu này
có gì khác so với những
câu đó về mặt hình
thức?
Có người hỏi:
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?...
- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy !
Ông Hai trả tiền nước, đứng dậy, chèm chẹp miệng, cười nhạt một tiếng,
vươn vai nói to:
- Hà, nắng gớm, về nào…
Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng. Tiếng cười nói xôn xao
của đám người mới tản cư lên ấy vẫn dõi theo. Ông nghe rõ cái giọng chua
lanh lảnh của người đàn bà cho co bú:
- Cha mẹ tiên sư nhà chúng nó ! Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt được người ta
còn thương. Cái giống Việt gian bán nước thì cứ cho mỗi đứa một nhát !
Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi. Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà.
Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ thâý bố hôm nay có
vẻ khác, len lét đưa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau.
Nhìn lũa con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ già ra. Chúng nó cũng là trẻ
con làng Viêt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy
ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu…Ông lão nắm chặt hai tay mà rít lên:
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống
Việt gian bán nước để nhục nhã thế này.
(Kim Lân, Làng)
“Chúng nó cũng là trẻ con
làng Viêt gian đấy ư?
Chúng nó cũng bị người ta
rẻ rúng hắt hủi đấy ư?
Khốn nạn, bằng ấy tuổi
đầu”
- Ông Hai hỏi chính mình.
- Không phát ra thành tiếng
mà chỉ âm thầm diễn ra
trong suy nghĩ, tình cảm của
ông Hai.
- Không có gạch đầu dòng.
=> Độc thoại nội tâm
Vậy thế nào là độc thoại
nội tâm trong văn bản
tự sự? Dấu hiệu nhận
biết?
- Độc thoại nội tâm là lời của một người nào đó
nói với chính mình hoặc nói với một ai đó trong
tưởng tượng.
- Trong văn bản tự sự, khi người độc thoại
không nói thành lời thì phía trước câu nói
không có gạch đầu dòng.
Tiết 63: ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI, ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I/ Tìm hiểu yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại nội
tâm trong văn bản tự sự
1.Đối thoại
a. Tìm hiểu đoạn trích (sgk)
b. Bài học
2. Độc thoại
a. Tìm hiểu đoạn trích (sgk)
b. Bài học
3. Độc thoại nội tâm
a. Tìm hiểu đoạn trích (sgk)
b. Bài học
“Chúng nó cũng là trẻ con
làng Viêt gian đấy ư?
Chúng nó cũng bị người ta
rẻ rúng hắt hủi đấy ư?
Khốn nạn, bằng ấy tuổi
đầu”
- Ông Hai hỏi chính mình.
- Không phát ra thành tiếng
mà chỉ âm thầm diễn ra
trong suy nghĩ, tình cảm của
ông Hai.
- Không có gạch đầu dòng.
=> Độc thoại nội tâm
Hãy cho biết hình thức độc thoại nội tâm đó có tác
dụng như thế nào trong việc thể hiện tâm trạng của
ông Hai khi nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc?
- Khắc hoạ tâm trạng dằn vật, đau đớn khi nghe tin làng
Chợ Dầu – cái làng mà ông luôn lấy làm tự hào và hãnh
diện - của ông theo giặc, nghĩa là làm cho câu chuyện
sinh động hơn.
ĐIỀU KIỆN ĐỂ CÓ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM
DIỄN RA
- Phải có hoàn cảnh giao tiếp để nhân vật có
nhu cầu bộc lộ nội tâm.
- Không cần có sự hiện diện của người tham
gia giao tiếp với nhân vật hoặc nếu có người
tham gia giao tiếp thì lời độc thoại đó không
hướng vào ai chỉ diễn ra âm thầm trong suy
nghĩ.
CẶP ĐÔI CHIA SẺ
Phân biệt độc thoại và độc thoại nội tâm?
Có người hỏi:
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?...
- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy !
Ông Hai trả tiền nước, đứng dậy, chèm chẹp miệng, cười nhạt một tiếng,
vươn vai nói to:
- Hà, nắng gớm, về nào…
Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng. Tiếng cười nói xôn xao
của đám người mới tản cư lên ấy vẫn dõi theo. Ông nghe rõ cái giọng chua
lanh lảnh của người đàn bà cho co bú:
- Cha mẹ tiên sư nhà chúng nó ! Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt được người ta
còn thương. Cái giống Việt gian bán nước thì cứ cho mỗi đứa một nhát !
Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi. Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà.
Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ thâý bố hôm nay có
vẻ khác, len lét đưa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau.
Nhìn lũa con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ già ra. Chúng nó cũng là trẻ
con làng Viêt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy
ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu…Ông lão nắm chặt hai tay mà rít lên:
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống
Việt gian bán nước để nhục nhã thế này.
