PHÒNG GIÁO DỤC DẦU TIẾNG
CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC EM HỌC SINH
ĐẾN VỚI TIẾT HỌC

GIÁO VIÊN THỰC HiỆN : PHẠM THỊ NGỌC DUNG

TIẾT 47

(CHÍNH HỮU)

Tiết 47:

ĐỒNG CHÍ ( Chính Hữu)

I. Đọc - Tìm hiểu chung

1. Tác giả
- Chính Hữu ( 1926 - 2007)
- Nhà thơ - người chiến sĩ.
- Viết về người lính và chiến tranh.
- Thơ ông: Cảm xúc dồn nén, ngôn ngữ
và hình ảnh chọn lọc.
2. Tác phẩm:
a. Hoàn cảnh sáng tác:
- Năm 1948, sau chiến dịch Việt Bắc.
- Thời kỳ đầu cuộc kháng chiến chống
Pháp.
b. Đọc, tìm hiểu từ khó : xem SGK
c.Thể thơ:
Thơ tự do
d. Bố cục:

Tác phẩm chính là các tập thơ: Đầu súng
trăng treo ( in năm 1966), Thơ Chính
Hữu (tuyển- 1997), Tuyển tập Chính
Hữu (1998)

- Đọc chậm, tình cảm, diễn tả cảm xúc lắng đọng, dồn nén.

- Chú ý nhấn giọng ở các hình ảnh thơ.
- Ba câu cuối nhịp chậm hơn, lên giọng để thể hiện hình
ảnh vừa hiện thực vừa giàu ý nghĩa biểu tượng.

d.Bố cục:

Đọc và tìm bố cục của bài
thơ ? Nêu ý chính từng phần?

Văn bản : ĐỒNG CHÍ
Chính Hữu
Quê hương anh nước mặn, đồng chua
Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá.
Anh với tôi đôi người xa lạ
Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau,
Súng bên súng, đầu sát bên đầu,
Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ.
Đồng chí !

Ruộng nương anh gửi bạn thân cày
Gian nhà không, mặc kệ gió lung lay
Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính.
Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh
Sốt run người vừng trán ướt mồ hôi.
Áo anh rách vai
Quần tôi có vài mảnh vá
Miệng cười buốt giá
Chân không giày
Thương nhau tay nắm lấy bàn tay.
Đêm nay rừng hoang sương muối
Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới
Đầu súng trăng treo.
1948

Tiết 47: Văn bản :
I: Đọc - Tìm hiểu chung.
1: Tác giả.
2: Tác phẩm.
* a/ Hoàn cảnh sáng tác.
* b/ Đọc - tìm hiểu từ khó.
* c/ Thể thơ.
* d/ Bố cục :

ĐỒNG CHÍ

( Chính Hữu)

Gồm 3 phần:
- 7 câu thơ đầu: Cơ sở hình thành tình
đồng chí.
- 10 câu tiếp: Biểu hiện và sức mạnh của
tình đồng chí.
- 3 câu cuối: Biểu tượng đẹp về người
lính.

Tiết 47: Văn bản :

ĐỒNG CHÍ

II/ Đọc – Hiểu văn bản:
1. Cơ sở hình thành tình đồng chí
“Quê hương anh nước mặn, đồng chua
Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá.
Anh với tôi đôi người xa lạ
Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau,
Súng bên súng, đầu sát bên đầu,
Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ
Đồng chí !”

( Chính Hữu)

Tác giả giới thiệu hình
ảnh quê hương của hai
chiến sĩ như thế nào?

Quê hương anh nước mặn đồng chua
Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá

Câu thơ sóng đôi,
đối, thành ngữ

Tình đồng chí bắt nguồn từ sự tương
đồng về cảnh ngộ xuất thân nghèo khó.
Tìm biện pháp nghệ thuật trong hai câu thơ trên?

Anh với tôi đôi người xa lạ
Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau,
Súng bên súng, đầu sát bên đầu,
Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ.
Đồng chí !

Điệp từ, hình ảnh có
ý nghĩa tượng trưng.

Cùng chung nhiệm vụ, chung lí tưởng, chia sẻ
Tìm biện pháp
mọi gian lao trong chiến đấu.
->Từ chỗ xa lạ-> thân quen -> tri kỉ ->
đồng chí
=> Cơ sở vững chắc, thiêng liêng, cao
đẹp.
Cơ sở hình thành tình
chí của
những
Tìmđồng
những
hình
ảnh,người
chi
gì ? chí
tiết lính
thể cách
hiệnmạng
tình là
đồng

keo sơn, gắn bó?

nghệ thuật được
sử dụng trong
đoạn thơ trên.

