TIEÁT: 44
VAÊN BAÛN:

CHÍNH HÖÕU

Văn bản:

ĐỒNG CHÍ

I/ Tìm hiểu chung:
1/ Tác giả:

Chính Hữu

Qua quá trình tìm hiểu, em đã
biết được gì và cần biết
thêm những gì về tác giả?

Chụp lúc ở
Chiến trường

Chụp năm
1999

-Tên thật là Trần Đình
Đắc, quê ở huyện Can Lộc,
tỉnh Hà Tĩnh.
- Năm 1946, ông gia nhập
Trung đoàn Thủ đô và hoạt
động trong quân đội suốt
hai cuộc kháng chiến chống
Pháp và chống Mỹ.
- Ông bắt đầu làm thơ năm
1947, thơ ông hầu như chỉ
viết về người lính và chiến
tranh.
- Ông được nhà nước trao
tặng giải thưởng Hồ Chí
Minh về văn học nghệ
thuật năm 2000.

Tiết 44: Văn bản:

ĐỒNG CHÍ

I/ Tìm hiểu chung:
1/ Tác giả:

Chính Hữu

-Tên khai sinh là Trần Đình Đắc (1926-2007)
- Là nhà thơ quân đội.
-Chuyên viết về người lính và chiến tranh.
-Thơ ông đặc sắc, cảm xúc dồn nén, ngôn ngữ và hình ảnh chói lọi.

Kể tên các tác phẩm chính của tác
giả?
Chính Hữu có 3
tập thơ chính:
+ Đầu súng
trăng treo
(1966)
+ Thơ Chính
Hữu (1977)
+ Tuyển tập
Chính Hữu
(1988)

Tiết 44: Văn bản:
I/ Tìm hiểu chung:
1/ Tác giả:
2/ Tác phẩm:

ĐỒNG CHÍ
Chính Hữu

Bài thơ “Đồng chí” ra đời trong hoàn cảnh
nào? Được trích từ tập thơ nào của tác giả?

- Bài thơ “Đồng chí” ra đời

năm1948 - những năm đầu của
cuộc kháng chiến chống Pháp
gian khổ - sau khi nhà thơ
cùng đồng đội của mình tham
gia chiến dịch Việt Bắc(thu
đông 1947).
- “Đồng chí ” là một trong
những bài thơ tiêu biểu nhất
viết về người lính chống Pháp
(được in trong tập “Đầu súng
trăng treo ”).

Tiết 44: Văn bản:
I/ Tìm hiểu chung:
1/ Tác giả:

ĐỒNG CHÍ
Chính Hữu

2/ Tác phẩm:
- Bài thơ được sáng tác đầu năm 1948, sau khi tác giả
tham gia chiến dịch Việt Bắc (thu đông 1947).

Tiết 44: Văn bản:

ĐỒNG CHÍ

I/ Tìm hiểu chung:
1/ Tác giả:
2/ Tác phẩm:
3/ Đọc văn bản và xác định bố cục:

Chính Hữu

Đồng chí

Quê hương anh nước mặn, đồng chua
Làng tôi nghèo, đất cày lên sỏi đá.
Anh với tôi đôi người xa lạ
Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau,
Súng bên súng, đầu sát bên đầu,
Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ
Đồng chí !
Ruộng nương anh gửi bạn thân cày
Gian nhà không, mắc kệ gió lung lay
Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính.
Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh
Sốt run người vừng trán ướt mồ hôi.
áo anh rách vai
Quần tôi có vài mảnh vá
Miệng cười buốt giá
Chân không giày
Thương nhau tay nắm lấy bàn tay.
Đêm nay rừng hoang sương muối
Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới
Đầu súng trăng treo.

Xác định bố cục của bài thơ?

Tiết 44: Văn bản:
I/ Tìm hiểu chung:
1/ Tác giả:

ĐỒNG CHÍ
Chính Hữu

2/ Tác phẩm:
3/ Đọc văn bản và xác định bố cục:
Phần một: 7 câu đầu ( Những cơ sở hình thành tình đồng chí )
Phần hai : 10 câu tiếp theo ( Những biểu hiện của tình đồng chí )
Phần ba : 3 câu cuối ( Bức tranh đẹp của tình đồng chí )

Tiết 44: Văn bản:

ĐỒNG CHÍ

I/ Tìm hiểu chung:
II/ Tìm hiểu chi tiết:
1/ Cơ sở hình thành tình đồng chí:

Chính Hữu

Hoàn cảnh xuất thân của các anh bộ đội được tác giả
giới thiệu bằng những câu thơ nào?