(Kim Lân, Làng)
BẢNG SO SÁNH
TT
ĐỘC THOẠI
ĐỘC THOẠI NỘI TÂM
Giống nhau - Lời của một người nào đó nói với chính mình
hoặc nói với một ai đó trong tưởng tượng.
- Có nhu cầu bộc lộ nội tâm.
- Không nói thành lời.
Khác nhau - Nói thành lời
-Trong văn bản tự sự, - Trong văn bản tự sự,
phía trước câu nói có phía trước câu nói
gạch đầu dòng
không có gạch đầu
dòng
BẢNG SO SÁNH
ĐỐI THOẠI
-Là cuộc trò
chuyện giữa hai
hoặc nhiều
người.
-Có gạch đầu
dòng giữa lời
trao và lời đáp.
ĐỘC THOẠI
- Nói một mình,
với chính mình.
- Có gạch đầu
dòng.
ĐỘC THOẠI NỘI TÂM
- Nói một mình diễn ra
trong suy nghĩ, không
phát ra thành lời.
- Không có gạch đầu
dòng.
GHI NHỚ
• Đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm là những hình thức
quan trọng để thể hiện nhân vật trong văn bản tự sự.
• Đối thoại là hình thức đối đáp, trò chuyện giữa hai hoặc
nhiều người. Trong văn bản tự sư, đối thoại được thể hiện
bằng các gạch đầu dòng ở đầu lời trao và lời đáp (mỗi lượt lời
là một lần gạch đầu dòng).
• Độc thoại là lời của một ngwoif nào đó nói với chính mình
hoặc nói với một ai đó trong tưởng tượng. Trong văn bản tự
sự, khi người độc thoại nói thành lời thì phía trước câu nói
không có gạch đầu dòng; còn khi không thành lời thì không
có gạch đầu dòng. Trường hợp sau gọi là độc thoại nội tâm.
Có người hỏi:
- Sao bảo làng Chợ Dầu
tinh thần lắm cơ mà?...
- Ấy thế mà bây giờ đổ
đốn ra thế đấy!
-Hà, nắng gớm, về nào…
- Chúng bay ăn miếng
cơm hay miếng gì vào
mồm mà đi làm cái giống
Việt gian bán nước để
nhục nhã thế này.
- Tạo cho câu chuyện có
không khí như cuộc sống
thật.
- Tạo tình huống để đi sâu
vào nội tâm nhân vật.
- Thái độ căm giận đối với
làng Chợ Dầu.
Thể hiện tâm trạng dằn
vặt, đau đớn của ông Hai
khi nghe tin làng theo
giặc.
Đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm là những hình
thức quan trọng để thể hiện nhân vật trong văn bản tự sự.
LƯU Ý
- Khi sử dụng yếu tố đối thoại, độc thoại, độc thoại
nội tâm phải phù hợp với tình huống truyện, hoàn
cảnh và tính cách nhân vật.
- Khi cần diễn tả những tâm sự chân thực của
nhân vật có thể dùng ngôn ngữ độc thoại. Song để
thể hiện những trăn trở, day dứt, những trạng
thái phức tạp, tinh tế nhất của đời sống tâm hồn
nhân vật thì phải cần đến hình thức độc thoại nội
tâm.
Tiết 63: ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI, ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I/ Tìm hiểu yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại nội
tâm trong văn bản tự sự
1.Đối thoại
a. Tìm hiểu đoạn trích (sgk)
b. Bài học
2. Độc thoại
a. Tìm hiểu đoạn trích (sgk)
b. Bài học
3. Độc thoại nội tâm
a. Tìm hiểu đoạn trích (sgk)
b. Bài học
II/ Luyện tập
Bài tập 1: Phân tích tác dụng của hình thức đối thoại
trong đoạn trích sau:
Mãi khuya, bà Hai mới chống gối đứng dậy. Bà lẳng
lặng xuống bếp châm lửa ngồi tính tiền hàng. Vẫn những
tiền cua, tiền bún, tiền đỗ, tiền kẹo… Vẫn cái giọng rì
rầm, rì rầm thường ngày.
- Này, thầy nó ạ.
Ông Hai nằm rũ ra ở trên giường không nói gì.
- Thầy nó ngủ rồi à?
- Gì?
Ông lão khẽ nhúc nhích.
- Tôi thấy người ta đồn…
Ông lão gắt lên :
- Biết rồi!
Bà Hai nín bặt. Gian nhà lặng đi, hiu hắt.
(Kim LânLàng)
Lời bà Hai
- Này thầy nó ạ.
- Thầy nó ngủ rồi à ?
- Tôi thấy người ta đồn...
