Tiết
Tiết 14-15: Bài 12
Quyền và nghĩa vụ của công dân trong gia đình
Ca dao có câu:
Công cha như núi Thái Sơn,
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra.
Một lòng thờ mẹ kính cha,
Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con.
Con hiểu bài ca dao trên như thế nào?
Câu hỏi thảo luận :
Nhóm 1 +2:Trong gia đình, con thấy cha mẹ có quyền gì đối với con cái?
Nhóm 3+4:Trong gia đình, con thấy cha mẹ có nghĩa vụ gì với con cái?
- Nuôi dạy con thành những công dân tốt.
- Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con.
- Tôn trọng ý kiến của con.
- Không ngược đãi, xúc phạm con.
- Không ép buộc con làm những điều trái pháp luật đạo đức.
Quyền và nghĩa vụ của cha mẹ
Quyền và nghĩa vụ của ông bà
Ông bà nội, ngoại có quyền và nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, giáo dục con, cháu chưa thành niên hoặc cháu thành niên bị tàn tật nếu cháu không có người nuôi dưỡng.
Điều 64- Hiến pháp năm 1992:
Nhà nước bảo hộ Hôn nhân và gia đình
Hôn nhân theo nguyên tắc tự nguyện, tiến bộ, một vợ một chồng, vợ chồng bình đẳng.
Gia đình là tế bào của Xã hội
Cha mẹ có trách nhiệm nuôi dạy con thành những công dân tốt. Con cháu có bổn phận kính trọng và chăm sóc «ng bà cha mẹ.
Nhà nước và xã hội không thừa nhận việc phân biệt đối xử giữa các con.
Di?u 2 -Luật hôn nhân và gia đình
năm 2000
[……]
4. Cha mẹ có nghĩa vụ nuôi dạy con thành công dân có ích cho Xã hội, con có nghĩa vụ kính trọng chăm sóc nuôi dưỡng cha mẹ; cháu có nghĩa vụ kính trọng chăm sóc phụ dưỡng Ông bà; các thành viên trong gia đình có nghĩa vụ quan tâm chăm sóc giúp đỡ nhau.
5. Nhà nước và Xã hội không thừa nhận sự phân biệt đối xử giữa các con; giữa con trai và con gái; con đẻ và con nuôi, con trong giá thú và con ngoài giá thú.
Bài tập trắc nghiệm
1
2
3
4
5
6
7
8
Quan sát và cho biết nội dung của các bức tranh?
1
4
5
6
*Con hãy đọc hai mẩu chuyện sau:
1. Bố Tuấn đã mất, mẹ tần tảo nuôi hai anh em Tuấn ăn học. Ông bà nội của Tuấn đều đã già yếu. Tuấn lúc đó đang học lớp 6 đã xin mẹ về ở hẳn với ông bà. Từ đó, Tuấn đi học xa hơn, nhớ nhà, nhớ mẹ và em, nhưng thương ông bà, Tuấn cố gắng vượt mọi khó khăn. Hằng ngày, Tuấn dậy sớm nấu cơm, mời ông bà dậy ăn cơm, cho lợn gà ăn rồi mới đi học. Mùa đông, Tuấn đun nước cho ông bà tắm. Vào những ngày nắng ấm, Tuấn dắt ông dạo chơi trên đường làng hoặc đến thăm bà con họ hàng. Ban đêm, Tuấn bê chõng nằm cạnh giường ông bà để tiện giúp ông bà khi cần.
Dù bận chăm sóc ông bà già yếu, Tuấn vẫn học giỏi và tham gia các hoạt động của trường.
2. Cụ Lam gần 80 tuổi, từ quê lên sống với người con trai cả ở thành phố. Số tiền bán nhà, vườn ở quê, anh con trai nói vay tạm của mẹ để xây nhà. Nhưng khi nhà xây xong, tất cả gia đình, con cái của anh ta ở tầng trên, tầng một thì cho thuê, còn cụ Lam thì anh ta cho ở một mình dưới bếp. Hằng ngày, đến bữa cơm, anh ta sai con mang xuống cho mẹ bát cơm, và ít thức ăn. Cụ Lam sống mãi như thế, thấy buồn tủi quá, phải bỏ về quế sống với người con thứ.
Thảo luận: Con đồng tình và không đồng tình với cách cư xử của nhân vật nào trong hai mẩu chuyện trên? Vì sao?
* Quyền và nghĩa vụ của con cháu
Yêu quý, kính trọng, biết ơn cha mẹ ông bà
Có quyền và nghĩa vụ chăm sóc nuôi dưỡng cha mẹ ông bà khi ốm đau già yếu.
Nghiêm cấm con cháu có hành vi ngược đãi, xúc phạm cha mẹ ông bà.
Sáng 22-8, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phối hợp cùng báo Đại Đoàn Kết đã tổ chức liên hoan biểu dương 196 tấm gương hiếu thảo thuộc 64 tỉnh, thành trong cả nước.
( TrÝch b¸o : ViÖt b¸o )
Bài tập tình huống :
Bố mẹ mất sớm để lạ hai chị em Hoa. Hoa đã đi làm, còn em đang học cấp II. Hoa không muốn nuôi em. Con có suy nghĩ gì về hành động của Hoa?
Thương yêu, chăm sóc, giúp đỡ nhau và nuôi dưỡng nhau nếu không còn cha mẹ.
Bổn phận anh chị em:
* Ý nghĩa:
- Xây dựng gia đình hòa thuận, hạnh phúc.
- Giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình Việt Nam.
* Trách nhiệm
- Hiểu và thưc hiện tốt nghĩa vụ của mình đối với gia đình.
Anh em như thể tay chân
Rách lành đùm bọc, dở hay đỡ đần
Bầu ơi thương lấy bí cùng
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn
Bí
Bầu
Khôn ngoan đối đáp người ngoài
Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau
Cá không ăn muối cá ươn
Con cưỡng cha mẹ trăm đường con hư
Công cha như núi Thái Sơn
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra
Một lòng thờ mẹ kính cha
Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con
Thuận vợ thuận chồng tát bể Đông cũng cạn
Bài tập 3/ SGK/33:
Chi l� m?t n? sinh l?p 8. M?t l?n, Chi nh?n l?i di choi xa v?i m?t nhúm b?n cựng l?p. B? m? Chi bi?t chuy?n dú can ngan v� khụng cho Chi di v?i lớ do nh� tru?ng khụng t? ch?c v� cụ giỏo ch? nhi?m khụng di cựng. Chi vựng v?ng gi?n d?i v� cho r?ng cha m? dó xõm ph?m quy?n t? do c?a Chi.
1. Trong trường hợp này em có nhận xét gì về cách xử sự của bố mẹ Chi?
2. Em có nhận xét gì về thái độ của Chi?
Cha mẹ có quyền và nghĩa vụ quản lí con.

3 phút
Nêu những việc làm tốt và những việc làm không tốt của một số gia đình hiện nay.
Cho tình huống :
A 14 tuổi là cháu nội của ông bà An.Bố mẹ bị tai nạn qua đời. Hiện không ai nuôi dưỡng ông nội muốn nhận A về nuôi nhưng bà nội không đồng ý. Vậy ai đúng ai sai? Vì sao?

Bài tập trắc nghiệm