Hội Thi Giáo Viên Giỏi các môn KHTN cấp THPT Tỉnh Thái Nguyên
HộI THI GIáO VIÊN DạY GIỏI CấP TỉNH
ĐỒNG VÀ MỘT SỐ HỢP CHẤT CỦA ĐỒNG

Bài
43
GV: TRầN QUốC ToàN
Hội Thi Giáo Viên Giỏi các môn KHTN cấp THPT Tỉnh Thái Nguyên
KIểM TRA BàI Cũ
Câu 1: Cho các phản ứng sau:
Fe + H2SO4 loãng (2) Fe + HNO3 loãng
(3) Fe + Cl2 (4) Fe + CuSO4
(5) Fe2+ + MnO4- + H+ (6) Fe(NO3)2 + AgNO3
Những phản ứng tạo ra muối Fe3+ là:
A. 2, 3, 4, 6 B. 2, 4, 6
C. 1,3, 5, 6 D. 2, 3, 5, 6
Hội Thi Giáo Viên Giỏi các môn KHTN cấp THPT Tỉnh Thái Nguyên
NỘI DUNG
BÀI HỌC
Hội Thi Giáo Viên Giỏi các môn KHTN cấp THPT Tỉnh Thái Nguyên
I- VỊ TRÍ VÀ CẤU TẠO
A. ĐỒNG
A. ĐỒNG
I. VỊ TRÍ VÀ CẤU TẠO
1. Vị trí của đồng trong bảng tuần hoàn
1. Vị trí của đồng trong bảng tuần hoàn
Cu
Hội Thi Giáo Viên Giỏi các môn KHTN cấp THPT Tỉnh Thái Nguyên
2. Cấu tạo của đồng
*Cấu hình electron các ion : Cu+ : [Ar]3d10 Cu2+: [Ar]3d9
a) Cấu hình electron
*Cu có cấu tạo kiểu mạng tinh thể lập phương tâm diện đặc chắc nên liên kết trong đơn chất đồng bền vững.
I- VỊ TRÍ VÀ CẤU TẠO
Hội Thi Giáo Viên Giỏi các môn KHTN cấp THPT Tỉnh Thái Nguyên
3. Một số tính chất khác của đồng
RCu = 0,128 (nm) I1= 744 (kJ/mol)
RCu+ = 0,095 (nm) I2= 1956 (kJ/mol)
RCu2+ = 0,076 (nm)
Độ âm điện : 1,9
EoCu2+/Cu = +0,34 (V)

I- VỊ TRÍ VÀ CẤU TẠO
A. ĐỒNG
I. VỊ TRÍ VÀ CẤU TẠO
1. Vị trí của đồng trong bảng tuần hoàn
2. Cấu tạo của đồng
3. Một số tính chất khác của đồng
Hội Thi Giáo Viên Giỏi các môn KHTN cấp THPT Tỉnh Thái Nguyên
II- TÍNH CHẤT VẬT LÍ
- Đồng là kim loại màu đỏ,dẻo, dễ kéo sợi và dát mỏng.
- Độ dẫn điện và dẫn nhiệt rất cao (chỉ kém Ag), độ dẫn điện giảm nhanh nếu lẫn tạp chất.
- D=8,98g/cm3 ( là kim loại nặng ).
- Nhiệt độ nóng chảy cao 1083oC.
Hội Thi Giáo Viên Giỏi các môn KHTN cấp THPT Tỉnh Thái Nguyên
Cu là kim loại kém hoạt động , có tính khử yếu.
Vì EoCu2+/Cu = +0,34V, đứng sau cặp oxi hóa-khử 2H+/H2
III- TÍNH CHẤT HOÁ HỌC
1. Tác dụng với phi kim
2. Tác dụng với axit
3. Tác dụng với dung dịch muối
Hội Thi Giáo Viên Giỏi các môn KHTN cấp THPT Tỉnh Thái Nguyên
III-TÍNH CHẤT HOÁ HỌC
PHIẾU HỌC TẬP
III- TÍNH CHẤT HOÁ HỌC
Câu 1. Hoàn thành các phản ứng sau
Cu + O2
Cu + Cl2
3. Cu + S
4. Cu + HCl
5. Cu + HNO3 đặc
6. Cu + HNO3 loãng
7. Cu + H2SO4 đặc
Hội Thi Giáo Viên Giỏi các môn KHTN cấp THPT Tỉnh Thái Nguyên
1. Tác dụng với phi kim
a. Với oxi
III- TÍNH CHẤT HOÁ HỌC
A. ĐỒNG
I. VỊ TRÍ VÀ CẤU TẠO
1. Vị trí của đồng trong bảng tuần hoàn
2. Cấu tạo của đồng
3. Một số tính chất khác của đồng
1. Tác dụng với phi kim
II. TÍNH CHẤT VẬT LÍ
III. TÍNH CHẤT HOÁ HỌC
Hội Thi Giáo Viên Giỏi các môn KHTN cấp THPT Tỉnh Thái Nguyên
* Trong không khí khô, Cu không bị oxi hóa vì có màng oxit CuO mịn, đặc khít bảo vệ
III-TÍNH CHẤT HOÁ HỌC
Hội Thi Giáo Viên Giỏi các môn KHTN cấp THPT Tỉnh Thái Nguyên
III- TÍNH CHẤT HOÁ HỌC
b, Với phi kim khác
-Ở t0 thường, Cu có thể tác dụng với Cl2, Br2 , khi đun nóng Cu có thể tác dụng với S . . .
