HÌNH ẢNH NHỮNG
ĐỘNG / THỰC VẬT VÀ
CON NGƯỜI BIẾN DỊ
KỲ LẠ

Tại sao họ lại có những
hình hài kì lạ như vậy ???
Ta sẽ cùng bước vào bài 21
để tìm hiểu rõ vấn đề này.

Bài 21

ĐỘT BIẾN
GEN
------------------NHÓM 1
------------------

MỤC LỤC
0
1

Đột biến gen

0
3

0
2

Vai trò

Nguyên nhân

0
1

Đột biến gen

• Là những biến đổi trong cấu
trúc của gen xảy ra ở cấp độ
phân tử tại một điểm nào đó
trên phân tử ADN và có liên
quan đến sự thay đổi về số
lượng, thành phần, trật tự các
cặp nuclêôtit, trong
• Có rất nhiều kiểu biến đổi về
cấu trúc gen, trong đó những
biến đổi liên quan đến 1 cặp
nucleotide trong gen được gọi
là đột biến điểm.
• Xảy ra ở cấp độ phân tử
• Đột biến về cấu trúc gen: mất,
thêm, thay thế 1 cặp nuclêôtit

Cấu trúc của đoạn gen bị
biến đổi khác với cấu trúc
ban đầu như thế nào?
Đoạn (b) là đột biến
gen dạng mất (cặp XG)
• Đoạn (c) là đột biến
gen dạng thêm (cặp TA)
• Đoạn (d) là đột biến
gen dạng thay thế
(cặp A-T thành cặp G•

I. ĐỘT BIẾN GEN LÀ GÌ ?
- Đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc của gen
xảy ra ở cấp độ phân tử tại một điểm nào đó trên phân
tử ADN và có liên quan đến sự thay đổi về số lượng,
thành phần, trật tự các cặp nuclêôtit. trong gen. Có rất
nhiều kiểu biến đổi về cấu trúc gen, trong đó những biến
đổi liên quan đến 1 cặp nucleotide trong gen được gọi là
đột biến điểm.
- Xảy ra ở cấp độ phân tử.

0
2

Nguyên nhân

Trong điều kiện tự nhiên: phát sinh
đột biến gen do rối loạn trong quá
trình tự sao chép của phân tử ADN
dưới ảnh hưởng của môi trường
trong và ngoài. Xảy ra do quá trình
nhân đôi ADN không theo nguyên
tắc bổ sung dẫn tới gen con có cấu
trúc khác với gen ban đầu

Trong điều kiện nhân
tạo: con người sử dụng
các tác nhân vật lí
hoặc hóa học (Ví dụ tia
phóng xạ) làm đứt gãy
ADN cũng sẽ gây đột
biến gen

II. NGUYÊN NHÂN PHÁT SINH ĐỘT BIẾN GEN
- Trong điều kiện tự nhiên: phát sinh đột biến gen do rối
loạn trong quá trình tự sao chép của phân tử ADN dưới
ảnh hưởng của môi trường trong và ngoài. Xảy ra do
quá trình nhân đôi ADN không theo nguyên tắc bổ sung
dẫn tới gen con có cấu trúc khác với gen ban đầu
- Trong điều kiện nhân tạo: con người sử dụng các tác
nhân vật lí hoặc hóa học (Ví dụ tia phóng xạ) làm đứt
gãy ADN cũng sẽ gây đột biến gen

0
3

Vai trò

● Sự biến đổi cấu trúc phân tử của gen có thể dẫn
đến biến đổi cấu trúc của loại prôtêin mà nó mã
hóa dẫn đến đột biến ở kiểu hình
● Qua giao phối, nếu gặp tổ hợp gen thích hợp , 1
đột biến có hại có thể trở thành có lợi. Đột biến
gen có thể có lợi có thể có hại. Nếu đột biến có
lợi thì có thể giữ lại làm nguyên liệu cho chọn
giống, tiến hóa. Đa số đột biến gen tạo ra các
gen lặn có hại. thường là đột biến lặn và có hại
cho bản thân sinh vật vì chúng đã phá vỡ sự
thống nhất hài hòa trong kiểu gen đã qua chọn
lọc tự nhiên và duy trì lâu đời trong điều kiện tự
nhiên, gây ra những rối loạn trong quá trình
tổng hợp prôtêin.

