BÀI 31. ĐỘNG VẬT

I. ĐA DẠNG ĐỘNG VẬT
VIDEO 1

VIDEO 2

Quan sát video:
Sự đa dạng, phong phú của
động vật được thể hiện như
thế nào?

Đa dạng về số lượng loài

Một số loài vẹt khác nhau sống trên hành tinh
chúng ta ( 316 loài)

Đa dạng về môi trường sống
- Dưới nước: Mực, ốc, lươn, sứa.

- Trên cạn: Hươu, nai, hổ, báo….
- Trên không: Đại bang, ngỗng
trời, hải âu…
- Động vật đa dạng về số lượng loài,
hình dạng, kích thước, cấu tạo, môi
trường sống..
- Tuy khác nhau về hình dạng, kích
thước, cấu tạo nhưng chúng đều cấu
tạo đa bào, không có thành tế
bào...hầu hết chúng có khả năng di
chuyển.

Quan sát hình 31.1a; 31.1b trả lời câu hỏi sau
1. Chỉ ra điểm khác biệt giữa động vật không xương sống và động vật có xương sống?
Điểm khác nhau giữa động vật có xương sống và động vật không có xương sống là: xương
cột sống.
2. Kể tên một số đại diện thuộc nhóm động vật khôg xương sống và động vật có xương sống

3. Sắp xếp các động vật sau vào 2 nhóm: Động vật có xương sống,
động vật không xương sống.
Chim ưng, vẹt, hổ, trâu, ngựa, gấu, voi, giun đũa, sán lá gan, thủy tức,
san hô, trai sông, mực ống, ốc sên...

1. Điểm khác nhau giữa động vật có xương sống và động vật không có
xương sống là: xương cột sống.
2. Căn cứ vào xương cột sống, động vật được chia thành 2 nhóm
- Nhóm động vật có xương cột sống: Chim ưng, vẹt, hổ, trâu, ngựa,
gấu, voi…
- Nhóm động vật chưa có xương cột sống:
Giun đũa, sán lá gan, thủy tức, san hô, trai sông, mực ống, ốc sên...

Động vật

Động vật không
xương sống

Động vật có
xương sống

Động vật không xương sống

Động vật có xương sống

1.
2.
3.
4.

2 Các nhóm động vật không xương sống trong tự nhiên
Em hãy quan sát hình 31.2 . Em hãy kể tên các nhóm động vật không xương sống và các đặc điểm của mỗi nhóm.
Để phân biệt các nhóm động vật không xương sống, em có thể dựa vào đặc điểm nào?
Xác định môi trường sống của các nhóm động vật không xương sống bằng cách hoàn thành bảng sau:

Một số đại diện ruột khoang

THỦY TỨC

SỨA

* Đặc điểm chung của ruột khoang
- là nhóm động vật đa bào bậc thấp.
- cơ thể hình trụ
- có nhiều tua miệng.
- đối xứng tỏa tròn
- sống ở môi trường nước
- đại diện: Thủy tức, sứa, hải quỳ, san hô.

SAN HÔ

Đại diện Giun

SÁN LÁ GAN

GIUN ĐẤT

GIUN ĐŨA

- Hình dạng đa dạng ( dẹp, ống, phân đốt)
- Cơ thể đối xứng hai bên, đã phân biệt đầu đuôi,
lưng, bụng.
- Nơi sống: trong đất ẩm, nước, hoặc trong cơ thể
sinh vật.
- Đại diện: Sán lá gan, giun đũa, giun đất.

- Cơ thể mềm.
- Không phân đốt.
- Có vỏ đá vôi bao bọc.
- Đa dạng về số lượng loài, hình dạng,
kích thước, môi trường sống.
- Đại diện: Trai, ốc, mực, hến, sò..

- Cấu tạo cơ thể chia ba phần: (Đầu, ngực bụng)
- Cơ quan di chuyển: ( chân, cánh).
- Cơ thể phân đốt, đối xứng hai bên, bộ xương
ngoài bằng kitin để nâng đỡ và bảo vệ cơ thể,
các đôi chân khớp động.
- Đa dạng về số lượng loài, môi trường sống.
- Đại diện: Nhện, gián, bọ xít, ong, kiến, bướm,
tôm, cua.

Ngành Chân khớp
Ngành Thân mềm

Các ngành Giun

Ngành Ruột khoang

ĐỘNG
VẬT
KHÔNG
XƯƠNG
SỐNG

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3.

Căn cứ vào nội dung tìm hiểu được từ các phòng tranh, hoàn thiện PHT sau
Tiêu chí
so sánh

Cấu tạo
cơ thể

Môi
trường
sống

Đa dạng

Đại diện

Ghi chú

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Đại diện

1. Ruột
khoang
2. Giun
 
3. Thân
mềm
4. Chân
khớp

3. Tìm hiểu các nhóm động vật có xương sống trong tự nhiên

5. Em hãy quan sát hình 31.3, em hãy kể tên các nhóm động vật có xương sống. Xác định đặc điểm mỗi nhóm để
hoàn thành nội dung bảng sau đây:

Các
nhóm
động
vật có
xương
sống

Môi
trường
sống

Đặc điểm
của mỗi
nhóm

6/ Dựa vào đặc điểm nào để phân
biệt nhóm động vật có xương
sống?