Cu không tác dụng với H2, N2, C
Hội Thi Giáo Viên Giỏi các môn KHTN cấp THPT Tỉnh Thái Nguyên
2. Tác dụng với axit
a. Với dung dịch HCl và H2SO4 loãng
Cu có phản ứng với dd HCl và H2SO4 loãng không ? Tại sao ? ? ?
III- TÍNH CHẤT HOÁ HỌC
Cu không tác dụng.
A. ĐỒNG
I. VỊ TRÍ VÀ CẤU TẠO
1. Vị trí của đồng trong bảng tuần hoàn
2. Cấu tạo của đồng
3. Một số tính chất khác của đồng
1. Tác dụng với phi kim
II. TÍNH CHẤT VẬT LÍ
III. TÍNH CHẤT HOÁ HỌC
2. Tác dụng với axit
Hội Thi Giáo Viên Giỏi các môn KHTN cấp THPT Tỉnh Thái Nguyên
b.Với dung dịch HNO3, H2SO4 đặc
2. TÁC DỤNG VỚI AXIT
Thí nghiệm: Cu + HNO3
Hội Thi Giáo Viên Giỏi các môn KHTN cấp THPT Tỉnh Thái Nguyên
3. Tác dụng với dung dịch muối
Thí nghiệm: Cu + dd AgNO3
III- TÍNH CHẤT HOÁ HỌC
Hội Thi Giáo Viên Giỏi các môn KHTN cấp THPT Tỉnh Thái Nguyên
PHIẾU HỌC TẬP
Hội Thi Giáo Viên Giỏi các môn KHTN cấp THPT Tỉnh Thái Nguyên
IV. ỨNG DỤNG CỦA ĐỒNG
Những ứng dụng của Cu dựa trên tính dẻo, tính dẫn điện, tính bền và khả năng tạo nhiều hợp kim
ĐỒNG
Hội Thi Giáo Viên Giỏi các môn KHTN cấp THPT Tỉnh Thái Nguyên
IV. ỨNG DỤNG CỦA ĐỒNG
Hội Thi Giáo Viên Giỏi các môn KHTN cấp THPT Tỉnh Thái Nguyên
Kết luận:
29Cu
[Ar]3d104s1
Cu là kim loại kém hoạt động , có tính khử yếu.
Trong các phản ứng hóa học, đồng chủ yếu bị oxi hóa đến Cu2+ . Tuy nhiên đồng có thể bị oxi hóa đến Cu+.
Hội Thi Giáo Viên Giỏi các môn KHTN cấp THPT Tỉnh Thái Nguyên
Bài tập củng cố
Câu 1. Dung dich nào sau đây không hòa tan được Cu ?
A. dung dịch FeCl3 B. dung dịch hỗn hợp NaNO3 và HCl
C. dung dịch NaHSO4 D. dung dịch HNO3 đặc, nguội
Câu 2. Để phân biệt 3 axit đặc nguội : HCl, H2SO4, HNO3 đựng riêng biệt trong 3 lọ mất nhãn ta dùng thuốc thử ?
A. Cu B. CuO C. Al D. Fe
Hội Thi Giáo Viên Giỏi các môn KHTN cấp THPT Tỉnh Thái Nguyên
Hỗn hợp rắn X gồm: Al, Fe2O3 và Cu có số mol bằng nhau. Hỗn hợp X hoà tan trong dung dịch
A. NH3 B. NaOH C. AgNO3 D. HCl
M thuộc chu kì 4, có 1 electron hoá trị. Vậy M không phải là
A. Cu B. Fe C. K D. Cr
Bài tập củng cố
CÂU 3
CÂU 4
Hội Thi Giáo Viên Giỏi các môn KHTN cấp THPT Tỉnh Thái Nguyên
CHÚC CÁC EM HỌC TỐT
Chiêng đồng
Hội Thi Giáo Viên Giỏi các môn KHTN cấp THPT Tỉnh Thái Nguyên
Hoàn thành sơ đồ phản ứng sau:
Cu?CuCl2? Cu(OH)2? CuSO4 ?Cu ?CuO?Cu(NO3)2
CÂU 6
Cho 19,2g Cu vào 1 lít dung dịch hỗn hợp gồm H2SO4 0,5M và KNO3 0,2M. Thể tích khí NO (duy nhất, ở đktc) thu được là
A. 1,12 lít B. 2,24 lít C. 4,48 lít D. 3,36 lít
Bài tập củng cố
CÂU 5
Hội Thi Giáo Viên Giỏi các môn KHTN cấp THPT Tỉnh Thái Nguyên
Cho các dung dịch: HCl, NaOHđặc, NH3, KCl. Số dung dịch phản ứng được với Cu(OH)2 là:
1 B. 2 C. 3 D. 4
Dùng hóa chất nào để phân biệt ba hỗn hợp kim loại: Cu-Ag, Cu-Al, Cu-Mg
HCl, AgNO3 B. HCl, Al(NO3)3
C. HCl, NaOH D. HCl, Mg(NO3)2
CÂU 1
CÂU 2
Bài tập về nhà
Hội Thi Giáo Viên Giỏi các môn KHTN cấp THPT Tỉnh Thái Nguyên
Hội Thi Giáo Viên Giỏi các môn KHTN cấp THPT Tỉnh Thái Nguyên
Câu 2. Dung dich nào sau đây không hòa tan được kim loại Cu ?
