KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 1:Các bạch cầu đã tạo nên những hàng rào phòng
thủ nào để bảo vệ cơ thể?
Các bạch cầu tham gia bảo vệ cơ thể bằng các cơ chế:

1.Sự thực bào
Bạch cầu hình thành
chân giả bắt và tiêu
hóa vi khuẩn

2. Lymphô B

3.Lymphô T

Tiết kháng thể vô hiệu Tiết prôtêin đặc hiệu
hóa kháng nguyên
phá hủy tế bào đã
nhiễm vi khuẩn

Cơ thể người có khoảng 4-5 lít máu.
Nếu bị thương chảy máu và mất
khoảng 1/3 lượng máu của cơ thể thì
tính mạng có thể bị đe doạ

Tiết 15

Bài 15

Tiết 15 C. ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU

I. Đông máu:



Trong cuộc sống,
những vết thương nhỏ
máu chảy ra vài phút
rồi chậm dần và
ngừng hẳn. Người ta
gọi đó là sự đông
máu.

- Đông
là hiện tượng máu lỏng chảy ra khỏi
Đông
máumáu
là gì?
mạch tạo thành cục máu đông bịt kín vết thương.
Sự
đông cơ
máu
nghĩa
đối với
sống?
- Giúp
thểcótựý bảo
vệ,gìchống
mấtsựmáu
khi bị
thương.
Xem đoạn phim

Cơ chế đông máu
 Quan sát Sơ đồ
sau: Các tế
bào máu
Máu
lỏng

Hồng
cầu
Bạch
cầu
Tiểu cầu

Khối
máu
đông

Vỡ
Enzim
Chất sinh tơ máu
Huyết
tương

Ca+2

Tơ máu
Huyết
thanh

Tiết 15 : C. ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU

I. Đông máu:
- Đông máu là hiện tượng máu lỏng chảy ra khỏi
mạch tạo thành cục máu đông bịt kín vết thương.
- Giúp cơ thể tự bảo vệ, chống mất máu khi bị
thương.
- Cơ chế: SGK trang 48



1.
đông
máu
liên
quan
yếuquá
tố
máu?
2. Sự
Máu
không
chảy
khỏi
mạch
nữanào
là của
nhờ
đâu?
3.
Tiểu
cầu
đóng
vaira
trò
gìtới
trong
trình
đông
máu?
->
->Bám
Liên
Nhờvào
quan
tơ máu
kết
hoạt
mạng
lưới
của
tiểu
giữ
cầu
các
làtạo
tế
chủ
bào
yếu
máu
->
vếttớirách
vàđộng
bám
vàoôm
nhau
để
thành
núttạo
tiểu
thành
khốithời
máuvết
đông
bịt kín vết thương.
cầu
bịt tạm
rách.
-> Giải phóng enzim để biến chất sinh tơ máu thành tơ máu
để tạo thành cục máu đông.

Quan sát cơ chế đông máu trả lời một số câu hỏi sau:

Tại sao máu chảy trong hệ mạch lại không bị đông ?
• Vận tốc máu chảy trong hệ mạch là đều đặn và ổn

định.

Bạch cầu

• Mặt trong của hệ mạch rất nhẵn và trơn nên
không làm cho tiểu cầu bị vỡ ra để giải phóng các
Tiểu
yếu
tốcầu
đông máu.
• Một số tế bào còn tiết ra yếu tố chống đông tự
Hồng cầu
nhiên như muối oxalat, xitrat…
Do vậy mà máu chảy trong mạch không bị đông

Em đã bao giờ bị đứt tay hay một vết thương nào đó gây chảy
máu chưa? Em xử lý thế nào?

Tế bào tiểu cầu quá ít dưới 35000/ml máu, máu khó đông khi
máu chảy ra thì khó có khả năng đông trở lại.

Bệnh máu khó đông

Nghỉ ngơi, băng bó
Chườm lạnh

Đưa đến bác sĩ

Khi bị mất nhiều máu thì chúng ta phải làm gì?
Truyền máu

Ý tưởng truyền máu có từ TK XVII đến TK XVIII nhiều
lần gây tai biến chết người. Đến TK XX nhờ nhà bác học
Karl Landsteiner (1868-1943) là thầy thuốc, nhà sinh học
người Áo. Năm 1901 tìm ra nguyên nhân gây tai biến ở
máu. Vào năm 1930 ông đã nhận được giải Nobel trong
lĩnh vực Sinh lí và Y học.

