GV:

PHẠM THỊ MAI HƯƠNG

Trường: THCS Nguyễn Đức Cảnh
– Thái Thụy – Thái Bình

KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 1. Phát biểu quy tắc bàn tay trái?

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu 2. Biểu diễn lực điện từ tác dụng lên các đoạn AB, CD của
khung dây dẫn có dòng điện chạy qua trong hình dưới đây
O
B /
C
C

N

A

D

O

+

S

B
/
C O B

S

D
O

D

A

N

A

-

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu 2. Biểu diễn lực điện từ tác dụng lên các đoạn AB, CD của
khung dây dẫn có dòng điện chạy qua trong hình dưới đây
O/
B
C
F2
F1

N

A

D

O

S

D

F2

A

D
+

B

/
O
C
B
F1

S

F2

C

N

F1

A

-

BÀI 28: ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
I. NGUYÊN TẮC CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA
ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU.

1. Các bộ phận chính của động cơ điện một
chiều
- Nam châm
- Khung dây dẫn

C

Nam
châm

D

Khung
dây dẫn
+

B

A

-

BÀI 28: ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
I. NGUYÊN TẮC CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA
ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU.

1. Các bộ phận chính của động cơ điện một
chiều
- Nam châm
- Khung dây dẫn

/
B O C
F1

S

A
O

D F2

N

/
C O B
F1

S

D
O

F2

A

N

BÀI 28: ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
I. NGUYÊN TẮC CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA
ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU.

1. Các bộ phận chính của động cơ điện một
chiều
- Nam châm
- Khung dây dẫn
- Ngoài ra còn có thêm bộ góp điện gồm hai
nửa vành khuyên và hai thanh quét

C

Bộ góp điện

D

C2
B
A

C1

Thanh quét
C1,C2

BÀI 28: ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
I. NGUYÊN TẮC CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA
ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU.

1. Các bộ phận chính của động cơ điện một
chiều
- Nam châm
- Khung dây dẫn
- Ngoài ra còn có thêm bộ góp điện gồm hai
nửa vành khuyên và hai thanh quét

Khung dây dẫn
C

Nam
châm

Bộ góp điện

D

C2
B
A

C1

Thanh quét
C1,C2

BÀI 28: ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
I. NGUYÊN TẮC CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA
ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU.

1. Các bộ phận chính của động cơ điện một
chiều
- Nam châm
- Khung dây dẫn
- Ngoài ra còn có thêm bộ góp điện

C

B

D

A

C1
C2

Mô hình động cơ điện một chiều
Hình 28.1

BÀI 28: ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
I. NGUYÊN TẮC CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA
ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU.

1. Các bộ phận chính của động cơ điện một
chiều
- Nam châm
- Khung dây dẫn
- Ngoài ra còn có thêm bộ góp điện

Nam
Cuộn
châm
dây

Bộ góp
điện

BÀI 28: ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
I. NGUYÊN TẮC CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA
ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU.

1. Các bộ phận chính của động cơ điện một
chiều
- Nam châm
- Khung dây dẫn
- Ngoài ra còn có thêm bộ góp điện

BÀI 28: ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
I. NGUYÊN TẮC CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA
ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU.

1. Các bộ phận chính của động cơ điện một
chiều
- Nam châm
- Khung dây dẫn
- Ngoài ra còn có thêm bộ góp điện

C

B

D

A

C1
C2

Hình 28.1

Mô hình động cơ điện một chiều

BÀI 28: ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
I. NGUYÊN TẮC CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA
ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU.

1. Các bộ phận chính của động cơ điện một
chiều
- Nam châm
- Khung dây dẫn
- Ngoài ra còn có thêm bộ góp điện
2. Hoạt động của động cơ điện một chiều
Động cơ điện một chiều hoạt động dựa
trên tác dụng của từ trường lên khung dây
dẫn có dòng điện chạy qua đặt trong từ
trường.

F2

C

B
F1

D

A

C1
C2

Hình 28.1

C1 Biểu diễn lực điện từ tác
dụng lên đoạn AB và CD của
khung dây dẫn có dòng điện
chạy qua như hình 28.1

BÀI 28: ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
I. NGUYÊN TẮC CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA
ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU.

1. Các bộ phận chính của động cơ điện một
chiều
- Nam châm
- Khung dây dẫn
- Ngoài ra còn có thêm bộ góp điện
2. Hoạt động của động cơ điện một chiều
Động cơ điện một chiều hoạt động dựa
trên tác dụng của từ trường lên khung dây
dẫn có dòng điện chạy qua đặt trong từ
trường.

