CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI LỚP HỌC TRỰC TUYẾN
Hồ Chí Minh- đẹp nhất tên Người!

Tiết 91+92
Phạm Văn Đồng
Đức tính giản dị của Bác Hồ
I. Tìm hiểu chung
Tác giả: Phạm Văn Đồng
(1906 – 2000)
- Quê quán: Đức Mộ- Quảng Ngãi.
- Sự nghiệp: là nhà cách mạng, nhà văn hóa lớn, từng là Thủ tướng chính phủ hơn 30 năm.
+ Ông có nhiều công trình, bài nói và viết về văn hóa, văn nghệ, về Chủ tịch Hồ Chí Minh và các danh nhân văn hóa của dân tộc với tư tưởng sâu sắc, giản dị, tình cảm sổi nổi, lời văn trong sáng, hấp dẫn.
- Cuộc đời: Ông là người học trò và là người cộng sự gần gũi với Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Nêu hiểu biết của con về tác giả? Tác phẩm?
2. Tác phẩm:
a. Xuất xứ : Trích từ diễn văn « Chủ tịch Hồ Chí Minh, tinh hoa và khí phách của dân tộc, lương tâm của thời đại» trong Lễ kỉ niệm 80 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (1970).
b. Phương thức biểu đạt: Nghị luận (Chứng minh kết hợp giải thích và bình luận).
c. Bố cục: 2 phần.
- Phần 1: Đặt vấn đề: Nhận định về đức tính giản dị của Bác (Từ đầu -> tuyệt đẹp).
- Phần 2: Giải quyết vấn đề: Chứng minh sự giản dị của Bác (Phần còn lại).
Bác Hồ và bác Phạm Văn Đồng
1. Nhận định chung về đức tính giản dị của Bác Hồ:
Câu thứ hai có vai trò gì?
Sự nhất quán giữa đời hoạt động chính trị và đời sống bình thường giản dị.
Em có nhận xét gì về cách nêu vấn đề của tác giả?
 Cách nêu vấn đề : trực tiếp, ngắn gọn, sâu sắc, làm nổi bật đức tính giản dị của Bác Hồ.
Gi¶i thÝch, b×nh luËn më réng vÊn ®Ò.
Tác giả nhận định về đức tính giản dị của Bác như thế nào?
“Rất lạ lùng và rất kì diệu là trong 60 năm của một cuộc đời đầy sóng gió diễn ra ở rất nhiều nơi trên thế giới cũng như ở nước ta, Bác Hồ vẫn giữ nguyên phẩm chất cao quí của người chiến sĩ cách mạng, tất cả vì nước, vì dân, vì sự nghiệp lớn, trong sáng, thanh bạch, tuyệt đẹp”.
Văn bản: ĐỨC TÍNH GIẢN DỊ CỦA BÁC HỒ
(Phạm Văn Đồng)
Tiết 91,92
II. Tìm hiểu văn bản
II. Tìm hiểu văn bản
1. Nhận định chung về đức tính giản dị của Bác
2. Những biểu hiện về đức tính giản dị của Bác
Tiết 91,92
Văn bản
ĐỨC TÍNH GIẢN DỊ CỦA BÁC HỒ
(Phạm Văn Đồng)
- HS đọc đoạn văn thứ 3,4,5. Trả lời câu hỏi:
? Đức tính giản dị của Bác được thể hiện trên những phương diện nào ? Ở mỗi phương diện, đức tính đó được thể hiện cụ thể ra sao?
*Những biểu hiện về đức tính giản dị của Bác Hồ. (Chứng minh đức tính giản dị của Bác Hồ)
Luận điểm 1: Bác giản dị trong đời sống (Bữa ăn, nơi ở, tác phong làm việc và quan hệ với mọi người.)
Luận điểm 2: Bác giản dị trong lời nói và bài viết
Để làm rõ luận điểm chính trong phần còn lại của văn bản tác giả đã nêu ra những luận điểm phụ nào ?
Luận điểm 1:
Bác giản dị trong đời sống.
Luận điểm 2:
Bác giản dị trong lời nói, bài viết.
Chứng minh đức tính giản dị của Bác
13
Giản dị trong đời sống, trong quan hệ với mọi người.
Bữa ăn
Nơi ở
Cách làm việc
QH với mọi người
- Vài ba món giản đơn.
- Ăn không rơi vãi.
- Ăn xong cái bát bao giờ cũng sạch.
-Thức ăn còn được sắp xếp tươm tất.
- Nhà sàn chỉ vẻn vẹn vài ba phòng.