Lời ông Hai
- ….
- Gì?
- Biết rồi!
Tái hiện lại cuộc đối thoại này, tác giả đã làm nổi
bật tâm trạng chán chường, buồn bã, đau khổ và thất
vọng của ông Hai trong cái đêm nghe tin làng mình
theo giặc.
Bài tập 2
Viết một đoạn văn kể chuyện theo đề tài tự chọn , trong
đó sử dụng cả hình thức đối thoại , độc thoại và độc thoại
nội tâm .
NGÔN NGỮ NHÂN VẬT
ĐỐI THOẠI
ĐỘC THOẠI
ĐỘC
THOẠI
THÀNH
LỜI
ĐỘC
THOẠI
NỘI
TÂM
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
*Bài mới:
Nắm vững khái niệm đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm
và tác dụng của các yếu tố đó trong văn bản tự sự.
Hoàn thành bài tập 2 vào vở bài tập
Biết đưa các yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm trong
quá trình tạo lập văn bản tự sự phù hợp.
*Bài mới
Soạn bài “Luyện nói: Tự sự kết hợp với nghị luận và miêu tả nội tâm”.
Yêu cầu: Lập dàn bài cho đề bài số 1 ở Sgk/tr179.
Đọc kì đề bài.
Xem lại phần Tập làm văn sgk/tr117).
Xác định các yếu tố nghị luận, tự sự trong đề bài cần viết.
Lập dàn bài, hình thành đề cương cho bài làm, trình bày theo nhóm, tổ.
Câu hỏi:Nêu diễn biến tâm trạng củ nhân vật ông Hai
trong truyện ngắn “Làng” của Kim Lân
LAI LỊCH
SỰ VIỆC
NGOẠI HÌNH
TRANG PHỤC
NHÂN VẬT
VĂN BẢN TỰ SỰ
CỐT TRUYỆN
TÌNH HUỐNG
LỜI KỂ
HÀNH ĐỘNG
NGÔN NGỮ
Nhân vật
Phương diện
Ngôn ngữ
ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI
VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM
TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
Tiết 63: ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI, ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
1. Khái niệm đối thoại, độc thoại và độc
thoại nội tâm trong văn bản tự sự. Vai trò
của chúng trong văn bản tự sự
2. Phân biệt các hình thức: đối thoại, độc
thoại và độc thoại nội tâm trong văn bản cụ
thể.
3. Vận dụng đưa các yếu tố đối thoại, độc
thoại và độc thoại nội tâm vào văn bản tự sự.
Tiết 63: ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI, ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I/ Tìm hiểu yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại nội
tâm trong văn bản tự sự
1.Đối thoại
a. Tìm hiểu đoạn trích (sgk)
Có người hỏi:
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?...
- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy !
Ông Hai trả tiền nước, đứng dậy, chèm chẹp miệng, cười nhạt một tiếng,
vươn vai nói to:
- Hà, nắng gớm, về nào…
Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng. Tiếng cười nói xôn xao
của đám người mới tản cư lên ấy vẫn dõi theo. Ông nghe rõ cái giọng chua
lanh lảnh của người đàn bà cho co bú:
- Cha mẹ tiên sư nhà chúng nó ! Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt được người ta
còn thương. Cái giống Việt gian bán nước thì cứ cho mỗi đứa một nhát!
Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi. Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà.
Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ thâý bố hôm nay có
vẻ khác, len lét đưa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau.
Nhìn lũa con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ già ra. Chúng nó cũng là trẻ
con làng Viêt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy
ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu…Ông lão nắm chặt hai tay mà rít lên:
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống
Việt gian bán nước để nhục nhã thế này.
(Kim Lân, Làng)
Có người hỏi:
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?...
- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy !
Ông Hai trả tiền nước, đứng dậy, chèm chẹp miệng, cười nhạt một tiếng,
vươn vai nói to:
- Hà, nắng gớm, về nào…
Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng. Tiếng cười nói xôn xao
của đám người mới tản cư lên ấy vẫn dõi theo. Ông nghe rõ cái giọng chua
lanh lảnh của người đàn bà cho co bú:
- Cha mẹ tiên sư nhà chúng nó ! Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt được người ta
còn thương. Cái giống Việt gian bán nước thì cứ cho mỗi đứa một nhát !
Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi. Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà.
Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ thâý bố hôm nay có
vẻ khác, len lét đưa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau.
Nhìn lũa con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ già ra. Chúng nó cũng là trẻ
con làng Viêt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy
ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu…Ông lão nắm chặt hai tay mà rít lên:
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống
Việt gian bán nước để nhục nhã thế này.
(Kim Lân, Làng)
Có người hỏi: (1)
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?... (2)
- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy ! (3)
*Những người đàn bà tản cư đang nói chuyện với nhau.