F2

C

B
F1

D

A

C1
C2

Hình 28.1

C2 Dự đoán xem có hiện tượng
gì xảy ra với khung dây khi đó?

BÀI 28: ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
I. NGUYÊN TẮC CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA
ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU.

1. Các bộ phận chính của động cơ điện một
chiều
- Nam châm
- Khung dây dẫn
- Ngoài ra còn có thêm bộ góp điện
2. Hoạt động của động cơ điện một chiều
Động cơ điện một chiều hoạt động dựa
trên tác dụng của từ trường lên khung dây
dẫn có dòng điện chạy qua đặt trong từ
trường.

F2

C

B
F1

D

A

C1
C2

Hình 28.1

C3 Làm thí nghiệm để kiểm tra
dự đoán?

BÀI 28: ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
I. NGUYÊN TẮC CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA
ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU.

C3 Dụng cụ thí nghiệm:
1. Các bộ phận chính của động cơ điện một - Nguồn điện một chiều:

chiều
- Nam châm
- Khung dây dẫn
- Ngoài ra còn có thêm bộ góp điện
2. Hoạt động của động cơ điện một chiều
Động cơ điện một chiều hoạt động dựa
trên tác dụng của từ trường lên khung dây
dẫn có dòng điện chạy qua đặt trong từ
trường.

F2

- Mô hình động cơ điện:

- Dây dẫn điện:

BÀI 28: ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
I. NGUYÊN TẮC CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA
ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU.

C3

CÁC BƯỚC LÀM THÍ NGHIỆM

C3 Dụng cụ thí nghiệm:
- Nguồn điện một chiều:
F2

Bước 1: Mắc mạch điện theo sơ đồ hình
vẽ .

+

M -

- Mô hình động cơ điện:
+ Bước 2: Đóng khóa K rồi quan sát khung
dây
Bước 3: Ghi kết quả đã quan sát được,
so sánh với dự đoán ban đầu .

- Dây dẫn điện:

BÀI 28: ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
I. NGUYÊN TẮC CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA
ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU.

C3

CÁC BƯỚC LÀM THÍ NGHIỆM

Bước 1: Mắc mạch điện theo sơ đồ hình
vẽ .

+

M -

+ Bước 2: Đóng khóa K quan sát xem
khung dây có chuyển động hay không .
Bước 3: Ghi kết quả đã quan sát được,
so sánh với dự đoán ban đầu .

00:00
02:00
01:59
01:58
01:57
01:56
01:55
01:54
01:53
01:52
01:51
01:50
01:49
01:48
01:47
01:46
01:45
01:44
01:43
01:42
01:41
01:40
01:39
01:38
01:37
01:36
01:35
01:34
01:33
01:32
01:31
01:30
01:29
01:28
01:27
01:26
01:25
01:24
01:23
01:22
01:21
01:20
01:19
01:18
01:17
01:16
01:15
01:14
01:13
01:12
01:11
01:10
01:09
01:08
01:07
01:06
01:05
01:04
01:03
01:02
01:01
01:00
00:59
00:58
00:57
00:56
00:55
00:54
00:53
00:52
00:51
00:50
00:49
00:48
00:47
00:46
00:45
00:44
00:43
00:42
00:41
00:40
00:39
00:38
00:37
00:36
00:35
00:34
00:33
00:32
00:31
00:30
00:29
00:28
00:27
00:26
00:25
00:24
00:23
00:22
00:21
00:20
00:19
00:18
00:17
00:16
00:15
00:14
00:13
00:12
00:11
00:10
00:09
00:08
00:07
00:06
00:05
00:04
00:03
00:02
00:01

HÕt giê

Thêi gian

Hoạt động của động cơ điện một chiều

BÀI 28: ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
I. NGUYÊN TẮC CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA
ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU.

1. Các bộ phận chính của động cơ điện một
chiều
- Nam châm
- Khung dây dẫn
2. Hoạt động của động cơ điện một chiều
Động cơ điện một chiều hoạt động dựa
trên tác dụng của từ trường lên khung dây
dẫn có dòng điện chạy qua đặt trong từ
trường.