- Nhà lúc nào cũng lộng gió và ánh sáng, phảng phất hương hoa.
- Làm từ việc rất lớn đến việc rất nhỏ.
- Việc gì tự làm được thì không cần người giúp.
- Viết thư cho đồng chí.
- Nói chuyện với các cháu Miền Nam.
- Thăm nhà tập thể của công nhân.
- Đặt tên cho đồng chí.
Đạm bạc, tiết kiệm, dân dã.
=>Bác quý trọng sản xuất, quý trọng người phục vụ.
Đơn sơ, thoáng mát
=>Thanh bạch, tao nhã biết bao.
Tỉ mỉ, yêu công việc
Gần gũi, yêu thương, quan tâm
Bữa cơm tại Chiến khu Việt Bắc năm 1951
? Ngoài những dẫn chứng trong bài văn nghị luận, em tìm thêm được những chi tiết, sự việc nào trong đời sống hay trong các sáng tác văn học nói về sự giản dị của Bác?
«Nhà gác đơn sơ một góc vườn
Gỗ thường mộc mạc chẳng mùi sơn
Giường mây chiếu cói đơn chăn gối
Tủ nhỏ vừa treo mấy áo sờn...»
16
Căn nhà sàn - Nơi Bác Hồ sinh sống và làm việc
Đồ dùng sinh hoạt quen thuộc của Bác Hồ
Bác Hồ bên bàn làm việc
Bác Hồ thăm các cháu thiếu nhi miền Nam...
Bác Hồ đi thăm nhà tập thể của công nhân từ nơi làm việc đến phòng ở, phòng ăn...
Bác tham gia lao động sản xuất
2. Những biểu hiện về đức tính giản dị của Bác:
a. Giản dị trong đời sống, trong quan hệ với mọi người
+ Bữa ăn: đạm bạc, tiết kiệm, dân dã.
+ Nơi ở: đơn sơ, thoáng mát.
+ Cách làm việc: tỉ mỉ, yêu công việc.
+ Quan hệ với mọi người: gần gũi, yêu thương, quan tâm.
Luận cứ toàn diện. Dẫn chứng phong phú, cụ thể, xác thực. Kết hợp chặt chẽ dẫn chứng với lí lẽ và bình luận ngắn gọn.
- Đời sống vật chất giản dị hòa hợp với đời sống tinh thần phong phú.  Lối sống văn minh
Giữa lối sống của Bác và của nhà tu hành, nhà hiền triết ẩn dật có gì giống nhau ?
Nhưng tại sao lối sống của Bác không phải là lối sống của nhà tu hành ?
* Đoạn văn 4:
«Nhưng chớ hiểu lầm rằng Bác sống khắc khổ theo lối nhà tu hành, thanh tao theo kiểu nhà hiền triết ẩn dật. Bác Hồ sống đời sống giản dị, thanh bạch như vậy, bởi vì Người sống sôi nổi, phong phú đời sống và cuộc đấu tranh gian khổ và ác liệt của quần chúng nhân dân. Đời sống vật chất giản dị càng hòa hợp với đời sống tâm hồn phong phú, với những tư tưởng, tình cảm, những giá trị tinh thần cao đẹp nhất. Đó là đời sống thực sự văn minh mà Bác Hồ nêu gương sáng trong thế giới ngày nay.»
Ngoài những dẫn chứng, tác giả còn dùng lí lẽ để ta hiểu thêm về đời sống giản dị của Bác đó là so sánh lối sống của Bác với nhà tu hành và hiền triết ẩn dật trong đoạn văn …
* Đoạn văn 4:
“Nhưng chớ hiểu lầm rằng Bác sống khắc khổ theo lối nhà tu hành, thanh tao theo kiểu nhà hiền triết ẩn dật. Bác sống đời sống giản dị, thanh bạch như vậy, bởi vì Người sống sôi nổi, phong phú đời sống và cuộc đấu tranh gian khổ và ác liệt của quần chúng nhân dân. Đời sống vật chất giản dị càng hòa hợp với đời sống tâm hồn phong phú, với những tư tưởng, tình cảm, những giá trị tinh thần cao đẹp nhất. Đó là đời sống thực sự văn minh mà Bác Hồ nêu gương sáng trong thế giới ngày nay.
Lập luận phản bác
Lập luận nhân quả
Lập luận tương đồng
Lập luận chặt chẽ, bình luận sắc sảo
Tác giả bình luận về lối sống giản dị của Bác Hồ bằng các phương pháp lập luận nào?
