Chủ đề 3:
Công cuộc khai hoang lập làng ở
Nghệ An (thế kỉ XI đến thế kỉ XV)

1. Hoàn cảnh
• Kinh tế chủ yếu: nông nghiệp
• Đất hoang nhiều → cần khai hoang,
mở rộng canh tác
• Hình thành nhiều làng xã mới

2. Khai hoang, lập làng qua các
triều đại

•
•
•
•

a. Thời Lý
Khai hoang mạnh ở miền núi, vùng xa
Nhân vật tiêu biểu: Lý Nhật Quang
Hoạt động chính:
– Chiêu mộ dân khẩn hoang
– Mở mang ruộng đất, lập làng mới
• Vùng tiêu biểu: Tương Dương, Con Cuông,
Yên Thành

•
•
•

•

b. Thời Trần
Khai hoang ở ven sông Lam, ven biển, đồng bằng
Do nhân dân và các dòng họ tổ chức
Nhân vật – dòng họ tiêu biểu:
– Hồ Kha, Hồ Hồng, Hồ Cao
– Phan Vân
– Trần Quốc Khang, Trần Quang Khải
Hình thành nhiều làng, trang trại: Quỳnh Lưu,
Diễn Châu, Yên Thành

C. Thời Lê sơ

• Nhà nước đẩy mạnh khai hoang
• Sử dụng tù binh Minh, người Chăm
• Nhân vật tiêu biểu:
– Lê Khôi
– Nguyễn Xí, Nguyễn Sư Hồi

• Lập nhiều làng, vệ, sở ven sông Lam, Diễn
Châu, Nghi Lộc

•
•
•
•

3. Vai trò – ý nghĩa
Mở rộng diện tích sản xuất
Hình thành làng xã trù phú
Góp phần phát triển kinh tế – ổn định đời
sống
Khẳng định công lao nhân dân và các nhân vật
lịch sử

CHỦ ĐỀ 4:
NGHỆ AN TRONG KHỞI NGHĨA
LAM SƠN (1418 – 1427)

1. Vị trí của Nghệ An

• Là địa bàn chiến lược quan trọng
• Đất rộng – người đông – giàu nhân lực, vật
lực
• Là nơi nghĩa quân đứng chân, phát triển lực
lượng
• Quyết định chuyển hướng chiến lược vào
Nghệ An

2. Nhân dân Nghệ An tham gia
khởi nghĩa Lam Sơn

• Nhiều người gia nhập nghĩa quân
• Ủng hộ lương thực, voi, ngựa, thuyền, vũ khí
• Giúp mở đường, xây thành, đắp luỹ
• Các dân tộc miền núi tích cực tham gia
👉 Nhân vật tiêu biểu:
Nguyễn Xí, Nguyễn Biện, Phan Đà, Nguyễn Vĩnh
Lộc

3. Một số thắng lợi tiêu biểu trên đất Nghệ An
•
•
•
•

Bồ Đằng: tiêu diệt nhiều quân Minh
Trà Lân: giải phóng vùng miền núi phía tây
Khả Lưu – Bồ Ải: đánh bại quân tiếp viện
Diễn Châu: giải phóng Bắc Nghệ An

4. Ý nghĩa

• Góp phần làm thay đổi cục diện khởi nghĩa
• Tạo bàn đạp tiến ra Bắc
• Khẳng định vai trò to lớn của Nghệ An
trong thắng lợi của khởi nghĩa Lam Sơn