Ngày soạn Tuần 10
20/10/2010 Tiết 36
CÁCH LẬP Ý CỦA BÀI VĂN BIỂU CẢM
I. MỤC TIÊU: Giúp HS
- Tìm hiểu những cách lập ý đa dạng của bài văn biểu cảm để có thể mở rộng phạm vi, kĩ năng làm văn biểu cảm.
- Tiếp xúc với nhiều dạng văn biểu cảm; nhận ra cách viết của mỗi đoạn văn
II. CHUẨN BỊ
GV: Tài liệu liên quan
HS: Chuẩn bị bài
III. TIẾN TRÌNH
1. ỔN ĐỊNH( 1’)
2. KIỂM TRA
3. BÀI MỚI
Hoạt động của thầy và trò
 Nội dung

 HĐ1(20’)



- HS đọc đoạn văn SGK
H- Việc liên tưởng đến tương lai công nghiệp hóa đã khơi gợi cho tác giả những cảm xúc gì về cây tre?
( Tre vẫn còn mãi- Tre gắn bó với đời sống người Việt Nam)
H- Cây tre đã gắn bó với đời sống người Việt Nam bởi những công dụng của nó như thế nào?
( Tre cho bóng mát, mang khúc nhạc, làm cổng chào, đu tre bay bổng, sáo diều tre bay cao)
- GV: Để thể hiện sự gắn bó còn mãi của cây tre, đoạn văn đã gợi nhắc quan hệ với sự vật, liên hệ với tương lai là cách bày tỏ tình cảm đối với cây tre
H- Tác giả đã biểu cảm trực tiếp bằng những biện pháp nào?
( Biểu cảm trực tiếp bằng ý nghĩ )
- Gọi HS đọc đoạn văn SGK
H- Tác giả đã say mê con gà đất như thế nào?
( Một chú gà trống đẹp mã, oai vệ với chiếc kèn lá tơi cài vào ức để tạo ra tiếng gáy)
H- Việc hồi tưởng quá khứ đã gợi lên cảm xúc gì cho tác giả?
( cảm nghĩ về đồ chơi dân gian thưở ấu thơ -> là cảm nghĩ đối với đồ chơi con trẻ)



Gọi HS đọc đoạn văn 1/SGK
H- Đoạn văn đã gợi lại những kỉ niệm gì về cô ?
( Cô giữa đàn em nhỏ, nghe tiếng cô giảng bài, cô theo dõi lớp học, cô thất vọng khi một em cầm bút sai, cô lo cho học trò, cô sung sướng khi học trò có kết quả xuất sắc . . .)
H- Để thể hiện tình cảm đối với cô giáo, đoạn vă đã làm như thế nào? ( gợi lại kỉ niệm, tưởng tượng tình huống)
H- Tác giả đã tưởng tượng những gì?
( Cô mệt nhọc và đau đớn nhưng luôn theo dõi lớp học, luôn yêu thương mọi người . . .)
- GV kết luận cho HS ghi


- Gọi HS đọc đoạn vă 2/SGK
H- Tác giả đã tưởng tượng những gì?
( Ở cực Bắc, tác giả nghĩ về cực Nam, ở trên núi ông nghĩ về vùng biển. Nơi đầy chim ông nhớ về xứ cá tôm )
H- Việc tưởng tượng từ Lũng Cú, cực Bắc của tổ quốc tới Cà Mau, cực Nam của tổ quốc đã giúp tác giả thể hiện tình cảm gì? (Ty đất nước và khát vọng thống nhất tổ quốc)
- GV kết luận cho HS ghi



- Gọi HS đọc đoạn vă /SGK
H- Đoạn văn đã nhắc đến những hình ảnh gì về “ u tôi”
( Hình bóng và nét mặt)
H- Hình bóng và nét mặt u tôi được miêu tả như thế nào?
( cái bóng . . . hòa lẫn với bóng tối, vẽ nên một khuôn mặt trăng trắng . . .Cái bonhs mơ hồ, yêu dấu ấy . . . mang)
H- Qua đoạn văn, em thấy sự quan sát có tác dụng biểu hiện tình cảm như thế nào?
( Quan sát -> nảy sinh cảm xúc )
h- Để thể hiện tình yêu thương đối với mẹ, đoạn văn đã miêu tả những gì ( Gợi tả bóng dáng, khuôn mặt với tất cả lòng thương cảm và hối hận của mình đã thờ ơ vô tình)
- GV kết luận cho HS ghi


HĐ2( 3’)
H- Qua phần tìm hiểu trên, em hãy nêu những cách lập ý thường gặp trong bài văn biểu cảm/
- Gọi HS đọc ghi nhớ
- GV chốt lại nội dung chính
HĐ3( 18’)
GV hướng dẫn HS làm BT phần luyện tập một trong các đề SGK
- Gọi HS đọc đề bài
H - Nêu những yêu cầu của đề bài trên?

H- Nêu các ý của bài văn?




H- Lập dàn bài cho đề bài trên?

- Mở bài?

- Thân bài?