MÔN VẬT LÍ 9

Giáo viên: Trương Thị Thu Hương
Trường THCS Đắc Sơn
TIẾT 30. BÀI 28.
ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
Phát biểu quy tắc bàn tay trái?
Đặt bàn tay trái sao cho các đường sức từ hướng vào lòng bàn tay, chiều từ cổ tay đến ngón tay giữa hướng theo chiều dòng điện thì ngón tay cái choãi ra 900 chỉ chiều của lực điện từ.
KIỂM TRA BÀI CŨ
A
c
N
s
B
C
D
�p d?ng biểu diễn lực điện từ tác dụng lên các đoạn dây dẫn AB, CD của khung dây ABCD dẫn có dòng điện chạy qua và l?c di?n t? có tác dụng gì đối với khung dây ABCD?
o
o’
Lực từ tác dụng nhưu hình vẽ
Cặp lực điện từ có tác dụng làm khung quay theo chiều kim đồng hồ
I. Nguyên tắc cấu tạo và hoạt động của động cơ điện một chiều:
1. Các bộ phận chính của động cơ điện một chiều:
Động cơ điện một chiều gồm hai bộ phận chính là:
Nam châm
và
Khung dây dẫn
Ngoài ra, để khung dây có thể quay liên tục còn phải có bộ góp điện, trong đó các bán khuyên B1, B2 thanh quét C1, C2 đưa dòng điện từ nguồn vào khung dây.
Bộ góp điện
2. Hoạt động của động cơ điện một chiều:

C1. BiÓu diÔn lùc ®iÖn tõ t¸c dông lªn ®o¹n AB vµ CD cña khung d©y dÉn nh­ h×nh 28.1
F1
F2
Lực điện từ tác dụng lên đoạn AB và CD đuược biểu diễn nhưu hình vẽ bên.
C2 Dự đoán xem có hiện tưuợng gì xảy ra với khung dây khi đó.
Khung dây sẽ quay do tác dụng của hai lực
Bước 1: Mắc mạch điện theo sơ đồ hình vẽ .
Bước 2: Đóng khóa K quan sát xem khung dây có chuyển động hay không .
Bước 3: Ghi kết quả đã quan sát được, so sánh với dự đoán ban đầu .
Bước 4: Ngắt khóa K, tháo các thiết bị để về vị trí ban đầu .
CÁC BƯỚC LÀM THÍ NGHIỆM
C3. Hãy làm thí nghiệm kiểm tra dự đoán của em bằng cách bật công tắc cho dòng điện đi vào khung dây của mô hình
Hoạt động của động cơ điện một chiều
+ Nam châm tạo ra từ trường (bộ phận đứng yên) được gọi là stato.
+ Khung dây dẫn cho dòng điện chạy qua (bộ phận quay) được gọi là rôto.
+ Khi đặt khung dây dẫn ABCD trong từ trường và cho dòng điện chạy qua khung thì dưới tác dụng của lực điện từ, khung dây sẽ quay.
Hình 28.2
Nam châm điện (stato)
Cuộn dây (rôto)
II. ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU TRONG KỸ THUẬT
1. Cấu tạo của động cơ điện một chiều trong kĩ thuật:
Quan sát hình 28.2. Hãy chỉ ra các bộ phận chính của động cơ điện một chiều trong kĩ thuật.
C4: Nhận xét về sự khác nhau của hai bộ phận chính so với mô hình động cơ điện vừa tìm hiểu.
Mô hình động cơ
điện một chiêu
Động cơ điện một
chiều trong KT
2. Kết luận:

Ngoài động cơ điện một chiều còn có động cơ điện xoay chiều.
a, Trong động cơ điện kỹ thuật, bộ phận tạo ra từ trường là nam châm điện.
b, Bộ phận quay của động cơ điện trong kỹ thuật không đơn giản là một khung dây mà gồm nhiều cuộn dây đặt lệch nhau và song song với trục của một khối trụ làm bằng các lá thép kỹ thuật ghép lại.

Khi hoạt động, động cơ điện một chiều chuyển hóa năng lượng từ dạng nào sang dạng nào?
III. Sự biến đổi năng lUượng trong động cơ điện:
Khi hoạt động động cơ điện chuyển hoá năng luượng từ điện năng chủ yếu thành cơ năng.
I. NGUYÊN TẮC CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
1. Các bộ phận chính của động cơ điện một chiều
- Nam châm tạo ra từ trường (bộ phận đứng yên), gọi là stato
- Khung dây dẫn cho dòng điện chạy qua (bộ phận quay), gọi là rôto
- Bộ góp điện (các thanh quét C1, C2 đưa dòng điện từ nguồn điện vào khung dây)
2. Hoạt động của động cơ điện một chiều
Động cơ điện một chiều hoạt động dựa trên tác dụng của từ trường lên khung dây dẫn có dòng điện chạy qua đặt trong từ trường.
3. Kết luận : SGK- 77
III. SỰ BIẾN ĐỔI NĂNG LƯỢNG TRONG ĐỘNG CƠ ĐIỆN
Khi hoạt động, động cơ điện một chiều chuyển hóa năng lượng điện năng thành cơ năng
II. ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU TRONG KỸ THUẬT
Kết luận : SGK- 77
GHI NHỚ
IV. VẬN DỤNG
BÀI 28: ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
III. VẬN DỤNG
ỨNG DỤNG CỦA ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
+ Bộ phận quay của đồ chơi trẻ em
Rôbôt con
Tàu điện ngầm
ỨNG DỤNG CỦA ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
Xe đạp điện
Tàu lượn
HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ

1. H?C GHI NH?.
2. B�I T?P
- H?c thu?c 2 quy t?c: Quy t?c n?m b�n tay ph?i, quy t?c b�n tay trỏi
Xem phần "Có thể em chưa biết"
3. D?C TRU?C B�I 30: B�I T?P
Cám ơn các em!
Bài học kết thúc tại đây.