CHỦ ĐỀ: ĐỘT BIẾN NST (BÀI 22,23,24)
TUẦN: 14 TIẾT: 27
Bài 24: Đột biến số lượng nhiễm sắc thể (tt)
Bộ NST lưỡng bội là gì?
1
KHỞI ĐỘNG
Thế nào là cặp NST tương đồng?
Bộ NST đơn bội là gì?
2
KHỞI ĐỘNG
? hãy cho biẾt thỂ dỊ bỘi là gì?
có nhỮng dẠng nào ? Cho ví dỤ ?
? SỰ phát sinh thỂ dỊ bỘi ? HẬu quẢ ?
3
KHỞI ĐỘNG
? Ở cây lưỡng bội của bắp có bộ NST lưỡng bội 2n = 20
Số lượng NST trong bộ NST của thể ba nhiễm là bao nhiêu?
Số lượng NST trong bộ NST của thể một nhiễm là bao nhiêu?
Số lượng NST trong bộ NST của thể không nhiễm là bao nhiêu?
III/ Thể đa bội:
Tế bào cây rêu
n 2n 3n 4n
? Cho biết sự khác nhau của bộ NST trong tế bào cây rêu ở các hình a, b, c, d ?
6n
9n
12n
3n
Hình mô tả số lượng NST trong các tế bào sinh dưỡng ở cây cà độc dược
? Các bộ NST 3n, 6n, 9n, 12n có hệ số n khác thể lưỡng bội như thế nào ?
-> Chia hết cho n ( Bội số của n )
III/ Thể đa bội:
Thể đa bội là gì ?
- Thể đa bội: là cơ thể mà trong tế bào sinh dưỡng có số NST là bội số của n ( > 2 ) như 3n, 4n, 5n, …..
? Hãy cho biết điểm khác nhau giữ thể đa bội ở cột A và thể đa bội ở cột B
-> Cột A: số chẵn
-> Cột B: Số lẻ
-> Cột A: số chẵn => Đa bội chẵn
-> Cột B: Số lẻ => Đa bội lẻ
III/ Thể đa bội:
Các dạng:
Thể đa bội chẵn: 4n, 6n, 8n, 10n, 12n…
Thể đa bội lẻ: 3n, 5n, 7n, 9n, 11n,…
Bài tập: Em hãy gọi tên các cơ thể đa bội có bộ NST là 3n, 4n, 5n, 6n,..., 9n, 12n …..?
3n : thể tam bội
4n : thể tứ bội
6n : thể lục bội
7n : thể thất bội
5n : thể ngũ bội
12n : thể thập nhị bội
2n+1
3n
thể tam bội
thể ba nhiểm
9n : thể cửu bội
11n : thể thập nhất bội
8n : thể bát bội
10n : thể thập bội
Ho�n th�nh b?ng sau:
+ Sự tương quan giữa mức độ bội thể (số n) và kích thước các cơ quan như thế nào ?
Tế bào cây rêu
2n
3n
4n
Củ cải
2n
4n
Táo
2n
4n
cà độc dược
3n
6n
9n
12n
n
n; 2n; 3n; 4n
3n; 6n; 9n; 12n
2n; 4n
2n; 4n
Kích thước tế bào, cơ quan Tăng dần theo hệ số n
+ Sự tương quan giữa mức độ bội thể (số n) và kích thước các cơ quan như thế nào ?
-> M?c b?i th? c�ng tang, kớch thu?c t? b�o, co quan c�ng l?n.(Theo t? l? thu?n)
III. ĐỘT BIẾN ĐA BỘI
TB đa bội
Số lượng NST tăng gấp bội
Hàm lượng ADN tăng gấp bội
tổng hợp chất hữu cơ tăng gấp bội
TB to
cơ quan sinh dưỡng to
Phát triển mạnh, chống chịu tốt
Lá, thân, củ, quả?
Hạt?
? Thể đa bội có những đặc điểm gì ?
- Đặc điểm: Thể đa bội tăng gấp bội số lượng NST, ADN, dẫn đến tăng cường độ trao đổi chất, tăng kích thước tế bào, cơ quan, sinh trưởng phát triển mạnh, tăng sức chống chịu với điều kiện môi trường không thuận lợi .