Tiết 15 : C. ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU

I. Đông máu:
II. Các nguyên tắc truyền máu:
1. Các nhóm máu ở người
Nghiên cứu thí nghiệm của Cac Lanstâynơ và trả lời câu hỏi
1 Hồng cầu máu người cho có loại kháng nguyên nào?
 Hồng cầu người cho có 2 loại kháng nguyên là: A và
B 2 Huyết tương của người nhận có những loại kháng thể
nào? Chúng có gây kết dính hồng cầu máu người cho hay
không?
 Huyết tương máu của người nhận có hai loại kháng thể
là  (gây kết dính A) và  (gây kết dính B).
3 Ở người có những nhóm máu nào?
 Ở người có 4 nhóm máu: O, A, B, AB

Đặc điểm các nhóm máu ở người

Người có 4 nhóm máu

Tiết 15 : C. ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU

I. Đông máu:
II. Các nguyên tắc truyền máu:
1. Các nhóm máu ở người


B

- Hồng cầu người cho có 2 loại kháng nguyên là: A và

- Huyết tương máu của người nhận có hai loại kháng thể
là  (gây kết dính A) và  (gây kết dính B).
- Ở người có 4 nhóm máu: O, A, B, AB.

Huyết tương
của các nhóm
máu (người
nhận)

Hồng cầu của các nhóm máu người cho
O

A

B

AB

 gây kết dính A
 gây kết dính B

O (, )
A ()

Hồng cầu không bị
kết dính

B ()

AB (0)

Kết quả thí nghiệm phản ứng giữa các nhóm máu

Hồng cầu bị
kết dính

Đánh dấu mũi tên để phản ánh mối quan hệ cho và nhận
giữa các nhóm máu để không gây kết dính hồng cầu
trong sơ đồ sau:
AA
AA

OO OO

AB
AB AB
AB
BB
BB

Tiết 15 : C. ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU

I. Đông máu:
II. Các nguyên tắc truyền máu:
1. Các nhóm máu ở người
- Hồng cầu người cho có 2 loại kháng nguyên là: A và
B - Huyết tương máu của người nhận có hai loại kháng thể
là  (gây kết dính A) và  (gây kết dính B).
- Ở người có 4 nhóm máu: O, A, B, AB.



- Sơ đồ truyền máu :
O

A
A

O

AB AB
B
B

Tiết 15 : C. ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU

I. Đông máu:
II. Các nguyên tắc truyền máu:
1. Các nhóm máu ở người
2. Các nguyên tắc cần tuân thủ khi truyền máu
Khi nào cần truyền máu?
- > Khi người bị mất máu do những nguyên nhân khác
nhau dẫn đến cơ thể thiếu máu thì cần truyền máu

Tiết 15 : C. ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU

I. Đông máu:
II. Các nguyên tắc truyền máu:
1. Các nhóm máu ở người



2. Các nguyên tắc cần tuân thủ khi truyền máu
- Truyền nhóm máu phù hợp đảm bảo hồng cầu
người cho không bị ngưng kết trong máu người nhận.
- Truyền máu không có mầm bệnh.
- Truyền từ từ.

ĐÔI BẠN CÙNG TIẾN
1- Máu có cả kháng nguyên
A và B có thể truyền cho
người có nhóm máu O được
không? Vì sao?
2- Máu không có cả kháng
nguyên A và B có thể truyền
cho người có nhóm máu O
được không? Vì sao?
3- Máu có nhiễm các tác
nhân gây bệnh (virut viêm
gan B, virut HIV,...) có thể
đem truyền cho người khác
được không? Vì sao?

- Không. Vì gây kết dính với

 và 

- Được. Vì không gây kết

dính

- Không. Vì gây nhiễm

bệnh cho người nhận máu.

Bài tập vận dụng
Một người bị tai nạn mất rất nhiều máu được
đưa vào viện cấp cứu, Bác sĩ cho truyền máu
ngay mà không xét nghiệm.
Vậy máu đem truyền là nhóm gì? Vì sao không
cần xét nghiệm?

Ở Việt Nam lấy ngày 7/4 là ngày
HIẾN MÁU NHÂN ĐẠO

Lợi ích của việc hiến máu:

Bài tập: Chọn đáp án đúng nhất
1. Chọn cụm từ thích hợp để điền vào chỗ trống trong các
câu sau:
mất máu
Đông máu là một cơ chế bảo vệ cơ thể chống
...........(1)..........
cầu
Sự đông máu có vai trò quan trọng của tiểu
.....(2)...
thủ nguyên tắc để tránh tai biến
Khi truyền máu cần tuân
...........(3).............
2. Người có nhóm máu B sẽ nhận được máu từ người có nhóm
máu:

A. Nhóm máu O và A

C. Nhóm máu O và AB

B. Nhóm máu O và B

D. Nhóm máu A và B

DẶN DÒ
- Học bài, trả lời CH SGK trang 50
- Chuẩn bị bài mới. Bài 16: Tuần hoàn máu
và lưu thông bạch huyết
+ Tuần hoàn máu
+ Lưu thông bạch huyết