*Tham gia câu chuyện có ít nhất hai người.
Có người hỏi: (1)
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?...(2)
- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy ! (3)
DẤU HIỆU NHẬN BIẾT
*Hình thức:
- Có hai lượt lời
+ Lượt lời 1: Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?...
(Lời trao)
+ Lượt lời 2: Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy !
(Lời đáp)
- Có gạch đầu dòng trước lời trao và lời đáp, kết thúc
mỗi lượt lời đều xuống dòng.
*Nội dung:
Cuộc trò chuyện của hai người đàn bà đều xoay quanh
vấn đề tin làng Chợ Dầu theo giặc.
Có người hỏi:
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?...
=> Đối thoại
- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy !
Ông Hai trả tiền nước, đứng dậy, chèm chẹp miệng, cười nhạt một tiếng,
vươn vai nói to:
- Hà, nắng gớm, về nào…
Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng. Tiếng cười nói xôn xao
của đám người mới tản cư lên ấy vẫn dõi theo. Ông nghe rõ cái giọng chua
lanh lảnh của người đàn bà cho co bú:
- Cha mẹ tiên sư nhà chúng nó ! Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt được người ta
còn thương. Cái giống Việt gian bán nước thì cứ cho mỗi đứa một nhát !
Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi. Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà.
Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ thâý bố hôm nay có
vẻ khác, len lét đưa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau.
Nhìn lũa con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ già ra. Chúng nó cũng là trẻ
con làng Viêt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy
ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu…Ông lão nắm chặt hai tay mà rít lên:
- Chúng bay ăm miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống
Việt gian bán nước để nhục nhã thế này.
(Kim Lân, Làng)
Tiết 63: ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI, ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I/ Tìm hiểu yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại nội
tâm trong văn bản tự sự
1.Đối thoại
a. Tìm hiểu đoạn trích (sgk)
b. Bài học
-Đối thoại là hình thức đối đáp, trò chuyện giữa
hai hoặc nhiều người.
-Trong văn bản tự sự, đối thoại được thể hiện
bằng các gạch đầu dòng ở đầu lời trao và lời đáp
(mỗi lượt lời là một gạch đầu dòng).
- Nội dung nói của mỗi người đều hướng về người
tiếp chuyện
Hình thức đối thoại trên có tác dụng như thế nào trong việc
thể hiện không khí của câu chuyện và thái độ của những
người đàn bà tản cư trong buổi trưa mà ông Hai gặp họ?
- Tạo cho câu chuyện có không khí gần gũi như trong cuộc
sống thật đang diễn ra, làm cho người đọc có cảm giác như
đang chứng kiến toàn bộ câu chuyện của những người đàn
bà tản cư.
-Thể hiện thái độ căm tức của những người tản cư đối
với dân làng Chợ Dầu.
- Tạo tình huống để đi sâu vào nội tâm nhân vật.
ĐIỀU KIỆN ĐỂ CÓ ĐỐI THOẠI DIỄN RA
- Phải có hoàn cảnh giao tiếp.
- Phải có sự hiện diện của người tham gia
giao tiếp (hai người trở lên).
- Giữa các nhân vật phải có nhu cầu trao đổi
thông tin.
Tiết 63: ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI, ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I/ Tìm hiểu yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại nội
tâm trong văn bản tự sự
1.Đối thoại
a. Tìm hiểu đoạn trích (sgk)
b. Bài học
2. Độc thoại
a. Tìm hiểu đoạn trích (sgk)
Có người hỏi:
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?...
- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy !
Ông Hai trả tiền nước, đứng dậy, chèm chẹp miệng, cười nhạt một tiếng,
vươn vai nói to:
- Hà, nắng gớm, về nào…
Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng. Tiếng cười nói xôn xao
của đám người mới tản cư lên ấy vẫn dõi theo. Ông nghe rõ cái giọng chua
lanh lảnh của người đàn bà cho co bú:
- Cha mẹ tiên sư nhà chúng nó ! Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt được người ta
còn thương. Cái giống Việt gian bán nước thì cứ cho mỗi đứa một nhát !
Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi. Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà.
Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ thâý bố hôm nay có
vẻ khác, len lét đưa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau.
Nhìn lũa con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ già ra. Chúng nó cũng là trẻ
con làng Viêt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy
ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu…Ông lão nắm chặt hai tay mà rít lên:
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống
Việt gian bán nước để nhục nhã thế này.
(Kim Lân, Làng)
- Hà, nắng gớm, về nào…
Câu nói này ông
Hai Đây
nói với
ai? là
có phải
một câu đối thoại
Hãy
tìmVì
trong
không?
sao?đoạn
trích còn có câu nào
kiểu này nữa
không?