LỚP CÁ

Cá mập

Cá đuôi gai

Cá trích

Lươn

Cá chép

Cá nhám

Cá mú đỏ

Cá đuối

Cá rô

Cá cóc tam đảo

Ếch giun

LỚP LƯỠNG CƯ
Ếch đồng

LỚP BÒ SÁT

Rồng Komodo

Tắc kè

Rắn hổ mang

Cá sấu

LỚP CHIM

LỚP THÚ

Các nhóm động
vật có xương sống

Nhóm cá
Nhóm lưỡng cư
Nhóm bò sát
Nhóm chim
Nhóm Thú
(động vật có vú)

Đặc điểm của mỗi nhóm

đời sống hoàn toàn ở nước, di chuyển bằng vây
ở cạn, da trần và luôn ẩm ướt, chân có màng bơi, một số có đuôi
hoặc thiếu chân hoặc không có đuôi
nhóm động vật thích nghi với đời sống ở cạn, một số mở rộng
môi trường sống xuống dưới nước, da khô và có vảy sừng
động vật sống trên cạn, mình có lông vũ bao phủ, chi trước biến
dổi thành cánh, có mỏ sừng, đặc điểm cơ thể thích nghi với nhiều
môi trường khác nhau
có bộ lông mao bao phủ, răng phân hóa thành răng cửa, răng nanh,
răng hàm. Phần lớn chúng đẻ con và nuôi con bằng sữa mẹ. Môi
trường sống đa dạng

6/ Dựa vào đặc điểm nào để phân biệt nhóm động vật có xương sống
Để phân biệt các nhóm động vật có xương sống, ta dựa vào đặc điểm cấu tạo cơ thể của
chúng ( cơ quan hô hấp, MTS, di chuyển...)
7/ Các nhóm động vật có xương sống phân bổ ở những môi trường nào?
Các nhóm động vật có xương sống phân bố ở môi trường trên cạn và dưới nước
+/ Chứng minh sự đa dạng của nhóm động vật có xương sống
- Đa dạng về môi trường sống: loài sống trên không, loài sống trên cây, loài sống trong lòng
đất, loài sống trên mặt đất,..
Ví dụ: Cá sống dưới nước, chim sống ở tổ trên cây, nhím sống trong lòng đất, gà sống dưới
mặt đất,..
- Đa dạng về tập tính: Loài thì có tập tình bắt mồi, loài có tập tính bảo vệ con,..
Ví dụ: Hổ cho con học cách săn mồi khi 2 tháng tuổi, chuột túi đep con non trong túi trước
bụng để tiện chăm sóc,..
- Đa dạng về số lượng cá thể trong loài: loài ít, loài nhiều.
Ví dụ: Tê giác ít, còn gà thì nhiều.
- Đa dạng về thức ăn: có loài ăn tạp, loài anh thực vật, loài ăn động vật.
Ví dụ: Thỏ ăn cỏ, hổ ăn thịt tươi,...

II. TÁC HẠI CỦA ĐỘNG VẬT
TRONG ĐỜI SỐNG CON NGƯỜI

1. Tìm hiểu một số tác hại của động vật trong đời sống:
Em hãy nghiên cứu thông tin và quan sát hình 31.4 trả lời các câu hỏi sau
đây
8. Nêu một số tác hại của động vật trong đời sống con người
9. Em hãy nêu con đường lây nhiễm bệnh dịch hạch, giun đũa ở người 
10. Nêu các biện pháp phòng trừ động vật gây hại

VÒNG ĐỜI CỦA GIUN ĐŨA
Giun đũa
(Ruột người)

đẻ trứng

ấu trùng trong trứng
Thức ăn sống

Máu, gan, tim phổi

Ruột non (ấu trùng)

Chim ăn quả, hạt, cá , vật trung gian truyền bệnh

Động vật truyền bệnh sang người

Bệnh dịch hạch

Bệnh dại

Cúm gia cầm

Bệnh viêm não Nhật bản

8/ Nêu một số tác hại của động vật trong đời sống con người
Một số tác hại của động vật trong đời sống con người
- Là trung gian truyền bệnh (bọ chét là trung gian truyền bệnh dịch hạch,...)
- Kí sinh gây bệnh ở người (giun, sán,...)
- Phá hoại mùa màng lương thực, thực phẩm; gây bệnh đến vật nuôi, thức ăn của
con người (ốc bươu vàng, rận cá,...)
- Làm hư hỏng đồ dùng, phá hoại công trình xây dựng của con người (con hà,
mối,...)

1. Tác hại của động vật
 Kí sinh gây bệnh cho người và động vật.
 Là vật trung gian truyền bệnh
 Phá hại mùa màng, làm giảm năng suất của
cây trồng.
 Làm hỏng các công trình, tàu thuyền ....

