BÀI CŨ
ATP là gì? Tại sao nói ATP là đồng tiền năng lượng của tế bào?

TIẾT 23
ENZIM VÀ VAI TRÒ CỦA ENZIM
TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT
NỘI DUNG BÀI HỌC:
I. CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT
II. ENZIM VÀ CƠ CHẾ TÁC ĐỘNG CỦA ENZIM
III. VAI TRÒ CỦA ENZIM TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT
ENZIM VÀ VAI TRÒ CỦA ENZIM
TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT
I. CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT
* Chuyển hóa vật chất bao gồm tất cả phản ứng sinh hóa xảy ra trong tế bào của cơ thể sống.
Là quá trình tổng hợp các thành phần chất riêng của tế bào từ các hợp chất vô cơ hoặc hữu cơ đơn giản
- Tích lũy năng lượng
- Cung cấp nguyên liệu cho dị hóa
- Là quá trình phân giải các chất hữu cơ đã tổng hợp trong đồng hóa tạo thành những hợp chất đơn giản
- Giải phóng năng lượng
- Cung cấp năng lượng cho đồng hóa và mọi hoạt động sống

ENZIM VÀ VAI TRÒ CỦA ENZIM
TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT
II. ENZIM VÀ CƠ CHẾ TÁC ĐỘNG CỦA ENZIM
1. Khái niệm enzim
*VD: Enzim amilaza xúc tác phân giải tinh bột, enzim pepsin xúc tác phân giải prôtêin…
2. Cấu trúc của enzim
* Enzim 1 thành phần: prôtêin
* Enzim 2 thành phần: prôtêin và thành phần không phải là prôtêin.
 Khái niệm
ENZIM VÀ VAI TRÒ CỦA ENZIM
TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT
2. Cấu trúc của enzim

- Là chỗ lõm xuống hay một khe nhỏ ở trên bề mặt của enzim để liên kết với cơ chất

*Trung tâm hoạt động
- Cấu hình không gian của enzim tương ứng với cấu hình của cơ chất
- Cơ chất là chất chịu tác dụng của enzim tương ứng.

ENZIM VÀ VAI TRÒ CỦA ENZIM
TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT
3. Cơ chế tác động của enzim
ENZIM VÀ VAI TRÒ CỦA ENZIM
TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT
3. Cơ chế tác động của enzim
 Enzim(E) + Cơ chất(S)  Phức hợp (E+S)  Sản phẩm(P) + Enzim(E).

Enzim có sự phối hợp hoạt động bằng cách sản phẩm của phản ứng trước là cơ chất cho phản ứng sau.

ENZIM VÀ VAI TRÒ CỦA ENZIM
TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT
4. Đặc tính của enzim
ENZIM VÀ VAI TRÒ CỦA ENZIM
TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT
Hoạt tính mạnh
4. Đặc tính của enzim
*VD1: 1 phân tử enzim catalaza trong 1 phút và ở 37oC phân hủy được 5 triệu phân tử cơ chất perôxi hiđrô(H2O2)
*VD2: Urê chỉ phân giải urê trong nước tiểu
Tính chuyên hóa cao
Sự phối hợp hoạt động giữa các enzim: Sản phẩm của enzim trước là cơ chất cho phản ứng enzim sau.
ENZIM VÀ VAI TRÒ CỦA ENZIM
TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT
5. Các nhân tố ảnh hưởng tới hoạt tính của enzim
a. Nhiệt độ
- Mỗi E có một hoạt động tối ưu, tại nhiệt độ đó E có hoạt tính cao nhất
ENZIM VÀ VAI TRÒ CỦA ENZIM
TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT
b. Độ PH
- Mỗi enzim có PH thích hợp (đa số PH từ 6- 8)
ENZIM VÀ VAI TRÒ CỦA ENZIM
TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT
Với lượng E xác định  tăng dần S tăng hoạt tính E nhưng đến một lúc nào đó tăng S không tăng hoạt tính E.
c. Nồng độ cơ chất
d. Nồng độ enzim
Lượng S xác định  tăng nồng độ E  tăng hoạt tính E.
e. Chất ức chế enzim
+ Chất ức chế đặc hiệu khi liên kết với E  biến đổi cấu hình E  E không liên kết được S
+ Chất hoạt hóa E khi liên kết E  tăng hoạt tính E.
ENZIM VÀ VAI TRÒ CỦA ENZIM
TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT
III. VAI TRÒ CỦA ENZIM TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT
CỦNG CỐ
Câu 1:
Điều nào sau đây chưa đúng với enzim?
Có bản chất là prôtêin
Một enzim có thể dùng được nhiều lần
Enzim có hoạt tính như nhau trong mọi môi trường
A
B
C
D
Có khả năng xúc tác đặc thù với cơ chất nhất định
C
Câu 2:
Tại sao cơ thể người không tiêu hóa được xenlulôzơ?
Trong ruột người không có mối kí sinh
Xenlulôzơ là chất cao phân tử nên khó tiêu hóa
Hệ tiêu hóa người không sản xuất được enzim xenlulaza
Tất cả các điều kiện trên
A
B
C
D
D
*Giải thích các hiện tượng sau:

1. Tại sao nhiều côn trùng có thể nhanh chóng trở nên kháng thuốc trừ sâu?

Vì: các dạng đột biến có khả năng tổng hợp enzim phân giải thuốc trừ sâu, làm vô hiệu hoá tác động của thuốc
2. Tại sao một số người lớn không uống đựoc sữa của trẻ em?

Vì: không có enzim tiêu hoá sữa của trẻ em