- Ông Hai nói với chính
mình. Không hướng tới
người tiếp chuyện cụ thể
nào.
Có người hỏi:
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?...
- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy !
Ông Hai trả tiền nước, đứng dậy, chèm chẹp miệng, cười nhạt một tiếng,
vươn vai nói to:
- Hà, nắng gớm, về nào…
Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng. Tiếng cười nói xôn xao
của đám người mới tản cư lên ấy vẫn dõi theo. Ông nghe rõ cái giọng chua
lanh lảnh của người đàn bà cho co bú:
- Cha mẹ tiên sư nhà chúng nó ! Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt được người ta
còn thương. Cái giống Việt gian bán nước thì cứ cho mỗi đứa một nhát !
Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi. Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà.
Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ thâý bố hôm nay có
vẻ khác, len lét đưa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau.
Nhìn lũa con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ già ra. Chúng nó cũng là trẻ
con làng Viêt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy
ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu…Ông lão nắm chặt hai tay mà rít lên:
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống
Việt gian bán nước để nhục nhã thế này.
(Kim Lân, Làng)
Có người hỏi:
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?...
- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy !
Ông Hai trả tiền nước, đứng dậy, chèm chẹp miệng, cười nhạt một tiếng,
vươn vai nói to:
- Hà, nắng gớm, về nào…
Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng. Tiếng cười nói xôn xao
của đám người mới tản cư lên ấy vẫn dõi theo. Ông nghe rõ cái giọng chua
lanh lảnh của người đàn bà cho co bú:
- Cha mẹ tiên sư nhà chúng nó ! Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt được người ta
còn thương. Cái giống Việt gian bán nước thì cứ cho mỗi đứa một nhát !
Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi. Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà.
Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ thâý bố hôm nay có
vẻ khác, len lét đưa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau.
Nhìn lũa con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ già ra. Chúng nó cũng là trẻ
con làng Viêt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy
ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu…Ông lão nắm chặt hai tay mà rít lên:
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống
Việt gian bán nước để nhục nhã thế này.
(Kim Lân, Làng)
- Hà, nắng gớm, về nào…
- Chúng bay ăn miếng cơm
hay miếng gì vào mồm mà
đi làm cái giống Việt gian
bán nước để nhục nhã thế
này.
- Ông Hai nói với
chính mình. Không
hướng tới người
tiếp chuyện cụ thể
nào.
- Ông Hai nói chuyện
với
người
trong
tưởng tượng
Vậy thế nào là độc thoại
trong văn bản tự sự?
nói
nàybiết?
ông
DấuCâu
hiệu
nhận
Hai đang nói với
ai?
Độc
thoại
- Độc thoại là lời của một người nào đó nói với
chính mình hoặc nói với một ai đó trong tưởng
tượng.
- Trong văn bản tự sự, khi người độc thoại nói
thành lời thì phía trước câu nói có gạch đầu
dòng.
Tiết 63: ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI, ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I/ Tìm hiểu yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại nội
tâm trong văn bản tự sự
1.Đối thoại
a. Tìm hiểu đoạn trích (sgk)
b. Bài học
2. Độc thoại
a. Tìm hiểu đoạn trích (sgk)
b. Bài học
- Hà, nắng gớm, về nào…
- Ông Hai nói với
chính mình. Không
hướng tới người tiếp
chuyện cụ thể nào.
Độc
thoại
- Chúng bay ăn miếng cơm
- Ông Hai nói chuyện
hay miếng gì vào mồm mà
với người trong
đi làm cái giống Việt gian
tưởng tượng
bán nước để nhục nhã thế
này.
Hãy cho biết hình thức độc thoại đó có tác dụng như
thế nào trong việc thể hiện thái độ và tâm trạng của ông
Hai trong buổi trưa hôm đó?
- Thể hiện được sự xấu hổ, căm giận đến phẫn uất của
ông Hai với bọn Việt gian.
- Khắc hoạ rõ nét tính cách bộc trực của ông Hai.
ĐIỀU KIỆN ĐỂ CÓ ĐỘC THOẠI DIỄN RA
- Phải có hoàn cảnh giao tiếp để nhân vật có
nhu cầu bộc lộ nội tâm.
- Không cần có sự hiện diện của người tham
gia giao tiếp với nhân vật hoặc nếu có người
tham gia giao tiếp thì lời độc thoại đó không
hướng vào ai.
CẶP ĐÔI CHIA SẺ
Vậy giữa đối thoại, độc thoại
giống và khác nhau như thế nào?
Có người hỏi:
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?...
- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy !
Ông Hai trả tiền nước, đứng dậy, chèm chẹp miệng, cười nhạt một tiếng,
vươn vai nói to:
- Hà, nắng gớm, về nào…
Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng. Tiếng cười nói xôn xao
của đám người mới tản cư lên ấy vẫn dõi theo. Ông nghe rõ cái giọng chua
lanh lảnh của người đàn bà cho co bú:
- Cha mẹ tiên sư nhà chúng nó ! Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt được người ta
còn thương. Cái giống Việt gian bán nước thì cứ cho mỗi đứa một nhát !
Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi. Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà.
Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ thâý bố hôm nay có
vẻ khác, len lét đưa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau.
Nhìn lũa con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ già ra. Chúng nó cũng là trẻ
con làng Viêt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy
ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu…Ông lão nắm chặt hai tay mà rít lên:
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống
Việt gian bán nước để nhục nhã thế này.
(Kim Lân, Làng)
BẢNG SO SÁNH
* Giống nhau: - Đều có dấu gạch đầu dòng.
- Đều là lời nói của nhân vật.
* Khác nhau:
Đối thoại
Độc thoại
-Là hình thức đối đáp, trò -Là lời của một người nào
chuyện giữa hai hoặc nhiều đó nói với chính mình hoặc
người.
nói với một ai đó trong
tưởng tượng .
-Có nhu cầu trao đổi thông -Có nhu cầu bộc lộ nội tâm.
tin.
Tiết 63: ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI, ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I/ Tìm hiểu yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại nội
tâm trong văn bản tự sự
1.Đối thoại
a. Tìm hiểu đoạn trích (sgk)
b. Bài học
2. Độc thoại
a. Tìm hiểu đoạn trích (sgk)
b. Bài học
3. Độc thoại nội tâm
a. Tìm hiểu đoạn trích (sgk)
Có người hỏi:
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?...
- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy !
Ông Hai trả tiền nước, đứng dậy, chèm chẹp miệng, cười nhạt một tiếng,
vươn vai nói to:
- Hà, nắng gớm, về nào…
Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng. Tiếng cười nói xôn xao
của đám người mới tản cư lên ấy vẫn dõi theo. Ông nghe rõ cái giọng chua
lanh lảnh của người đàn bà cho co bú:
- Cha mẹ tiên sư nhà chúng nó ! Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt được người ta
còn thương. Cái giống Việt gian bán nước thì cứ cho mỗi đứa một nhát !
Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi. Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà.
Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ thâý bố hôm nay có
vẻ khác, len lét đưa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau.
Nhìn lũa con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ già ra. Chúng nó cũng là trẻ
con làng Viêt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy
ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu…Ông lão nắm chặt hai tay mà rít lên:
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống
Việt gian bán nước để nhục nhã thế này.
(Kim Lân, Làng)
“Chúng nó cũng là trẻ con
làng Viêt gian đấy ư?
Chúng nó cũng bị người ta
rẻ rúng hắt hủi đấy ư?
Khốn nạn, bằng ấy tuổi
đầu”
- Ông Hai hỏi chính mình.
So sánh
những câu
Những
câuvới
trên
đã tìm hiểu
là những
câu aitrước đó hãy
hỏicho
ai?biết những câu này
có gì khác so với những
câu đó về mặt hình
thức?
Có người hỏi:
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?...
- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy !
Ông Hai trả tiền nước, đứng dậy, chèm chẹp miệng, cười nhạt một tiếng,
vươn vai nói to:
- Hà, nắng gớm, về nào…
Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng. Tiếng cười nói xôn xao
của đám người mới tản cư lên ấy vẫn dõi theo. Ông nghe rõ cái giọng chua
lanh lảnh của người đàn bà cho co bú:
- Cha mẹ tiên sư nhà chúng nó ! Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt được người ta
còn thương. Cái giống Việt gian bán nước thì cứ cho mỗi đứa một nhát !
Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi. Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà.
Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ thâý bố hôm nay có
vẻ khác, len lét đưa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau.
Nhìn lũa con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ già ra. Chúng nó cũng là trẻ
con làng Viêt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy
ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu…Ông lão nắm chặt hai tay mà rít lên:
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống
Việt gian bán nước để nhục nhã thế này.
(Kim Lân, Làng)
“Chúng nó cũng là trẻ con
làng Viêt gian đấy ư?
Chúng nó cũng bị người ta
rẻ rúng hắt hủi đấy ư?
Khốn nạn, bằng ấy tuổi
đầu”
- Ông Hai hỏi chính mình.
- Không phát ra thành tiếng
mà chỉ âm thầm diễn ra
trong suy nghĩ, tình cảm của
ông Hai.
- Không có gạch đầu dòng.
=> Độc thoại nội tâm
Vậy thế nào là độc thoại
nội tâm trong văn bản
tự sự? Dấu hiệu nhận
biết?