9. Em hãy nêu con đường lây nhiễm bệnh dịch hạch, giun đũa ở người 

Con đường lây nhiễm bệnh dịch hạch: Chuột --> Bọ chét --> vết đốt côn trùng ở
người --> con người

10. Nêu các biện pháp phòng trừ động vật gây hại

Biện pháp phòng trừ động vật gây hại:
 ­Giun sán
- Vệ sinh sạch sẽ cơ thể, tay chân.
- Ăn chín uống sôi.
- Tẩy giun định kì.
 Tiêu diệt những động vật là trung gian truyền bệnh.
 Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật để tiêu diệt một số loại
cô trùng hại thực vật.
 Sử dụng đấu tranh sinh học để bảo vệ những loài có ích
cho con người.

2. Vai trò của động vật

2. Vai trò của động vật
Em hãy quan sát Hình ảnh trang 146 và với kiến thức thực tế để hoàn thành nội dung bảng sau
đây:
Vai trò của động vật đối với đời sống của con người.
STT
1

Vai trò – Có lợi
Động vật cung cấp nguyên liệu cho con người
-Thực phẩm
-Lông
-Da

2

Động vật dùng làm thí nghiệm cho:
-Học tập, nghiên cứu khoa học
- Thử nghiệm thuốc

3

Động vật hỗ trợ cho người trong:
-Lao động
-Giải trí
-Thể thao
-Bảo vệ an ninh

Tên động vật đại diện

Dùng làm thí nghiệm

Vai trò của động vật với đời sống con người
STT
1

2

3

Vai trò – Có lợi

Tên động vật đại diện

Động vật cung cấp nguyên liệu cho con người
-Thực phẩm
-Lông
-Da
Động vật dùng làm thí nghiệm cho:
-Học tập, nghiên cứu khoa học
- Thử nghiệm thuốc
Động vật hỗ trợ cho người trong:
-Lao động
-Giải trí
-Thể thao
-Bảo vệ an ninh

Bò, gà, lợn, vịt
Cừu
Voi, báo, hổ
Ếch, chim, chuột bạch
Khỉ, chuột bạch
Trâu, bò, ngựa
Cá heo, vẹt, sáo
Chó, ngựa
Chó

Trong tự nhiên, động vật có vai trò là thức ăn
cho các động vật khác, cung cấp nguồn thực phẩm,
hỗ trợ con người trong lao động, giải trí, bảo vệ...

Vận dụng: Đóng vai là nhà khoa học, điều tra
một số động vật có tầm quan trọng đối với nên
kinh tế địa phương em theo hướng dẫn





Nhóm 1: Tìm hiểu về chăn nuôi bò sữa trên địa bàn Ba vì – Hà Tây.
Nhóm 2: Tìm hiểu chăn nuôi Vịt cỏ - Vân đình.
Nhóm 3: Tìm hiểu nuôi gà Đông Cảo – Hưng Yên.
Nhóm 4: Tìm hiểu trang trại nuôi lợn – Long Biên- Hà Nội.

Yêu cầu các nhóm:
Báo cáo về kết quả tìm hiểu từ sách báo, mạng internet
Tìm hiểu
1. Nguồn thức ăn cho các đối tượng trên.
2. Cách nuôi (cho ăn, chăm sóc)
3. Sử dụng số tranh sưu tầm khác do chính học sinh chụp hoặc clip về một số
động vật chăn nuôi tại địa phương sưu tầm trên internet.
4. Rút ra được ý nghĩa kinh tế của việc chăn nuôi đối với hộ gia đình và địa
phương.

BẢN THU HOẠCH
Nhóm ................................................................
Họ tên thành viên nhóm:…………………….
I. Yêu cầu:
II. Nội dung:
III. Phương pháp tiến hành:
IV. Sản phẩm:
1. Ảnh chụp được tại địa phương (có gắn hình ảnh người tiến hành làm).
2. Rút ra ý nghĩa kinh tế đối với hộ gia đình và địa phương.

VẬN DỤNG
Câu 1. Gọi trên các sinh vật có trong tranh,
phân chia chúng thành 2 nhóm: Động vật có
xương sống, động vật không có xương sống?

Câu 2. Ghép nối cột A với cột B để hoàn thiện nội dung sau:
CỘT A
1. Ruột khoang
2. Giun
3. Thân mềm
4. Chân khớp

CỘT B
a) Cơ thể phân đốt, có xương ngoài bằng kitin, có
thể có cánh.
b) Cơ thể mềm, thường không phân đốt và có vỏ
đá vôi.
c) Cơ thể hình trụ hay hình dù, đối xứng tỏa tròn,
có tua miệng.
d) Cơ thể mềm, dẹp, kéo dài hoặc phân đốt.

Câu 3. Em hãy nêu biện pháp phòng chống giun đũa kí sinh ở người?

Câu 4. Nêu biện pháp phòng trừ sâu hại để đảm bảo hiệu quả mà an
toàn sinh học?