ĐỒNG CHÍ
_Chính Hữu_

I

TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả
2. Tác phẩm

II

TÌM HIỂU VĂN BẢN

1.Cơ sở của tình đồng chí
2. Biểu hiện của tình đồng chí
3. Biểu tượng đẹp về tình đồng chí
III

TỔNG KẾT

1.Nội dung
2.Nghệ thuật

I.TÌM HIỂU CHUNG

1.Tác Giả:

(1926 – 2007)

-Tên thật là Trần Đình Đắc,
-Quê quán: huyện Can Lộc, tỉnh Hà
Tĩnh.
-Năm 1946, ông gia nhập Trung đoàn
Thủ đô và hoạt động trong quân đội
suốt hai cuộc kháng chiến chống Pháp
và chống Mỹ.
-Ông bắt đầu làm thơ năm 1947, thơ
ông hầu như chỉ viết về người lính và
chiến tranh.
-Ông được nhà nước trao tặng giải
thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ
thuật năm 2000.

2. Tác phẩm:
-Cuối năm
1948 (thời kì
đầu cuộc
kháng chiến
chống Pháp),
in trong tập
“Đầu súng
trăng treo”

-Tự sự ,
Miêu tả
, Biểu
cảm

Hoàn
cảnh
sáng tác

Đề
tài,
chủ
đề

Phương
thức biểu
đạt

Thể
loại

-Ngợi ca tình
đồng chí, đồng
đội thắm thiết,
sâu nặng của
những người
lính cách mạng
dựa trên cơ sở
cùng chung
cảnh ngộ và lí
tưởng chiến
đấu.

-Tự do

7 câu đầu

Bố cục: 3 phần

Ý nghĩa
nhan đề

Cơ sở hình thành tình đồng
chí

10 câu tiếp theo

Biểu hiện của tình đồng
chí

3 câu cuối

Biểu tượng đẹp về tình
đồng chí

Đồng: cùng,
Chí: là chí hướng
Đồng chí: là thuật ngữ, chỉ những người chung lý
tưởng, chung chí hướng. Người ở trong cùng một
đoàn thể chính trị hay tổ chức cách mạng. Từ sau năm
1945, “Đồng chí” là cách xưng hô quen thuộc trong
các cơ quan, đoàn thể cách mạng, đơn vị bộ đội.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Cơ sở hình thành tình đồng
chí

Quê hương anh nước mặn đồng chua
Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá.
Anh với tôi đôi người xa lạ
Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau,
Súng bên súng đầu sát bên đầu,
Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ.
Đồng chí !

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Cơ sở hình thành tình đồng
chí

Quê hương anh nước mặn đồng chua
Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá.
- Hình ảnh: nước mặn đồng chua, đất
cày sỏi đá
- Nghệ thuật: câu thơ sóng đôi, tả thực,
sử dụng thành ngữ, lời thơ bình dị, hình
ảnh mang tính hình tượng

 Tương đồng về cảnh ngộ
xuất thân: Những người
lính nông dân ra đi từ
những miền quê nghèo khó

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Cơ sở hình thành tình đồng
chí

Anh với tôi đôi người xa lạ
Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau,
- Họ nhập ngũ và cùng đứng dưới
lá quân kì của cách mạng.

->Chung về lí tưởng cách mạng, lòng yêu
nước

Xa lạ

Chung cảnh ngộ

Quen nhau

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Cơ sở hình thành tình đồng
chí

Súng bên súng, đầu sát bên đầu
Cùng chiến đấu

Cùng ý chí

Cùng chung lý tưởng
chiến đấu

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Cơ sở hình thành tình đồng
chí

-“ Đêm rét chung chăn…”
Thời tiết thiếu thốn
khắc nghiệt

Cùng chia sẻ gian khổ, thiếu thốn
“…đôi tri kỉ”

Hiểu bạn như hiểu mình

 Keo sơn, gắn bó  trở thành đồng chí của nhau

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Cơ sở hình thành tình đồng
chí

ĐỒNG CHÍ!

 Câu đặc biệt

Chủ đề của bài thơ
Khẳng định tình đồng chí,
đồng đội giữa hai người lính
Nhịp cầu nối đoạn 1 và đoạn 2

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Cơ sở hình thành tình đồng
chí

Xa lạ

quen nhau

tri kỉ

Đồng chí

 Cơ sở vững chắc,
thiêng liêng, cao đẹp

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Biểu hiện của tình đồng chí
Ruộng nương anh gửi bạn thân cày
Gian nhà không mặc kệ gió lung lay
Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính.
Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh
Sốt run người vừng trán ướt mồ hôi.
Áo anh rách vai
Quần tôi có vài mảnh vá
Miệng cười buốt giá
Chân không giày
Thương nhau tay nắm lấy bàn tay.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Biểu hiện của tình đồng chí

