Tiết 39
Bài 33
VẤN ĐỀ CHUYỂN DỊCH
CƠ CẤU KINH TẾ THEO NGÀNH
Ở ĐỒNG BĂNG SÔNG HỒNG
Khái quát về ĐBSH
Diện tích: 15.000 Km2 (chiếm 4,5% diện tích cả nước)
Phạm vi lãnh thổ: bao gồm 10 tỉnh, thành phố.


Vĩnh Phúc, Hà Nội, Bắc Ninh, Hà Nam, Hưng Yên, Hải Dương, Hải Phòng, Thái Bình, Nam Định, Ninh Bình.
Dân số 2006: 18,2 triệu người (21,6% số dân cả nước
Dựa vào hình em hãy nêu khái quát về ĐBSH
1. Các thế mạnh chủ yếu

Trong vùng kinh tế trọng điểm
Giáp các vùng và vịnh Bắc Bộ

Thuỷ hải sản
Du lịch
Cảng

Đá vôi, sét, cao lanh
Than nâu
Khí tự nhiên

Lao động dồi dào
Có kinh nghiệm và trình độ

Điện , nước
Mạng lưới giao thông

Tương đối tốt
Phục vụ sản xuất, đời sống

Thị trường
Lịch sử khai thác lãnh thổ
Phong phú
Nước dưới đất
Nước nóng, nước khoáng
Đất NN chiếm 51,2% diện tích đồng bằng
Trong đó 70% là đất phù sa màu mỡ
Dựa và sơ đồ trình bày các thế mạnh chủ yếu của Đồng bằng sông Hồng?
Vị trí địa lý
Tự nhiên
Kinh tế-xã hội
Đất
Nước
Biển
Khoáng sản
Dân cư
lao động
Cơ sở
Hạ tầng
Cơ sở v/c
Kĩ thuật
Thế
Mạnh
khác
1. Các thế mạnh chủ yếu
Đồng bằng
Sông Hồng
+Trong vùng kinh tế trọng điểm
+Giáp các vùng
và vịnh Bắc Bộ
-> thuận lợi cho giao lưu với các vùng và quốc tế
a.Vị trí địa lý:
Dựa vào hình bên em hãy đánh giá ý nghĩa vị trí địa lí của ĐBSH
+Đất:
-Đất NN chiếm 51,2% diện tích đồng bằng
-Trong đó 70% là đất phù sa màu mỡ
b. Tự nhiên
Quan sát vào bản đồ cơ cấu
sử dụng đất em có nhận xét gì
về tài nguyên đất của ĐBSH
+Nguồn nước:
- phong phú
-Nước dưới đất, nước nóng, nước khoáng
Suối khoáng kênh gà Ninh bình
+ vùng biển giàu thuỷ hải sản có khả năng phát triển đánh bắt ,nuôi trồng
Du lịch.vân tải biển
Dựa vào lược đồ hãy nêu các loai khoáng sản của đồng
bằng sông Hồng?
+Khoáng sản:
Đá vôi, sét, cao lanh,than nâu
Khí tự nhiên
+Lao động
-dồi dào có truyền thống,kinh nghiệm sản xuất.
- trình độ đứng hàng đầu cả nước
c. Kinh tế-xã hội
+Cơ sở hạ tầng: phát triển thuộc loại tốt nhất cả nước:
-Mạng lưới giao thông đa dạng, được nâng cấp, có đầu mối quan trọng Hà nội
Khả năng cung cấp
Điện , nước được
đảm bảo
Quan sát vào bản đồ giao thông em có nhận xét gì về hệ thống giao thông của ĐBSH
+Cơ sở vật chất kĩ thuật:với các công trình thủy lợi, trạm giống,nhà máy.. Năng lực đáng kể,tương đối tốt phục vụ sản xuất, đời sống
+ các thuận lợi khác:
-Tập trung nhiều di tích ,lề hội,trường đại học ,viện nghiên cứu…
-Thị trường rộng.
-Lịch sử khai thác lãnh thổ lâu đời
+Là vùng có số dân đông nhất, kết cấu dân số trẻ, mật độ dân số cao (1.225 người/km² - 2006).
 việc làm là vấn đề nan giải ( sức ép dân số quá lớn)
Người lao động chờ việc làm
Kẹt xe
2. Các hạn chế chủ yếu của vùng:
Dựa vào bản đồ
dân số Việt Nam
hãy nêu những
hạn chế của
ĐBSH?
+Chịu ảnh hưởng của nhiều thiên tai.
Ngập lụt do mưa bão
Mùa đông giá rét
+ Tài nguyên thiên nhiên hạn chế lại đang bị khai thác quá mức-> nhập nguyên liệu từ các vùng khác.
+Môi trường đang bị ô nhiễm nặng