Ngữ văn: Tiết 47

ĐỒNG CHÍ
- Chính Hữu -

Quê hương anh nước mặn đồng chua
Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá
Anh với tôi đôi người xa lạ
Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau
Súng bên súng, đầu sát bên đầu
Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ
Đồng chí!
TRAO ĐỔI:

Dòng thứ 7 của đoạn thơ có gì đặc biệt?
Em hãy cảm nhận vẻ đẹp của câu thơ ấy?

( Chính Hữu )

ĐỒNG CHÍ!

Câu đặc biệt, dấu chấm than, chỉ có một từ.

Từ xa lạ

quen nhau

tri kỉ

Đồng chí

- Câu thơ đặc biệt
- Khẳng định tình cảm lớn lao, mới mẻ của thời đại.
- Là chủ đề, là linh hồn của bài thơ.
- Bản lề nối 2 đoạn thơ.

Þ Sự kết tinh cao độ của tình bạn, tình người, tình
đồng đội để hình thành tình “Đồng chí !”

Tiết 47: Văn bản :

ĐỒNG CHÍ

( Chính Hữu)

I/ Đọc – Tìm hiểu chung.
1/ Tác giả.
2/ Tác phẩm.
II/ Đọc – Hiểu văn bản.
1/ Cơ sở hình thành tình đồng chí:
- Nghệ thuật : Câu thơ sóng đôi, đối, thành ngữ, điệp từ,…
- Cùng chung giai cấp : Là những người nông dân mặc áo lính.
- Cùng chung nhiệm vụ, lí tưởng chiến đấu.
- Cùng chung khó khăn, thiếu thốn.
->Từ chỗ xa lạ-> thân quen -> tri kỉ -> đồng chí.
=> Cơ sở vững chắc, thiêng liêng, cao đẹp.
* Dòng thơ thứ 7 :
- Khẳng định tình cảm lớn lao, mới mẻ của thời đại.
- Là chủ đề, là linh hồn của bài thơ.
- Bản lề nối 2 đoạn thơ.

2. Những biểu hiện và sức mạnh của tình đồng chí :
Ruộng nương anh gửi bạn thân cày
Gian nhà không mặc kệ gió lung lay
Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính.
Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh
Sốt run người vừng trán ướt mồ hôi.
Áo anh rách vai
Quần tôi có vài mảnh vá
Miệng cười buốt giá
Chân không giày
Thương nhau tay nắm lấy bàn tay.

Ruộng nương anh gửi bạn thân cày
Gian nhà không mặc kệ gió lung lay
Giếng nước, gốc đa nhớ người ra lính

Ruộng nương anh gửi bạn thân cày
Gian nhà không mặc kệ gió lung lay
Giếng nước, gốc đa nhớ người ra lính

Liệt kê,
nhân hoá,
hoán dụ, ẩn
dụ

- Cảm thông sâu xa những tâm tư, nỗi lòng của nhau : yêu
gia đình, quê hương nhưng sẵn sàng hy sinh tình nhà vì
việc nước.
Thảo luận: Biểu hiện của tình đồng
 
chí qua 3 câu thơ trên? Từ “ mặc kệ”
 
nên hiểu như thế nào?

Tìm biện pháp nghệ thuật được
sử dụng trong khổ thơ trên.

“Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh,
Sốt run người, vừng trán ướt mồ hôi.
Áo anh rách vai
Quần tôi có vài mảnh vá
Miệng cười buốt giá

Những câu thơ sóng
đôi, đối ứng, liệt kê, bút
pháp tả thực

Chân không giày”

Tìm những chi tiết
Biện pháp nghệ
thuật
dụng trong
miêu
tả được
cuộcsửsống
đoạn thơ trên là gì ? Qua đó tình đồng chí
chiến
gian
được biểu hiện
nhưđấu
thế nào
? khổ
của người lính?

Cùng chia sẻ những khó khăn gian lao
thiếu thốn của cuộc đời người lính.