Quê hương anh nước mặn, đồng chua
Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá

Song hành đối xứng,
thành ngữ ẩn dụ

Cùng chung
giai cấp, xuất
thân từ nghèo
khó là những
nông dân mặc
áo lính

Em có nhận xét gì về nghệ thuật của hai câu thơ?
Từ đó em rút ra được điều gì về nguồn gốc xuất thân của
các anh bộ đội

Xa lạ

Chung cảnh ngộ giai cấp

Quen nhau

Ngoài việc cùng chung cảnh ngộ, những người lính còn có
những điểm chung nào giúp họ trở thành đồng chí của nhau?
Súng bên súng, đầu sát bên đầu
Cùng chiến đấu

Cùng ý chí

Cùng chung lý tưởng chiến đấu
-“ Đêm rét chung chăn…”
gian khổ

thiếu thốn
Cùng chia sẻ gian khổ, thiếu thốn

“…đôi tri kỉ”

Hiểu bạn như hiểu mình

=> Keo sơn, gắn bó => trở thành đồng chí của nhau

Phân tích vai vai trò của câu thơ thứ
bảy trong việc thể hiện mạch cảm xúc
của bài thơ?

Câu thơ thứ 7: “Đồng chí”
 Sự kết tinh cao độ của
tình bạn, tình người, tình
đồng đội.

Nêu sự phát triển trong mối quan
hệ giữa những người nông dân
mặc áo lính?

Đồng chí
Tri kỷ
Quen nhau

Xa lạ

Tiết 45: Văn bản:

ĐỒNG CHÍ
Chính Hữu

I/ Tìm hiểu chung:
II/ Tìm hiểu chi tiết:
1/ Cơ sở hình thành tình đồng chí:
2/ Những biểu hiện cao đẹp và sức mạnh của tình đồng
chí:

Ruộng nương anh gửi bạn thân cày
Gian nhà không mặc kệ gió lung lay
Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính
Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh,
Sốt run người, vừng trán ướt mồ hôi.
Áo anh rách vai
Quần tôi có vài mảnh vá
Miệng cười buốt giá
Chân không giày
Thương nhau tay nắm lấy bàn tay!

Từ nào đáng chú ý trong hai câu thơ? Từ ấy đã diễn
tả được điều gì ở người lính?
Ruộng nương anh gửi bạn thân cày
Gian nhà không mặc kệ gió lung lay
 Thái độ dứt khoát (quyết tâm)

Ruộng nương anh gửi bạn thân cày
Gian nhà không mặc kệ gió lung lay
 Thái độ dứt khoát (quyết tâm)
Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính
quê hương

=> Hoán dụ

Tình yêu quê hương của người lính trong thời kì
kháng chiến chống Pháp.

Xác định biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ? Qua đó
diễn tả được điều gì ở người lính?

Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh,
Sốt run người, vừng trán ướt mồ hôi.
 Cùng chịu đựng gian khổ

Hai câu thơ đã diễn tả điều gì trong cuộc đời người lính?

Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh,
Sốt run người, vừng trán ướt mồ hôi.
 Cùng chịu đựng gian khổ
“Áo anh rách vai
Quần tôi có vài mảnh vá
Chân không giày”

Cùng trải qua
thiếu thốn

Chỉ ra những thiếu thốn trong cuộc đời người lính?

Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh,
Sốt run người, vừng trán ướt mồ hôi.
 Cùng chịu đựng gian khổ
“Áo anh rách vai
Quần tôi có vài mảnh vá
Chân không giày”

Cùng trải qua
thiếu thốn

-“Miệng cười buốt giá” :Thái độ lạc quan

Câu thơ đã diễn tả được điều gì ở người lính?

Em hiểu như
thế nào về hình
ảnh thơ:
Thương nhau
tay nắm lấy bàn
tay

Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh,
Sốt run người, vừng trán ướt mồ hôi.
 Cùng chịu đựng gian khổ
“Áo anh rách vai
Cùng trải qua
Quần tôi có vài mảnh vá
thiếu thốn
Chân không giày”
-“Miệng cười buốt giá”

Thái độ lạc quan

-“…tay nắm lấy bàn tay”:
+Truyền hơi ấm cho nhau
+Động viên nhau
+Tình đoàn kết
Hình ảnh giản dị, chân thật, gợi cảm, giàu ý nghĩa vừa nói lên
tình cảm gắn bó sâu nặng giữa những người lính vừa thể hiện sức
mạnh của tình cảm ấy.