III/ Thể đa bội:
Tế bào cây rêu
2n
3n
4n
Củ cải
2n
4n
Táo
2n
4n
cà độc dược
3n
6n
9n
12n
n
?
- Có thể nhận biết cây đa bội bằng mắt thường qua những dấu hiệu nào?
> Kích thước cơ quan sinh dưỡng ( thân, lá, củ...), cơ quan sinh sản( hoa, quả...) lớn hơn so với thể lưỡng bội.
Quan sát các hình ảnh về thể đa bội - > hoàn thành bảng sau : 3 phút
Có thể khai thác những đặc điểm nào ở cây đa bội trong chọn giống cây trồng?
?
Dưa hấu không hạt ngon ghê!
Bắp cải và hành to quá ! ... !...
ít TAM BỘI (3n)
CẢI CÚC TAM BỘI (3n)
Bắp cải và khoai tây quá cỡ....... !
Bí đỏ đa bội khổng lồ
Súp lơ và nấm đa bội to quá trời...... !
- xoài, nho, bí thể đa bội.

Quả
Quả
Quả
Quả
Quả
Quả
Lá
Lá
Hoa
Hoa
Lá
Lá
? Có thể khai thác những đặc điểm nào ở cây đa bội trong chọn giống cây trồng?
-> Có thể khai thác những đặc điểm “tăng kích thước của thân, lá, củ, quả, hoa...” để tăng năng suất của những cây trồng cần sử dụng các bộ phận này.
-> Tạo giống có năng suất cao, chống chịu tốt… với các điều kiện của môi trường
- Ứng dụng hiệu quả trong chọn giống cây trồng.
III/ Thể đa bội:
IV/ Sự hình thành thể đa bội:
-> HS tự học
3n
4n
2n
III. ĐỘT BIẾN ĐA BỘI
3n
Đa bội lẻ tạo quả không hạt
III. ĐỘT BIẾN ĐA BỘI
Vậy có đa bội ở động vật không?
Có nhưng rất hiếm
Vì gây rối loạn cơ chế xác định giới tính
Loài thạch sùng tam bội H. vietnamensis (3n = 60) phát hiện ở miền Bắc năm 1984.
Chọn câu trả lời đúng:
Câu 1: Thể đa bội là dạng đột biến mà tế bào sinh dưỡng của cơ thể:
A Mang bộ NST là một bội số của n.
B. Bộ NST bị thừa 1 hoặc vài NST của cùng một cặp NST.
C. Mang bộ NST là bội số của n và lớn hơn 2n.
D. Mang bộ NST bị thừa 1 NST.
Luyện tập-Vận dụng
Câu 2: Đột biến số lượng NST gồm những dạng nào?
A. Mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn.
B. Đột biến dị bội và đột biến đa bội.
C. Đột biến cấu trúc và đột biến số lượng.
D. Đột biến về kiểu hình và kiểu gen.
Câu 3: Loại đột biến nào làm tăng kích thước tế bào?
A. Đột biến lặp đoạn.
B. Đột biến đa bội.
C. Đột biến dị bội.
D. Đột biến mất đoạn
2/ Dấu hiệu để nhận biết thể đa bội là gì?
Dấu hiệu để nhận biết thể đa bội là có cơ quan sinh dưỡng, sinh sản lớn hơn so với thể lưỡng bội.
3 / Có thể ứng dụng các đặc điểm của thể đa bội trong chọn giống cây trồng như thể nào?
Ứng dụng: tăng kích thước các cơ quan sinh dưỡng ( thân, lá,... ), cơ quan sinh sản( hoa, quả,...) để tăng năng suất cây trồng cần sử dụng các bộ phận đó .
Hướng dẫn về nhà
- Trả lời câu hỏi cuối bài ( bỏ câu 2)
- Sưu tầm tranh ảnh sự biến đổi kiểu hình theo môi trường
Nghiên cứu trước bài: Thường biến:
+ Thường biến là gì?
+ Mức phản ứng là gì?
+ Phân biệt thường biến với đột biến.