“Thương nhau tay naém laáy baøn tay”
 Điệp từ +Hình aûnh giaûn dò, chaân thaät,
gôïi caûm, giaøu yù nghóa.
Truyeàn hôi aám cho nhau
Ñoäng vieân nhau
Tình ñoaøn keát


Phân tích hình ảnh: “Thương nhau tay nắm lấy bàn
tay”?

Tình ñoàng chí gaén boù keo sôn.

Biểu hiện sức mạnh của
tình đồng chí.

Tiết 47:

ĐỒNG CHÍ ( Chính Hữu)

I. Tìm hiểu chung.
1. Tác giả
2. Tác phẩm:
II. Đọc- hiểu văn bản
1/ Cơ sở của tình đồng chí.

2/ Biểu hiện và sức mạnh của tình
đồng chí:
- Cảm thông sâu xa những tâm tư, nỗi lòng
của nhau.
 - Chia sẻ cảm thông với nhau nỗi đau về
mặt thể xác.
 - Cùng nhau chia sẻ gian lao, thiếu thốn
của cuộc đời người lính bằng tinh thần lạc
quan.
- Họ truyền cho nhau hơi ấm, tình thương
và sức mạnh từ những đôi bàn tay nắm
chặt.

3. Biểu tượng đẹp về người lính :
“Đêm nay rừng hoang sương muối
Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới
Đầu súng trăng treo.”
Những câu thơ trên gợi cho em suy nghĩ gì về
người lính và cuộc chiến đấu?
- “Rừng hoang, sương muối”: ta thấy sự đe dọa tính mạng
người lính không chỉ có kẻ thù mà sự đe dọa còn đến từ
“rừng hoang”, là sự khắc nghiệt của thời tiết với cái lạnh
buốt da mặn chát của “sương muối”
- “Chờ giặc tới”: nói lên cái tư thế chủ động của người lính.
=> Sức mạnh của tình đồng chí giúp họ vượt qua mọi sự đe dọa của
rừng hoang, sự khắc nghiệt của thời tiết.

3. Biểu tượng đẹp về người lính:
“ Đầu súng trăng treo ”

- Ba hình ảnh gắn kết:
Người lính – khẩu súng – vầng trăng
- Hình ảnh vừa thực, vừa mang ý nghĩa biểu
tượng:
Súng <> trăng
Gần <> xa
Thực tại <> mơ mộng
Chất chiến đấu <> chất trữ tình
Chiến sĩ <> thi sĩ

 Súng và trăng bổ sung cho
nhau, trở thành biểu tượng đẹp
về người lính cách mạng.

Nhìn bức tranh, em thấy
những hình ảnh nào nổi
bật? Phân tích vẻ đẹp và ý
nghĩa của hình ảnh ấy?

Tiết 47:

ĐỒNG CHÍ ( Chính Hữu)

III - Tổng kết :
1. Nghệ thuật : ngôn ngữ giản dị, chân thực, thấm đượm
chất dân gian, thể hiện tình cảm chân thành. Bút pháp
tả thực kết hợp lãng mạng
2. Ý nghĩa văn bản :
Bài thơ ngợi ca tình cảm đồng chí cao đẹp giữa
những người lính trong thời kì đầu của cuộc kháng
chiến chống Pháp gian khổ.
IV - Luyện tập.

CÂU HỎI
Hình ảnh anh bộ đội những năm đầu
của cuộc kháng chiến chống Pháp hiện
lên qua bài thơ như thế nào?
ĐÁP ÁN
Hình ảnh anh bộ đội thời kì đầu cuộc
kháng chiến chống Pháp:
- Xuất thân từ nông dân.
- Có lí tưởng cao đẹp, chiến đấu vì độc lập tự
do của Tổ quốc, vì hạnh phúc của nhân
dân.
- Có tình đồng chí, đồng đội thiêng liêng cao
đẹp, gắn bó keo sơn.
- Có tinh thần chịu đựng gian khổ hi sinh,
quyết tâm chiến đấu chống kẻ thù xâm lược.
- Có tâm hồn lạc quan, trong sáng, yêu đời.

Vẻ đẹp của hình ảnh anh bộ đội cụ Hồ ngày nay.

Ca ngợi vẻ
đẹp của
người lính
cụ Hồ thời

chống
Pháp

Hướng dẫn tự học ở nhà:

- Học thuộc lòng bài thơ.Phân tích
nội dung và nghệ thuật của bài.
- Soạn bài: Bài thơ về tiểu đội xe
không kính

`