Bai 6.
TRƯỜNG THPT TÂN HƯNG
TỔ TOÁN LÝ HOÁ
Lớp : 10a6
Đại Số
10
Cho đường tròn (C) có tâm I(2; 3), bán kính bằng 5. Điểm nào sau đây thuộc (C):
A(-4; -5), B(-2; 0), D(3; 2), E(-1; -1)
y 5
I(2; 3)
O x

Giải thích:
Vì IB = 5, IE = 5 nên B, E thuộc (C)
Vì IA = 10 > 5 nên A không thuộc (C)
Vì ID = < 5 nên D không thuộc (C)


Gọi M(x ; y) , ta có
Đ6 đường Tròn
I. Ph­¬ng tr×nh cña ®­êng trßn:
? Cho đường tròn (C) có tâm I(a; b), bán kính R.

y M(x; y) R
I(a; b)
O x

Thật vậy:

? Pt (1) được gọi là Pt của đường tròn có tâm I(a; b), bán kính R.
Cả lớp cùng theo dõi bài tập sau
Bài tập 1:
Phương trình của đường tròn có tâm I(-4; 1), bán kính R = 1 là:
A. (x + 1)2 + (y - 4)2 = 1 B. (x + 4)2 + (y - 1)2 = 1
C. (x - 1)2 + (y + 4)2 = 1 D. (x - 4)2 + (y + 1)2 = 1


Bài tập 2: Trong các khẳng định sau khẳng định nào sai:
A.Pt của đường tròn có tâm O(0; 0), bán kính R = 1 là
x2 + y2 = 1
B. Pt của đường tròn có tâm K(-2; 0), bán kính R = 4 là
(x + 2)2 + y2 = 4
C. Pt của đường tròn có đường kính MN, M(-1; 2), N(3; -1) là
(x - 1)2 +


D. Pt của đường tròn đi qua 3 điểm A(2; 1), B(0; -1), C(-2; 1) là
x2 + (y - 1)2 = 4

Kết quả:
Câu 1. B Câu2. B
B
B
?Chú ý:1, Đường tròn có tâm là (a; b) thì vế trái của Pt(1) là


(x-a)2 + (y-b)2
2, Đường tròn có tâm là gốc toạ độ O(0; 0) và bán kính R sẽ có Pt là
x2 + y2 = R2
Bài tập3: Biết đường tròn có phương trình
A. Toạ độ tâm I(-7; 3) và bán kính bằng 2
B. Toạ độ tâm I(7; -3) và bán kính bằng 2
C. Toạ độ tâm I(7; -3) và bán kính bằng


D. Toạ độ tâm I(-7; 3) và bán kính bằng


Hãy chọn C

Mời các bạn làm tiếp bài tập
dưới đây nhé

Hãy nối mỗi dòng ở cột 1 với một dòng ở cột 2 để được một khẳng định đúng
Cột 1
1. x2 + (y + 6)2 = 5 là pt của

2. (x-1)2 + y2 = 25 là pt của

3. (x+3)2 + y2 = 3/2 là pt của

4. 4x2 + (2y+6)2 = 6 là pt của


Cột 2
a. Đtròn tâm (0; -6), bk


b. Đtròn tâm (-3; 0), bk


c. Đtròn tâm (0; -6), bk


d. Đtròn tâm (1; 0), bk 5


Các em hãy theo dõi đáp án


1.c 2.d 3.b
Dạng

khác

của

phương

trình

đường

tròn
Hãy khai triển các phương trình đường tròn sau:
(C1): (x - 7)2 + (y + 3)2 = 12

(C2): (x + 2)2 + y 2 = 3

? Pt x2 + y2 + 2Ax + 2By + C = 0 có chắc chắn là 1 pt của một đường tròn nào đó không?
Ta có: x2 + y2 + 2Ax + 2By + C = 0

x2 + 2Ax + A2 + y2 + 2By + B2 - (A2 + B2 - C)=0
(x + A)2 + (y + B)2 = A2 + B2 - C (*)
? Nếu A2 + B2 - C > 0 thì (*) là pt đường tròn tâm I(-A; -B), bán kính bằng
? Pt x2 + y2 + 2Ax + 2By + C = 0 (2)
Với A2 + B2 - C > 0, là pt của đường tròn tâm I(-A; -B), bk R =