A. dung dịch FeCl3
B. dung dịch NaHSO4
C. dung dịch hỗn hợp NaNO3 và HCl
D. dung dịch HNO3 đặc, nguội
E. dung dịch HCl có oxi
Hội Thi Giáo Viên Giỏi các môn KHTN cấp THPT Tỉnh Thái Nguyên
- Động cơ hơi nước của Watt.
- Đúc tượng
Vật gia dụng: đồ nhà bếp
- Tiền kim loại
- Là thành phần của gốm kim loại và thủy tinh màu.
- Đồng (II) sunfat được sử dụng như là thuốc bảo vệ thực vật (chữa bệnh mốc sương cho cà chua và khoai tây),…
Hội Thi Giáo Viên Giỏi các môn KHTN cấp THPT Tỉnh Thái Nguyên
Nhóm “thất hùng” gồm bảy kim loại mà con người biết đến từ thời cổ xưa: vàng, bạc, sắt, thiếc, chì, thủy ngân, đồng.
- Khoảng 5.000 năm TCN người ta tinh chế đồng từ các oxít đơn giản của đồng như malachit hay azurit.
azurit
Đồng có lịch sử sử dụng trên 10.000 năm.
malachite (Cu2CO3(OH)2)
Đồng tự sinh
Hội Thi Giáo Viên Giỏi các môn KHTN cấp THPT Tỉnh Thái Nguyên
III. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
Đồng là kim loại kém hoạt động,
có tính khử yếu
3. Tác dụng với dung dịch muối
1. Tác dụng với phi kim
2. Tác dụng với axit
Cu tác dụng với dd HNO3 và H2SO4 đặc, nóng
Cu không tác dụng H2, N2,C
Hội Thi Giáo Viên Giỏi các môn KHTN cấp THPT Tỉnh Thái Nguyên
III. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
Axit sunfuric đặc tác dụng với đồng
Hội Thi Giáo Viên Giỏi các môn KHTN cấp THPT Tỉnh Thái Nguyên
IV. HỢP CHẤT CỦA ĐỒNG
Đồng(II)oxit
Đồng(II)hidroxit
Muối đồng(II)
Ứng dụng của đồng và hợp chất của đồng
Hội Thi Giáo Viên Giỏi các môn KHTN cấp THPT Tỉnh Thái Nguyên
CuO là chất rắn, màu đen, không tan trong nước.
CuO là oxit bazơ, tác dụng với axit và oxit axit
CuO là chất có tính oxi hóa, tác dụng với H2, C, CO
1. Đồng (II) oxit- CuO
Hội Thi Giáo Viên Giỏi các môn KHTN cấp THPT Tỉnh Thái Nguyên
2. Đồng (II) hidroxit – Cu(OH)2
Đồng(II) hidroxit là chất rắn, màu xanh, không tan trong nước.
Cu(OH)2 là một bazơ, dễ tan trong dung dịch axit.
Cu(OH)2 + HCl →
Cu(OH)2 dễ bị nhiệt phân
Cu(OH)2 t0
Hội Thi Giáo Viên Giỏi các môn KHTN cấp THPT Tỉnh Thái Nguyên
3. Muối đồng(II)
Dung dịch muối đồng có màu xanh
CuSO4.5H2O t0 CuSO4 + 5 H2O
( màu xanh ) ( màu trắng )
Hội Thi Giáo Viên Giỏi các môn KHTN cấp THPT Tỉnh Thái Nguyên
CÁM ƠN QUÝ THẦY CÔ
ĐÃ ĐẾN THAM DỰ.
Hội Thi Giáo Viên Giỏi các môn KHTN cấp THPT Tỉnh Thái Nguyên
III. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
Đồng là kim loại kém hoạt động,
có tính khử yếu
3. Tác dụng với dung dịch muối
1. Tác dụng với phi kim
2. Tác dụng với axit
Cu tác dụng với dd HNO3 và H2SO4 đặc, nóng
Cu không tác dụng H2, N2,C