Hoạt động của động cơ điện
một chiều

+ Nam châm tạo ra từ trường
(bộ phận đứng yên) được gọi là
stato.
+ Khung dây dẫn cho dòng điện
chạy qua (bộ phận quay) được
gọi là rôto.
+ Khi đặt khung dây dẫn ABCD
trong từ trường và cho dòng
điện chạy qua khung thì dưới
tác dụng của lực điện từ,
khung dây sẽ quay.

BÀI 28: ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
I. NGUYÊN TẮC CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA
ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU.

- Khi đặt khung dây dẫn ABCD trong
từ trường và cho dòng điện chạy qua
1. Các bộ phận chính của động cơ điện một khung thì dưới tác dụng của lực điện
chiều
từ, khung dây sẽ quay.
- Nam châm
- Khung dây dẫn
- Ngoài ra còn có thêm bộ góp điện
2. Hoạt động của động cơ điện một chiều
Động cơ điện một chiều hoạt động dựa
trên tác dụng của từ trường lên khung dây
dẫn có dòng điện chạy qua đặt trong từ
trường.
3. Kết luận
- Động cơ điện một chiều có hai bộ phận
chính là:
+ Nam châm tạo ra từ trường (bộ phận
đứng yên), được gọi là stato.
+ Khung dây dẫn cho dòng điện chạy qua
(bộ phận quay), được gọi là rôto.

BÀI 28: ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
I. NGUYÊN TẮC CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA
ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU.

- Khi đặt khung dây dẫn ABCD trong
từ trường và cho dòng điện chạy qua
1. Các bộ phận chính của động cơ điện một khung thì dưới tác dụng của lực điện
chiều
từ, khung dây sẽ quay.
- Nam châm
- Khung dây dẫn
- Ngoài ra còn có thêm bộ góp điện
2. Hoạt động của động cơ điện một chiều
Động cơ điện một chiều hoạt động dựa
trên tác dụng của từ trường lên khung dây
Bài
Hìnhđiện
vẽ mô
một
khung
dây
dẫn tập:
có dòng
chạytảqua
đặt
trong từ
B
dẫn
đứng yên trong từ trường, mặt
trường.
O/

phẳng khung dây vuông góc với
đường sức từ. Hỏi nếu cho dòng điện
chạy trong khung thì khung dây có
quay không? Tại sao?

 Khung dây không quay vì cặp lực
điện từ F1, F2 trong trường hợp này chỉ
có tác dụng kéo dãn khung chứ không
làm cho khung quay.

F1

C

A

S

F2
D

N

BÀI 28: ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
I. NGUYÊN TẮC CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA
ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU.

1. Các bộ phận chính của động cơ điện một
chiều
2. Hoạt động của động cơ điện một chiều
3. Kết luận
- Động cơ điện một chiều có hai bộ phận chính
+ Nam châm tạo ra từ trường (bộ phận đứng
yên), được gọi là stato.

/
B O C
F1

S

A
O

+ Khung dây dẫn cho dòng điện chạy qua (bộ
phận quay), được gọi là rôto.

N

D F2

B

O/

F1

- Khi đặt khung dây dẫn ABCD trong từ
trường và cho dòng điện chạy qua khung thì
dưới tác dụng của lực điện từ, khung dây sẽ
quay.

C

A

S

F2
O

D

N

BÀI 28: ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
I. NGUYÊN TẮC CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA
ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU.

1. Các bộ phận chính của động cơ điện một
chiều
2. Hoạt động của động cơ điện một chiều
3. Kết luận
- Động cơ điện một chiều có hai bộ phận chính
+ Nam châm tạo ra từ trường (bộ phận đứng
yên), được gọi là stato.
+ Khung dây dẫn cho dòng điện chạy qua (bộ
phận quay), được gọi là rôto.
- Khi đặt khung dây dẫn ABCD trong từ
trường và cho dòng điện chạy qua khung thì
dưới tác dụng của lực điện từ, khung dây sẽ
quay.

BÀI 28: ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
I. NGUYÊN TẮC CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA
ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU.

Bài tập: Khi hoạt động, động cơ
điện một chiều chuyển hóa năng
1. Các bộ phận chính của động cơ điện một
lượng từ dạng nào sang dạng
chiều
nào?
2. Hoạt động của động cơ điện một chiều
3. Kết luận
A. nhiệt năng thành điện năng.
- Động cơ điện một chiều có hai bộ phận chính
+ Nam châm tạo ra từ trường (bộ phận đứng
yên), được gọi là stato.

