BÀI 22: ENZIM VÀ VAI TRÒ CỦA ENZIM TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN HOÁ VẬT CHẤT
Đào Thị Kim Quyên – THPT Vũng Tàu
Thế nào là sự chuyển hoá vật chất và chuyển hoá năng lượng?
Phân biệt đồng hoá và dị hoá
I. ENZIM VÀ CƠ CHẾ TÁC ĐỘNG CỦA ENZIM
1. Cho ví dụ về enzim
2. Enzim là gì?
3. Cấu trúc của enzim?
- Bản chất của enzim
- Thế nào là trung tâm hoạt động của enzim?
4. Enzim tồn tại trong tế bào như thế nào?
Cấu trúc của enzim
Khái niệm: enzim là chất xúc tác sinh học hiệu quả cao

Tinh bột glucôzơ

HCl
amilaza
b. Cấu trúc
Enzim có bản chất là prôtêin
Có 2 loại enzim:
- Enzim 1 thành phần :bản chất là prôtêin
- Enzim 2 thành phần:
+ Phần có bản chất là prôtêin (apoenzim)
+ Phần không phải prôtêin (chất hữu cơ, vô cơ gọi là cofactor, chỉ chứa chất hữu cơ gọi là coenzim)
chất tham gia phản ứng gọi là cơ chất (S)
Trung tâm hoạt động của enzim

2. Cơ chế tác động của enzim
Quan sát hình 22.1, hãy giải thích cơ chế tác động của enzim?
Gợi ý:
Tại sao enzim tác động với cơ chất S1 mà không tác động với cơ chất S2, S3
Chất tạo thành sau khi enzim kết hợp với cơ chất gọi là gì?
Sau phản ứng enzim có thay đổi không? Enzim có được dùng lại không?

Sơ đồ mô tả cơ chế tác động của enzim sucraza- một loại enzim phân hủy đường saccarôzơ thành glucôzơ và fructôzơ.
Phim trên thư viện tư liệu
E + S ↔ ES  P + E
S  P
Dựa vào hình 22.2 SGK cho biết vai trò của enzim?
hình
A + B  C + D
A + B + X  ABX CDX  C + D + X
VD:
Saccarôzơ fructôzơ + glucôzơ

Saccarôzơ fructôzơ + glucôzơ

- Enzim làm tăng tốc độ phản ứng bằng cách liên kết đặc thù với cơ chất và làm giảm năng lượng hoạt hoá của chúng.

HCl
25.000 kcal/1pt
saccaraza
400 kcal/1pt
3. Đặc tính của enzim
Hoạt tính mạnh

H2O2 H2O + ½ O2
Perôxi hiđrô

H2O2 H2O + ½ O2

Fe
300 năm
catalaza
1s
CO2 + H2O HCO3- + H+

Gấp 107 lần (không có enzim). Enzim cacboxi anhiđraza: 1s 105 CO2
Cacboxi anhiđraza
b. Tính chuyên hoá cao (đặc hiệu)

H2N-CO-NH2 + H2O CO2 + 2NH3

1 pt urêaza : 30.000 urê (1s)
Vắng urê cần 3000.000 năm mới hoàn thành  urêaza làm phản ứng tăng nhanh gấp 94.608.000.000.000 lần
urêaza
Mỗi loại enzim chỉ xúc tác cho sự chuyển hoá của 1 hay 1 số cơ chất nhất định

4. Các nhân tố ảnh hưởng tới hoạt tính của enzim
a. Nhiệt độ
Hoạt tính của enzim
0 10 20 30 40 to
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 pH Pepsin
Hoạt tính của enzim
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 pH Tripsin
Hoạt tính của enzim
b. Độ pH
c. Nồng độ enzim và nồng độ cơ chất
Hoạt tính của enzim
Nồng độ enzim
Hoạt tính của enzim
Nồng độ cơ chất
d. Các chất ức chế và chất hoạt hoá enzim
II. VAI TRÒ CỦA ENZIM TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN HOÁ VẬT CHẤT
Vai trò?
Ứng dụng?
A  B  C  D  P
enzim d
enzim c
enzim b
enzim a
Ức chế ngược
A  B  C  E  F
 
H D  G

Nếu chất G, F dư thừa thì chất nào sẽ tăng lên?
Tại sao khi ăn thịt bò khô nộm đu đủ thì lại dễ tiêu hoá hơn là khi ăn thịt bò khô riêng?
Tại sao nhiều loài côn trùng có thể kháng thuốc trừ sâu?
Yêu cầu bài mới:
Hô hấp tế bào là gì?
HHTB có những giai đoạn chính nào?
Các giai đoạn đó xảy ra ở đâu trong TB?
Nêu tên chất tham gia, sản phẩm tạo thành của từng giai đoạn?
Tại sao TB không sử dụng luôn NL của các pt glucôzơ mà đi vòng qua hoạt động sản xuất ATP của ti thể?