- Độc thoại nội tâm là lời của một người nào đó
nói với chính mình hoặc nói với một ai đó trong
tưởng tượng.
- Trong văn bản tự sự, khi người độc thoại
không nói thành lời thì phía trước câu nói
không có gạch đầu dòng.
Tiết 63: ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI, ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I/ Tìm hiểu yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại nội
tâm trong văn bản tự sự
1.Đối thoại
a. Tìm hiểu đoạn trích (sgk)
b. Bài học
2. Độc thoại
a. Tìm hiểu đoạn trích (sgk)
b. Bài học
3. Độc thoại nội tâm
a. Tìm hiểu đoạn trích (sgk)
b. Bài học
“Chúng nó cũng là trẻ con
làng Viêt gian đấy ư?
Chúng nó cũng bị người ta
rẻ rúng hắt hủi đấy ư?
Khốn nạn, bằng ấy tuổi
đầu”
- Ông Hai hỏi chính mình.
- Không phát ra thành tiếng
mà chỉ âm thầm diễn ra
trong suy nghĩ, tình cảm của
ông Hai.
- Không có gạch đầu dòng.
=> Độc thoại nội tâm
Hãy cho biết hình thức độc thoại nội tâm đó có tác
dụng như thế nào trong việc thể hiện tâm trạng của
ông Hai khi nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc?
- Khắc hoạ tâm trạng dằn vật, đau đớn khi nghe tin làng
Chợ Dầu – cái làng mà ông luôn lấy làm tự hào và hãnh
diện - của ông theo giặc, nghĩa là làm cho câu chuyện
sinh động hơn.
ĐIỀU KIỆN ĐỂ CÓ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM
DIỄN RA
- Phải có hoàn cảnh giao tiếp để nhân vật có
nhu cầu bộc lộ nội tâm.
- Không cần có sự hiện diện của người tham
gia giao tiếp với nhân vật hoặc nếu có người
tham gia giao tiếp thì lời độc thoại đó không
hướng vào ai chỉ diễn ra âm thầm trong suy
nghĩ.
CẶP ĐÔI CHIA SẺ
Phân biệt độc thoại và độc thoại nội tâm?
Có người hỏi:
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?...
- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy !
Ông Hai trả tiền nước, đứng dậy, chèm chẹp miệng, cười nhạt một tiếng,
vươn vai nói to:
- Hà, nắng gớm, về nào…
Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng. Tiếng cười nói xôn xao
của đám người mới tản cư lên ấy vẫn dõi theo. Ông nghe rõ cái giọng chua
lanh lảnh của người đàn bà cho co bú:
- Cha mẹ tiên sư nhà chúng nó ! Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt được người ta
còn thương. Cái giống Việt gian bán nước thì cứ cho mỗi đứa một nhát !
Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi. Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà.
Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ thâý bố hôm nay có
vẻ khác, len lét đưa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau.
Nhìn lũa con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ già ra. Chúng nó cũng là trẻ
con làng Viêt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy
ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu…Ông lão nắm chặt hai tay mà rít lên:
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống
Việt gian bán nước để nhục nhã thế này.
(Kim Lân, Làng)
BẢNG SO SÁNH
TT
ĐỘC THOẠI
ĐỘC THOẠI NỘI TÂM
Giống nhau - Lời của một người nào đó nói với chính mình
hoặc nói với một ai đó trong tưởng tượng.
- Có nhu cầu bộc lộ nội tâm.
- Không nói thành lời.
Khác nhau - Nói thành lời
-Trong văn bản tự sự, - Trong văn bản tự sự,
phía trước câu nói có phía trước câu nói
gạch đầu dòng
không có gạch đầu
dòng
BẢNG SO SÁNH
ĐỐI THOẠI
-Là cuộc trò
chuyện giữa hai
hoặc nhiều
người.
-Có gạch đầu
dòng giữa lời
trao và lời đáp.
ĐỘC THOẠI
- Nói một mình,
với chính mình.
- Có gạch đầu
dòng.
ĐỘC THOẠI NỘI TÂM
- Nói một mình diễn ra
trong suy nghĩ, không
phát ra thành lời.
- Không có gạch đầu
dòng.
GHI NHỚ
• Đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm là những hình thức
quan trọng để thể hiện nhân vật trong văn bản tự sự.
• Đối thoại là hình thức đối đáp, trò chuyện giữa hai hoặc
nhiều người. Trong văn bản tự sư, đối thoại được thể hiện
bằng các gạch đầu dòng ở đầu lời trao và lời đáp (mỗi lượt lời
là một lần gạch đầu dòng).