Công ty Miwon và công ty CP giấy Việt Trì xả thẳng nước thải ra sông Hồng
bọt bẩn
+Việc chuyển cơ cấu kinh tế còn châm, chưa phát huy hết thế mạnh của vùng
3.Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành
Năm
Dựa vào hình 33.2 nhận xét sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành ở ĐBSHồng?
+Cơ cấu kinh tế theo ngành có
sự chuyển dịch theo hướng
tích cực: từ 1986- 2005:
-Giảm tỉ trọng ngành nông –lâm – ngư 49.5% -> 25,1%
-Tỉ trọng công nghiệp –xây dựng xu hướng tăng 21,5% ->29,9% còn chậm.
-Dịch vụ có xu hướng tăng nhanh 29% ->45%
+Tuy nhiên, sự chuyển dịch còn chậm.
a. Thực trạng:
b. Các định hướng chính:
+Xu hướng chung:
-giảm tỉ trọng khu vực I
-Tăng nhanh tỉ trọng khu vực II và III
Trên cơ sở đảm bảo tăng trưởng kinh tế nhanh,hiệu quả
cao,gắn với giải quyết các vấn đề xã hội và môi trường.
+Việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong nội bộ từng ngành có sự khác nhau.
Trọng tâm là phát triển và hiện đại hoá CN chế biến, các CN khác và DV gắn liền với nền NN hàng hoá.
+ Đối với khu vực I:
-giảm tỉ trọng của ngành trồng trọt.
-tăng tỉ trọng ngành chăn nuôi và thuỷ sản
-Riêng trong ngành trồng trọt :
*lại giảm tỉ trọng của cây lương thực
* tăng tỉ trọng cây CN, cây thực phẩm, cây rau quả.
+ Khu vực II:
Gắn liền với hình thành các ngành công nghiệp trọng điểm để sử dụng Có hiệu quả các thế mạnh về tự nhiên-xã hội.
-Gồm các ngành :
Chế biến lương thực thực phẩm,dệt may và da giày,vật liệu xây dựng,cơ khí,điện tử…
+ Đối với khu vực III:
-du lịch là một ngành tiềm năng.
-Các DV khác như tài chính, ngân hàng, giáo dục-đào tạo…cũng phát triển mạnh
-> nhằm đẩy nhanh tốc độ phát triển kinh tế.
1.Câu hỏi số 1 SGK:
a.Đồng băng sông Hồng có vai trò đặc biệt quan trọng trong chiến lược
Phát triển kinh tế -xã hội cả nước:
+ Năm trong vùng kinh tế trọng điểm bắc bộ.
+Là vùng trọng điểm sản xuất lương thực thực phẩm lớn thứ 2
+Là địa bàn phát triển công nghiệp và dịch vụ quan trọng của cả nước.
b.Cơ cấu kinh tế theo ngành của ĐBSHcó nhiều hạn chế không phù hợp
Hiện nay và trong tương lai:
+Trong cơ cấu ngành nông nghiệp nổi lên hàng đầu
-Trong nông nghiệp lúa chiếm vị trí chủ đạo
-Các ngành nông nghiệp khác còn kém phát triển.
+Công nghiệp chưa đều tập trung ở các đô thị lớn.
+Dịch vụ còn chậm phát triển.
+Là vùng chịu sức ép lớn về dân số
-> việc phát triển kinh tế với cơ cấu cũ không đáp ưng được nhu cầu về
Sản xuất và đời sống.
c.Việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành nhằm:
+Khai thác có hiệu quả các thế mạnh của vùng
+Góp phần cải thiện đời sống nhân dân.
Tổng kết – đánh giá
Các thế mạnh chủ yếu của vùng
1
Các hạn chế chủ yếu của vùng
2
Thực trạng chuyển dịch cơ cấu kinh tế
3
Các định hướng chính
4
Phát triển
bền vững
Hoạt động tiếp nối
Chuẩn bị bài 34.
Thực hành - Phân tích mối quan hệ giữa dân số với việc sản xuất lương thực ở Đồng bằng sông Hồng.