B. điện năng thành nhiệt năng.
C. cơ năng thành điện năng.

+ Khung dây dẫn cho dòng điện chạy qua (bộ
phận quay), được gọi là rôto.
D. điện năng thành cơ năng.
- Khi đặt khung dây dẫn ABCD trong từ
trường và cho dòng điện chạy qua khung thì
dưới tác dụng của lực điện từ, khung dây sẽ
quay.

BÀI 28: ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
I. NGUYÊN TẮC CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA
ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU.

điện năng được chuyển hóa thành
cơ năng

1. Các bộ phận chính của động cơ điện một III. VẬN DỤNG
chiều
2. Hoạt động của động cơ điện một chiều C5 Khung dây trong hình 28.3
quay theo chiều nào ?
3. Kết luận

- Động cơ điện một chiều có hai bộ phận
chính

B

+ Nam châm tạo ra từ trường (bộ phận
đứng yên), được gọi là stato.
+ Khung dây dẫn cho dòng điện chạy qua
(bộ phận quay), được gọi là rôto.
- Khi đặt khung dây dẫn ABCD trong từ
trường và cho dòng điện chạy qua
khung thì dưới tác dụng của lực điện từ,
khung dây sẽ quay.
II. SỰ BIẾN ĐỔI NĂNG LƯỢNG TRONG ĐỘNG
CƠ ĐIỆN

Khi động cơ điện một chiều hoạt động,

O/
F2

C

F1

N

A
O

D

S

Hình 28.3
Khung dây trong hình 28.3 quay
ngược chiều kim đồng hồ

BÀI 28: ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
I. NGUYÊN TẮC CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA
ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU.

điện năng được chuyển hóa thành
cơ năng

1. Các bộ phận chính của động cơ điện một III. VẬN DỤNG
chiều
C6 Tại sao khi chế tạo động
2. Hoạt động của động cơ điện một chiều
cơ điện có công suất lớn,
3. Kết luận

- Động cơ điện một chiều có hai bộ phận người ta không dùng nam
châm vĩnh cửu để tạo ra từ
chính
+ Nam châm tạo ra từ trường (bộ phận
đứng yên), được gọi là stato.

trường?

TL Vì nam châm vĩnh cửu
+ Khung dây dẫn cho dòng điện chạy qua không tạo ra từ trường mạnh
(bộ phận quay), được gọi là rôto.
như nam châm điện.

- Khi đặt khung dây dẫn ABCD trong từ
trường và cho dòng điện chạy qua
khung thì dưới tác dụng của lực điện từ,
khung dây sẽ quay.
II. SỰ BIẾN ĐỔI NĂNG LƯỢNG TRONG ĐỘNG
CƠ ĐIỆN

Khi động cơ điện một chiều hoạt động,

BÀI 28: ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
I. NGUYÊN TẮC CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA
ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU.

điện năng được chuyển hóa thành
cơ năng

1. Các bộ phận chính của động cơ điện một III. VẬN DỤNG
chiều
2. Hoạt động của động cơ điện một chiều C7 Kể một số ứng dụng của
3. Kết luận
động cơ điện mà em biết.

- Động cơ điện một chiều có hai bộ phận
chính
+ Nam châm tạo ra từ trường (bộ phận
đứng yên), được gọi là stato.

+ Khung dây dẫn cho dòng điện chạy qua
(bộ phận quay), được gọi là rôto.
- Khi đặt khung dây dẫn ABCD trong từ
trường và cho dòng điện chạy qua
khung thì dưới tác dụng của lực điện từ,
khung dây sẽ quay.
II. SỰ BIẾN ĐỔI NĂNG LƯỢNG TRONG ĐỘNG
CƠ ĐIỆN

Khi động cơ điện một chiều hoạt động,

ỨNG DỤNG CỦA ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
+ Bộ phận quay của đồ chơi trẻ em

ỨNG DỤNG CỦA ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
Rôbôt con

Tàu lượn

Xe đạp điện

ĐIỆN KẾ KHUNG QUAY

Hình 28.4

ĐIỆN KẾ KHUNG QUAY

Hướng dẫn về nhà

- Häc kÜ phÇn ghi nhí.

- Lµm bµi tËp trong s¸ch bµi tËp.
- Xem phÇn “Cã thÓ em ch­a biÕt”
- Chuẩn bị mẫu báo cáo thực hành bài 29