Luận điểm 2:
Bác giản dị trong lời nói, bài viết.
Để kết thúc luận điểm 1 sang luận điểm 2, tác giả đã chuyển ý bằng câu văn nào? Tác giả đã đưa ra các dẫn chứng nào và để khẳng định điều gì?
“ Giản dị trong đời sống, trong quan hệ với mọi người, trong tác phong, Hồ Chủ tịch cũng rất giản dị trong lời nói, bài viết, vì muốn cho quần chúng nhân dân hiểu được, nhớ được, làm được.”
 * Giản dị trong lời nói, bài viết
+ “Không có gì quý hơn độc lập, tự do.”
+ “Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một, sông có thể cạn, núi có thể mòn, song chân lí ấy không bao giờ thay đổi.”…
+ “Những chân lý giản dị mà sâu sắc đó lúc thâm nhập vào quả tim và bộ óc của hàng triệu con người đang chờ đợi nó, thì đó là sức mạnh vô địch.»
- Dẫn chứng tiêu biểu, chân thực, bình luận sâu sắc, tình cảm chân thành, tác giả khẳng định :
+ Giản dị là đức tính nổi bật của Bác Hồ.
+ Ở Bác, sự giản dị hòa hợp với đời sống tinh thần phong phú, với tư tưởng và tình cảm cao đẹp. Đó là biểu hiện của đời sống văn minh, tấm gương sáng mà mọi người cần noi theo.
Em học được điều gì từ lối sống giản dị của Bác Hồ?
III. Tổng kết
1. Nghệ thuật.
- Luận điểm rõ ràng, lí lẽ chặt chẽ, dẫn chứng chân thực.
- Kết hợp chứng minh với bình luận, biểu cảm để làm rõ hơn luận điểm.
2. Nội dung
- Giản dị là đức tính nổi bật ở Bác Hồ: giản dị trong đời sống, trong quan hệ với mọi người, trong lời nói và bài viết. Sự giản dị đó hòa hợp với đời sống tinh thần phong phú, với tư tưởng và tình cảm cao đẹp.
- Bài học về việc học tập, rèn luyện noi theo tấm gương của Bác.
IV. LUYỆN TẬP
*Câu hỏi: Qua văn bản “Đức tính giản dị của Bác Hồ”, em hiểu như thế nào về đức tính giản dị và ý nghĩa của nó trong cuộc sống? Hãy viết một đoạn văn nghị luận 7-10 câu trình bày suy nghĩ của em về vấn đề đó. Trong đoạn văn có sử dụng ít nhất một trạng ngữ (Gạch chân chỉ rõ).
*Gợi ý:
Kĩ năng:
+ Đoạn văn nghị luận XH có đủ kết cấu 3 phần: Mở đoạn, thân đoạn, kết đoạn.
+ Độ dài 7- 10 câu văn.
Nội dung:
+ Giải thích: Giản dị là gì?
+ Vì sao phải sống giản dị (Ý nghĩa của lối sống giản dị)?
+ Làm thế nào để sống giản dị (Liên hệ bản thân)?
Sưu tầm tư liệu:
Tổ 1,2: Những bài thơ, câu thơ viết về đức tính giản dị của Bác Hồ.
Tổ 3, 4: Những bài hát ca ngợi đức tính giản dị của Bác Hồ.
30
Văn bản: ĐỨC TÍNH GIẢN DỊ CỦA BÁC HỒ
- Phạm Văn Đồng -
- Bác Hồ đó chiếc áo nâu giản dị,
Màu quê hương bền bỉ đậm đà.
- Nhớ Ông Cụ mắt sáng ngời,
Áo nâu, túi vải đẹp tươi lạ thường.
- Bác thường để lại đĩa thịt gà mà ăn trọn mấy quả cà xứ Nghệ.
Tránh nói to và đi rất nhẹ ở trong vườn.
- Bác để tình thương cho chúng con
Một đời thanh bạch chẳng vàng son
Mênh mông áo vải hồn muôn trượng
Hơn tượng đồng phơi những lối mòn.
Hướng dẫn học bài:
* Bài cũ:
+ Học bài theo vở ghi kết hợp với văn bản.
+ Học thuộc lòng đoạn văn 1 (tr. 54), hoàn thành bài tập.
* Bài mới:
- Soạn bài: Ý nghĩa văn chương.
 
Hoàng Thị Thanh Thảo
CHÚC CÁC EM HỌC TỐT !
Hẹn gặp lại tiết sau nhé !