RuộngVnương anh gửi bạn thân
V cày
Gian nhà không mặc kệ gió lung lay
Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính.
Cảnh ngộ và nỗi lòng của nhau
Thấu
hiểu

Tô đậm sự lựa chọn dứt khoát của họ về
lòng yêu nước, tình cảm cách mạng: mặc kệ
Nỗi nhớ quê

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Biểu hiện của tình đồng chí

Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính.
Nhân hóa;
hoán dụ

 Biết nhớ
thương; chỉ quê
hương

 Tình yêu quê hương của người lính
trong thời kì kháng chiến chống Pháp.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Biểu hiện của tình đồng chí
Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh
Sốt run người vừng trán ướt mồ hôi.
Áo anh rách vai
Quần tôi có vài mảnh vá
Miệng cười buốt giá
Chân không giày

Sốt rét rừng
Đồng cam
cộng khổ
Thiếu thốn

Tả thực: sự hành hạ của sốt rét rừng
Gợi: quan tâm, lo lắng nhau
Liệt kê: áo rách, quần vá, chân không giày.
Gợi: Khắc nghiệt của núi rừng “Buốt giá”

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Biểu hiện của tình đồng chí

“Thương nhau tay nắm lấy bàn tay”
Yêu thương,
gắn bó

Cử chỉ đơn giản: “tay nắm lấy bàn tay”
Ấm lòng

Yêu thương, trìu mến
Sẵn sàng chia sẻ
Động lực giúp các anh vượt lên hoàn cảnh

Những biểu hiện của tình đồng chí
Thấu hiểu

Đồng cam
cộng khổ

- Hoàn cảnh

- Sốt rét rừng

- Nỗi lòng

- Thiếu thốn

Yêu thương
gắn bó
- Tay nắm lấy
bàn tay

- Thiên nhiên khắc nghiệt
 Tình cảm chân thành, sâu sắc, nâng đỡ người lính trên mọi nẻo đường

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

3 Biểu tượng của tình đồng chí

“Đêm nay rừng hoang sương muối
Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới”
Thời gian:

Đêm về khuya

Không gian:

Hoang vu, lạnh lẽo

Bối cảnh:

Căng thẳng trước trận chiến

Tư thế người lính:
Tâm hồn:

Chủ động “chờ”
Ung dung, thanh thản lạ kì, tình yêu nước hun đúc lên
thành tinh thần tự nguyện, sẵng sàng xả thân, tận hiến.

“Đầu súng trăng treo”.

Súng

Trăng

Chiến sĩ

Thi sĩ

Gần

Xa

Ý chí chiến đấu

Khát vọng hòa
bình

Hiện thực khốc
liệt

Tâm hồn lãng
mạn

 Hình ảnh “đầu súng trăng treo” là hình ảnh mang ý nghĩa biểu tượng:
hiện thực và lãng mạn, chiến tranh và hòa bình, thể hiện tâm hồn “thi sĩ”
của những người chiến sĩ.

III TỔNG KẾT
NỘI DUNG

-Ca ngợi tình đồng chí cao đẹp giữa
người chiến sĩ trong thời kháng chiến
chống Pháp gian khổ.

NGHỆ THUẬT

- Ngôn ngữ bình dị, đượm chất dân gian,
tình cảm chân thành.
- Tả thực + lãng mạn  hình ảnh đẹp,
mang ý nghĩa biểu tượng.

Câu 1: Bài thơ "Đồng chí" ra đời vào năm nào? Em
biết gì về hoàn cảnh sáng tác bài thơ?
A. 1944, sau khi tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ.
B. 1948, sau khi tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ.
C. 1948, sau khi tham gia chiến dịch Việt Bắc.
D. 1944, sau khi tham gia chiến dịch Việt Bắc.

Câu 2: Người chiến sĩ khi tham gia vào trận chiến
luôn thể hiện tư thế và tâm hồn như thế nào?
A. Chủ động, ung dung, lạc quan.
B. Kiêu ngạo, tự cao, bị động.
C. Ung dung, lạnh lẽo, bị động.
D. Kiêu ngạo, chủ động, cá nhân.

Câu 3: "Đầu súng trăng treo" vừa là hình ảnh tả thực vừa
là hình ảnh mang ý nghĩa biểu tượng cho hiện thực và
nhân đạo đúng hay sai?

A. Đúng
B. Sai

Câu 4 : Nội dung chính của các câu thơ sau là gì?
“Quê hương anh nước mặn đồng chua
Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá"

A. Miêu tả các vùng đất khác nhau của đất nước ta
B. Nói lên sự khắc nghiệt của thiên nhiên ta
C. Nói lên sự đối lập giữa các vùng miền của đất nước ta
D. Nói lên hoàn cảnh xuất thân của những người lính

Cảm ơn các bạn đã lắng nghe!
Thành viên: Bích Nhàn, Hồng Ngọc, Quỳnh Ngân.