Tiết 45: Văn bản:

ĐỒNG CHÍ
Chính Hữu

I/ Tìm hiểu chung:
II/ Tìm hiểu chi tiết:
1/ Cơ sở hình thành tình đồng chí:
2/ Những biểu hiện cao đẹp và sức mạnh của tình đồng
chí:
3/ Bức tranh đẹp về tình đồng chí:

Đêm nay rừng hoang
sương muối
Đứng cạnh bên nhau chờ
giặc tới
Đầu súng trăng treo.

Hai câu thơ đã thể hiện hoàn cảnh và tinh thần chiến
đấu của những người lính như thế nào?
Đêm nay rừng hoang sương muối
Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới

+ Rừng hoang sương muối: Bức tranh âm u, hoang vắng, lạnh lẽo.
+ Chờ giặc tới: Tư thế, tinh thần chủ động đánh giặc của họ.
=> Họ đứng cạnh nhau, truyền cho nhau hơi ấm, tạo cho nhau sức
mạnh.

Em hiểu câu thơ: “Đầu súng trăng treo” như thế nào?

- “Đầu súng trăng treo”
+ Treo => Tạo nên mối quan hệ bất ngờ, sự liên tưởng độc đáo
Trăng
Súng
Gần, Thực, Chiến sĩ

Xa, Mộng, Thi sĩ

Hòa bình, lãng mạn
Chiến đấu, gain khổ, hi sinh
+ Tâm hồn thi sĩ của những người lính.
+ Người lính cầm súng chiến đấu là để bảo vệ hòa bình, vì chính
nghĩa.

+ Câu thơ có 2 hình ảnh: súng và trăng. Hai hình ảnh này biểu tượng cho
điều gì?
+ Qua đó em có nhận xét gì về nhiệm vụ chiến đấu của những người

Tiết 45: Văn bản:
I/ Tìm hiểu chung:
II/ Tìm hiểu chi tiết:
III/ Tổng kết:
1/ Nghệ thuật:

ĐỒNG CHÍ
Chính Hữu

Em có nhận xét gì về
nghệ thuật của bài thơ?

Tiết 45: Văn bản:
I/ Tìm hiểu chung:
II/ Tìm hiểu chi tiết:
III/ Tổng kết:
1/ Nghệ thuật:

ĐỒNG CHÍ
Chính Hữu

Hình ảnh chân thật, giản dị, cô động, giàu sức biểu cảm với
những thành ngữ ẩn dụ, hoán dụ, tả thực

Qua tìm hiểu, em hãy
rút ra nội dung chính
của bài thơ?

Tiết 45: Văn bản:
I/ Tìm hiểu chung:
II/ Tìm hiểu chi tiết:
III/ Tổng kết:
1/ Nghệ thuật:

ĐỒNG CHÍ
Chính Hữu

Hình ảnh chân thật, giản dị, cô động, giàu sức biểu cảm với
những thành ngữ ẩn dụ, hoán dụ, tả thực
2/ Nội dung:
Khẳng định, ngợi ca tình đồng chí đồng đội và vẻ đẹp tâm
hồn của những người lính thời kì đầu cuộc kháng chiến chống
Pháp.

Tiết 45: Văn bản:
I/ Tìm hiểu chung:
II/ Tìm hiểu chi tiết:
III/ Tổng kết:
IV/ Luyện tập:

ĐỒNG CHÍ
Chính Hữu

Baøi thô “Ñoàng Chí” ra ñôøi trong hoaøn
caûnh naøo?
A

Ñaàu cuoäc khaùng chieán choáng Phaùp.

B

Ñaàu cuoäc khaùng chieán choáng Myõ.

C

Cuoái cuoäc khaùng chieán choáng Myõ.

D

Sau naêm 1975.

Noäi dung chính cuûa baøi thô
“Ñoàng Chí”?
A

Hoï laø nhöõng ngöôøi ngheøo khoå.

B

Ñaáu tranh vì ñoäc laäp ñaát nöôùc.

C

Cuøng chung lyù töôûng.

D

Cuøng chung caûnh ngoä, chung lyù töôûng,
theå hieän tình ñoàng chí keo sôn gaén boù.

V/ HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ :
- Học thuộc lòng bài thơ, nắm được giá trị nội dung,
nghệ thuật
+Phân tích ý nghĩa cách sắp xếp từ “anh-tôi” trong suốt
tác phẩm.
+Phân tích ý nghĩa của câu thơ thứ 7 trong mạch cảm
xúc của bài thơ và vẻ đẹp của hình ảnh cuối bài thơ.
- Soạn : Bài thơ về tiểu đội xe không kính của Phạm Tiến
Duật.

Tiết học đã kết thúc

Xin chân thành
cảm ơn thầy cô và các em