Có lợi: đột biến làm tăng khả năng
chịu hạn và chịu rét ở lúa

Có hại: bò dị tật có
2 khuôn mặt chồng
chéo lên nhau

III. VAI TRÒ CỦA ĐỘT BIẾN GEN

- Sự biến đổi cấu trúc phân tử của gen
có thể dẫn đến biến đổi cấu trúc của
loại prôtêin mà nó mã hóa dẫn đến đột
biến ở kiểu hình

III. VAI TRÒ CỦA ĐỘT BIẾN GEN
- Qua giao phối, nếu gặp tổ hợp gen thích hợp , 1 đột
biến có hại có thể trở thành có lợi. Đột biến gen có thể
có lợi có thể có hại. Nếu đột biến có lợi thì có thể giữ lại
làm nguyên liệu cho chọn giống, tiến hóa. Đa số đột
biến gen tạo ra các gen lặn có hại. thường là đột biến
lặn và có hại cho bản thân sinh vật vì chúng đã phá vỡ
sự thống nhất hài hòa trong kiểu gen đã qua chọn lọc tự
nhiên và duy trì lâu đời trong điều kiện tự nhiên, gây ra

III. VAI TRÒ CỦA ĐỘT BIẾN GEN

 Ví dụ:

 Có lợi: đột biến làm tăng khả năng chịu hạn và chịu
rét ở lúa
 Có hại: bò dị tật có 2 khuôn mặt chồng chéo lên nhau

MỞ RỘNG
Đột biến
thay thế.

Đột biến
lặp đoạn.

Đột biến vô
nghĩa.

Đột biến
chèn.

Đột biến
dịch
khung.

Đột biến
mất điểm

Đột biến
lặp lại mở
rộng

Đột biến thay thế làm thay đổi vị trí của một cặp base dẫn
đến tạo ra một protein thay thế axit amin ban đầu được
tạo ra bởi gen.
Các
cặp
base

Mã AND gốc của một chuỗi axit amin
C

A

T C

His

A

T C

His

A
His

A
His

Protein

T C

A

T C

His

A

T C

His

A

T

His

Một nucleotit được thay thế

Axit amin
C

T C

A
His

T C

C
Pro

T C

A
His

T C

A
His

T C

A

T

His

Axit amin sai khác có thể dẫn đến sản
xuất protein hoạt động bất thường

• Khi một đoạn của ADN bị
sao chép một cách bất
thường một hoặc nhiều
lần.
• Có thể thay đổi chức năng
của protein được tạo ra do
gen đột biến.

ĐỘT BIẾN MẤT ĐIỂM
Các
cặp
base

Mã AND gốc của một chuỗi axit amin
C

A

T C

His

A

T C

His

A
His

Protein

T C

T C

His

A

Axit amin
C

A

A
His

T

C T C
Pro

A

T C

His

A

T C

His

A

T

His

Một nucleotit bị xóa đi
C

A
Leu

T C

A
IIe

T

C

A

T

IIe

Chuỗi axit amin sai khác có thể dẫn đến
sản xuất protein hoạt động bất thường

ĐỘT BIẾN MẤT ĐIỂM

 Làm thay đổi số lượng các cặp base của ADN bằng
cách loại bỏ đi một đoạn ADN.
 Đột biến mất điểm nhỏ có thể xóa bỏ một hoặc một vài
cặp base trong một gen, trong khi đột biến mất đoạn
lớn có thể xóa bỏ toàn bộ một gen hoặc một vài gen
lân cận. ADN bị mất điểm có thể tổng hợp nên protein
bị thay đổi chức năng.

BÀI TẬP CỦNG CỐ

Câu 1: Đột biến gen gồm các dạng nào ?
A. Mất, thay thế, đổi 1 cặp nu
B. Thay thế, chuyển, mất 1 hoặc 1 số cặp nu
C. Mất, thêm, thay thế 1 hoặc 1 số cặp nu
D. Thêm, mất, chuyển 1 hoặc 1 số cặp nu

Câu 2: Đột biến gây hậu quả nghiêm trọng nhất
A. Thêm 1 cặp nu
B. Mất hoặc thay thế 1 cặp nu
C. Thêm và mất 1 cặp nu
D. Cả A và B đúng

Câu 3: Trường hợp gen cấu trúc bị đột biến thay thế 1
cặp A-T bằng 1 cặp G-X thì số liên kết hydro sẽ: (Biết A
liên kết với T bằng 2 liên kết H, G-X bằng 3 liên kết)
A. Giảm 1 liên kết
B. Tăng 1 liên kết
C. Giữ nguyên
D. Giảm 2 liên kết

Câu 4: Đột biến gen thường tạo ra:
A. Gen lặng có hai
B. Gen trội (không có lặn)
C. Cả A và B đúng
D. Cả A và B sai

Câu 5: Nguyên nhân nào gây ra đột biến gen (CHỌN
CÂU SAI)
A. Tác nhân hóa học, vật lý
B. Do rối loạn trong quá trình tự sao chép của phân
tử AND dưới tác động của môi trường trong và
ngoài
C. Di truyền từ cơ thể mẹ sang con
D. Sống ở khí hậu nóng

Câu 6*: Đột biến gen có làm biến đổi về kiểu
hình không ? Giải thích
Trả lời: Có
 Vì đột biến gen làm sắp xếp lại các gen, do đó
sắp xếp lại cấu trúc của protein mà gen đó mã
hóa  biến đổi kiểu hình.
Gen  mARN  Protein  Tính trạng

Than
k
you!

Does
anyone
have
any
questio
CREDITS: This presentation
template was created by
Slidesgo, including icons by
Flaticon, and infographics &
images by Freepik