Baøi 5:

Thời gian 04 tiết, tiết 1
Tạ Hoaøng Minh, Tröôøng THCS Nguyeãn Vaên Toá – Quaän 10

DUÏNG CUÏ GIA COÂNG
DUÏNG CUÏ ÑO

DUÏNG CUÏ THAÙO LAÉP

DUÏNG CUÏ KEÏP CHAËT

2

1/ ÑO VAØ VAÏCH DAÁU:
1.1/ Khaùi nieäm:
Đo và vạch dấu là việc thể hiện hình dạng và kích thước thực tế
của sản phẩm lên vật liệu cần gia công.
1.2 Dụng cụ đo và vạch
dấu:cụ đo chiều dài: có thước lá và
a. Dụng
thước cuộn dung để đo và vạch dấu
thông dụng.

Thước cặp dùng để đo các kích thước có độ chính xác cao, phạm
vi đo vừa phải.

Duøng ñeå ño ñöôøng kính ngoaøi, ñöôøng kính trong vaø chieàu saâu cuûa
loã.

b. Duïng cuï ño goùc:
Duïng cuï ño goùc: ñeå ño kieåm tra
hoặc vaïch daáu caùc goùc trong quaù
trình gia coâng. Gồm eâ ke vuoâng, eâ
ke goùc vaø duïng cuï ño goùc vaïn naêng.

Duïng Cuï

Thöôùc ño
goùc

Cung chia ñoä

Quaït

Caáu Taïo

Coâng Duïng

Coù hình daïng chöõ L, tam
giaùc vuoâng coù caùc goùc
ñaëc bieät.
Thöôùc ño goùc coù caáu taïo
nhö hình veõ

EÂke, ke vuoâng: ño vaø kieåm
tra caùc goùc ñaëc bieät.
Thöôùc ño goùc vaïn naêng:
xaùc ñònh caùc goùc baát kì.

c/ Duïng cuï vaïch daáu: goàm muõi vaïch vaø chaám daáu.

1.3 Dụng cụ đo và vạch dấu:

•
a)
b)
c)
d)
•
a)
b)
c)
d)
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•

1/ Duïng cuï ño vaø vaïch daáu trong gia coâng cô khí goàm :
Duïng cuï ño chieàu daøi.
Duïng cuï ño goùc.
Duïng cuï vaïch daáu.
Caû 3 yeáu toá treân .
2/ Duïng cuï ño thoâng thöôøng trong gia coâng cô khí goàm coù :
Thöôùc laù .
Thöôùc caëp .
Compa ño .
Caû 3 yeáu toù treân .
3/ Duïng cuï ño chính xaùc trong gia coâng cô khí thöôøng goàm coù :
a) Thöôùc laù .
b) Thöôùc caëp .
c) Compa ño .
d) Caû 3 yeáu toù treân .
4/ Duïng cuï vaïch daáu trong gia coâng cô khí thöôøng goàm coù :
a) Thöôùc la, thöôùc caëp .
b) EÂ ke, thöôùc ño goùc vaïn naêng .
c) Muõi vaïch, chaám daáu .
d) Caû 3 yeáu toù treân .

Baøi 5:

Thời gian 04 tiết, tiết 2
Tạ Hoaøng Minh, Tröôøng THCS Nguyeãn Vaên Toá – Quaän 10

Kiểm tra bài cũ

9.1. Nêu Khái niệm, kể tên các dụng cụ đo và vạch dấu?. (1,5 đ)

Thước lá, thước đo góc.
Mũi vạch dấu, chấm dấu.

2/ Cöa:
2.1. Khaùi nieäm:
Caét kim loaïi baèng cöa tay laø
moät daïng gia coâng thoâ nhaèn
caét vaät thaønh töøng phaàn, caét boû
phaàn thöøa hay caét raõnh.

1: Khung
2: Vít ñieàu chænh
3: Choát caøi löôõi cöa
4: Löôõi cöa
5: Tay caàm

2.2. Tö theá ñöùng, caùch caàm cöa vaø thao taùc.

15

2.3. An toaøn lao ñoäng khi cöa:

- Maëc trang phuïc baûo hoä lao ñoäng.
- Söû duïng cöa ñaûm baûo an toaøn kyõ thuaät.
- Khi cöa gaàn ñöùt phaûi ñaåy nheï hôn vaø ñôû
vaät ñeå khoâng rôi vaøo chaân.
- Khoâng duøng tay gaït maït cöa hoaëc thoåi
vaøo maït cöa traùnh vaøo maét.