Ví dụ: Phương trình sau đây có phải là phương trình của một đường tròn không? Nếu là phương trình đường tròn hãy xác định tâm và bán kính của đường tròn đó.
(1): x2 + y2 - 6x + 2y + 6 = 0
(2): x2 + y2 -8x -10y + 50 = 0
(3): 2x2 + 2y2 + 8y -10 = 0
Pt (1) viết lại: x2 + y2 + 2(-3)x + 2(1)y + 6 = 0
Có (-3)2 + (1)2 -6 = 4 > 0. Vậy (1) là pt của đường tròn tâm I(3; -1), bán kính R = 2
Pt (2) viết lại: x2 + y2 + 2(-4)x + 2(-5)y + 50 = 0
Có (-4)2 + (-5)2 - 50 = -9 < 0. Vậy (2) không phải là pt của đường tròn nào cả
Pt (3) viết lại: x2 + y2 + 2(0)x + 2(2)y - 5 = 0
Có (0)2 + (2)2 + 5 = 9 > 0. Vậy (3) là pt của đường tròn tâm I(0; -2), bán kính R = 3

Pt: x2 + 4y2 - 4y - 3 = 0. Có phải là pt của một đường tròn không?
Ta có: x2 + 4y2 -4y -3 = 0
Phương trình này không phải là phương trình của đường tròn
Chú ý: 1. Một phương trình mà các hệ số của x2 và y2 khác nhau thì không phải là phương trình của đường tròn.
2. Một phương trình mà có chứa biểu thức x.y thì không phải là phương trình của đường tròn.
Chẳng hạn: x2 + y2 + 4xy - 2y - 5 = 0 phương trình này không phải là phương trình của đường tròn.
Đ6 đường Tròn
Phương trình của đường tròn
? Cho đường tròn (C) tâm I(a; b) bán kính R.
Phương trình(1) gọi là phương trình của đường tròn tâm I(a; b), bán kính R.

? Phương trình x2 + y2 + 2Ax + 2By + C = 0 (2), với A2 + B2 - C > 0 là phương trình của đường tròn tâm I(-A; -B), bán kính R = .

Đường tròn có tâm I(a; b) và có bán kính R, tức là có phương trình: (x-a)2 + +(y-b)2 = R2
Điểm M(x0; y0) thuộc đường tròn có phương trình (1), tức là : (x0-a)2 + (y0-b)2 = R2 .
Phương trình: x2 + y2 + 2Ax + 2By + C = 0 (2), với điều kiện A2 + B2 - C > 0, là phương trình của đường tròn tâm I(-A; -B), bán kính R =


Bài tập củng cố
Cho phương trình x2 + y2 + 2mx - 2(m -1)y + 1 = 0 (Cm),
a) Tìm m để (Cm) là phương trình của đường tròn.
b) Viết phương trình đường tròn (Cm) có bán kính bằng
Lời giải:
a) Ta có: m2 + (-(m- 1))2 -1 > 0
Vậy với m < 0 v m > 1(*) thì (Cm) là phương trình của đường tròn tâm I(-m; m - 1), bán kính Rm =
m = -2 (thoả mãn (*)), có đường tròn (C-2) bán kính

Pt : x2 + y2 -4x + 6y +1 = 0 hay (x-2)2 +(y+3)2 = 12
m = 3 (thoả mãn (*)), có đường tròn (C3) bán kính R3 =
Pt: x2 + y2 + 6x- 4y + 1 = 0 hay (x+3)2 +(y-2)2 = 12
Bài tập về nhà
Bài1: Viết phương trình đường tròn đi qua 3 điểm
A(1; -2), B(3; 2), C(2; 5)
Bài2: Viết phương trình đường tròn có tâm I(-1; 2) và tiếp xúc với đường thẳng (d): x -2y +7 = 0