SINH 9

BÀI 23: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ

Kiểm tra bài cũ
Câu 1: Đột biến cấu trúc NST là gì? Nêu một số dạng đột biến?

Trả lời:
Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi
trong cấu trúc NST.
Gồm các dạng: mất đoạn, lặp đoạn, đảo
đoạn.

Kiểm tra bài cũ
Câu 2: Nguyên nhân gây ra sự biến đổi NST ?

Trả lời:
Đột biến cấu trúc NST xuất hiện trong điều
kiện tự nhiên hoặc do con người.
Do tác nhân vật lí và hoá học của ngoại
cảnh là nguyên nhân chủ yếu gây đột biến
cấu trúc NST.

Bài 23: Đội biến số lượng nhiễm sắc thể

I: Thể dị hợp (lệch bội)

II: Sự phát sinh thể dị
bội

• Khái niệm thể dị bội
• Hậu quả đột biến lệch
bội
• Sự phát sinh thể dị
bội

- Đột biến số lượng NST là những biến đổi số lượng
xảy ra ở một hoặc một số cặp NST nào đó hoặc ở tất
cả bộ NST.

- Đột biến gen, đột biến cấu trúc NST

- Đột biến số lượng NST

I: THỂ DỊ BỘI

- Thể dị bội là cơ thể mà trong tế bào
- Một số dạng dị bội
sinh dưỡng có một hoặc một số cặp
phổ biến: (H23.1)
NST bị thay đổi về số lượng.
- So sánh sự khác nhau (về hình dạng, kích thước,…) quả cà độc
dược số I (bình thường) với quả II-XIII (thể dị bội):
Nôi dung

Quả cây số I

Quả II-XIII

Dạng

2n

2n + 1, 2n - 1

Số lượng NST

24

23, 25

Kích thước

Bình thường

Không bình thường

Hình dạng gai

Bình thường

Không bình thường

Dạng quả

Bầu dục

Bầu dục hoặc hình tròn

Hình 23.1. Quả của cây bình thường và
các thể dị bội ở cây cà độc dược.
I : Quả của cây lưỡng bội bình thường có
2n = 24NST
II – XIII : Quả của 12 kiểu cây dị bội khác
nhau có (2n+1) NST (theo Blakeslee)

Ý nghĩa:
• - Đối với chọn giống: Có thể sử dụng thể không để được các
NST mong muốn vào cơ thể lai.
• - Đối với di truyền học: Có thể sử dụng các lệch bội để xác
định vị trí các gen trên NST.
• - Đối với tiến hóa: Cung cấp nguyên liệu cho quá trình tiến
hóa.

- Hậu quả: gây nên biến đổi
hình thái ở thực vật (hình
dạng, kích thước, màu sắc…)
hoặc gây nên một số bệnh ở
người (Đao, Tocno,
Claiphento…).

Các hậu quả của thể dị bội .

II: Sự phát sinh thể dị bội.

- Trong quá trình giảm phân, mỗi NST của cặp tương đồng phân li về 1 cực → hình thành giao tử bình thường (n)
→ qua thụ tinh 2 giao tử bình thường n kết hợp với nhau → hợp tử 2n.
- Khi một cặp NST tương đồng không phân li trong giảm phân ở bố hoặc mẹ → 2 chiếc trong cặp NST tương
đồng cùng đi về 1 cực → tạo giao tử bất thường n + 1 và n – 1 → qua thụ tinh 2 giao tử đó kết hợp với giao tử
bình thường (n) → hợp tử 2n + 1 và Hợp tử 2n – 1 → thể dị bội.

1

2

3

4

5
6
7
15
16

8
17

9
18

10
19

11
20

12

13

Cảm ơn cô cùng
các bạn đã lắng
nghe.

14