• Độc thoại là lời của một ngwoif nào đó nói với chính mình
hoặc nói với một ai đó trong tưởng tượng. Trong văn bản tự
sự, khi người độc thoại nói thành lời thì phía trước câu nói
không có gạch đầu dòng; còn khi không thành lời thì không
có gạch đầu dòng. Trường hợp sau gọi là độc thoại nội tâm.
Có người hỏi:
- Sao bảo làng Chợ Dầu
tinh thần lắm cơ mà?...
- Ấy thế mà bây giờ đổ
đốn ra thế đấy!
-Hà, nắng gớm, về nào…
- Chúng bay ăn miếng
cơm hay miếng gì vào
mồm mà đi làm cái giống
Việt gian bán nước để
nhục nhã thế này.
- Tạo cho câu chuyện có
không khí như cuộc sống
thật.
- Tạo tình huống để đi sâu
vào nội tâm nhân vật.
- Thái độ căm giận đối với
làng Chợ Dầu.
Thể hiện tâm trạng dằn
vặt, đau đớn của ông Hai
khi nghe tin làng theo
giặc.
Đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm là những hình
thức quan trọng để thể hiện nhân vật trong văn bản tự sự.
LƯU Ý
- Khi sử dụng yếu tố đối thoại, độc thoại, độc thoại
nội tâm phải phù hợp với tình huống truyện, hoàn
cảnh và tính cách nhân vật.
- Khi cần diễn tả những tâm sự chân thực của
nhân vật có thể dùng ngôn ngữ độc thoại. Song để
thể hiện những trăn trở, day dứt, những trạng
thái phức tạp, tinh tế nhất của đời sống tâm hồn
nhân vật thì phải cần đến hình thức độc thoại nội
tâm.
Tiết 63: ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI, ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I/ Tìm hiểu yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại nội
tâm trong văn bản tự sự
1.Đối thoại
a. Tìm hiểu đoạn trích (sgk)
b. Bài học
2. Độc thoại
a. Tìm hiểu đoạn trích (sgk)
b. Bài học
3. Độc thoại nội tâm
a. Tìm hiểu đoạn trích (sgk)
b. Bài học
II/ Luyện tập
Bài tập 1: Phân tích tác dụng của hình thức đối thoại
trong đoạn trích sau:
Mãi khuya, bà Hai mới chống gối đứng dậy. Bà lẳng
lặng xuống bếp châm lửa ngồi tính tiền hàng. Vẫn những
tiền cua, tiền bún, tiền đỗ, tiền kẹo… Vẫn cái giọng rì
rầm, rì rầm thường ngày.
- Này, thầy nó ạ.
Ông Hai nằm rũ ra ở trên giường không nói gì.
- Thầy nó ngủ rồi à?
- Gì?
Ông lão khẽ nhúc nhích.
- Tôi thấy người ta đồn…
Ông lão gắt lên :
- Biết rồi!
Bà Hai nín bặt. Gian nhà lặng đi, hiu hắt.
(Kim LânLàng)
Lời bà Hai
- Này thầy nó ạ.
- Thầy nó ngủ rồi à ?
- Tôi thấy người ta đồn...
Lời ông Hai
- ….
- Gì?
- Biết rồi!
Tái hiện lại cuộc đối thoại này, tác giả đã làm nổi
bật tâm trạng chán chường, buồn bã, đau khổ và thất
vọng của ông Hai trong cái đêm nghe tin làng mình
theo giặc.
Bài tập 2
Viết một đoạn văn kể chuyện theo đề tài tự chọn , trong
đó sử dụng cả hình thức đối thoại , độc thoại và độc thoại
nội tâm .
NGÔN NGỮ NHÂN VẬT
ĐỐI THOẠI
ĐỘC THOẠI
ĐỘC
THOẠI
THÀNH
LỜI
ĐỘC
THOẠI
NỘI
TÂM
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
*Bài mới:
Nắm vững khái niệm đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm
và tác dụng của các yếu tố đó trong văn bản tự sự.
Hoàn thành bài tập 2 vào vở bài tập
Biết đưa các yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm trong
quá trình tạo lập văn bản tự sự phù hợp.
*Bài mới
Soạn bài “Luyện nói: Tự sự kết hợp với nghị luận và miêu tả nội tâm”.
Yêu cầu: Lập dàn bài cho đề bài số 1 ở Sgk/tr179.
Đọc kì đề bài.
Xem lại phần Tập làm văn sgk/tr117).
Xác định các yếu tố nghị luận, tự sự trong đề bài cần viết.
Lập dàn bài, hình thành đề cương cho bài làm, trình bày theo nhóm, tổ.
 









Các ý kiến mới nhất