2.4. Quy trình cöa:

16

1/ Cöa kim loaïi baèng tay duøng :
a)Caét thaønh töøng phaàn .
b)Caét boû phaàn thöøa .
c)Caét raõnh .
d)Caû ba loaïi treân .
2/ Yeâu caàu cuûa ngöôøi cöa kim loaïi baèng tay laø :
•A) Ñöùng thaúng , thoaûi maùi .
•B) Khoái löôïng phaân ñeàu hai chaân .
•C) Khoaûng caùch chaân ñöùng vôùi eâ toâ thích hôïp .
•Caû ba loaïi treân .
3/ Caùch caàm cöa tay kim loaïi laø :
•Caàm baèng tay phaûi .
•Caàm baèng tay traùi .
•Tay phaûi caàm tay naém tay traùi caàm ñaàu khung cöa
•Tay traùi caàm tay naém tay phaûùi caàm ñaàu khung cöa
•2/ Thao taùc cöa laø :
•Ñaày duõa taïo löïc aán ñeå caét & keùo duõa thì khoâng aán .
•Ñaày löôõi duõakhoâng taïo löïc aán ñeå caét & keùo duõa thì aán .
•Ñaåy & keùo löôûi duõa ñeàu aán .
•Ñaåy & keùo löôûi duõa ñeàu khoâng aán .

Baøi 5:

Thời gian 04 tiết, tiết 3
Tạ Hoaøng Minh, Tröôøng THCS Nguyeãn Vaên Toá – Quaän 10

Kiểm tra bài cũ
10.2. Nêu Khái niệm, quy trình cưa?.

3/ ÑUÏC:
3.1. Khaùi nieäm:
- Ñuïc laø böôùc gia coâng thoâ thöôøng ñöôïc söû duïng khi löôïng dö
gia coâng lôùn hôn 0,5 mm.

1

2

3

1: Löôõi ñuïc
2: Thaân ñuïc
3: Ñaàu ñuïc

3.2. Tö theá ñöùng, caùch caàm ñuïc vaø buùa:
- Tay thuaän caàm caùn buùa, tay
khoâng thuaän caàm thaân ñuïc, caùc
ngoùn tay caàm chaét vöøa phaûi ñeå
deã ñieàu chænh.

- Tư thế ñuïc töông töï tö theá
cöa.
- Chuù yù ñöùng ôû vò trí ñeå taïo
löïc ñaùnh buùa vuoâng goùc vôùi
maù keïp eâ toâ,

3.3. An toaøn khi đục:
- Maëc trang phuïc baûo hoä lao ñoäng.
- Khoâng duøng buùa coù caùn bò vôõ, nöùt.
- Khoâng duøng ñuïc bò meû.
- Phaûi coù löôùi chaén phoâi.
- Caàm ñuïc, buùa chaéc chaén, ñaùnh
buùa chính xaùc.
3.4. Quy trình ñuïc:

22

•
a)
b)
c)
d)
•
a)
b)
c)
d)
•
a)
b)
c)
d)
•
a)
b)
c)
d)

1/ Caùch caàm ñuïc & buùa khi ñuïc kim loaïi laø :
Tay thuaän caàm buùa , tay khoâng thuaän caàm ñuïc .
Tay thuaän caàm buùa , tay khoâng thuaän caàm ñuïc , caàm chaët vöøa phaûi .
Tay khoâng thuaän caàm buùa , tay thuaän caàm ñuïc.
Tay khoâng thuaän caàm buùa , tay thuaän caàm ñuïc , caàm chaët vöøa phaûi .
2/ Caàm buùa & ñuïc khi ñuïc kim loaïi laø :
Caàm saùt caùn buùa & ñuïc .
Caàm giöûa caùn buùa & ñuïc .
Caàm caùch caùn buùa & ñuïc töø 20 ÷ 30 mm .
Caàm saùt ñaàu buùa & löôõi ñuïc .
3/ Muoán coù saûn phaåm cöa & ñuïc kim loaïi ñaûm baûo yeâu caàu caàn naém vöõng :
Tö theá & thao taùc .
Kyõ thuaät cô baûn .
An toaøn lao ñoäng .
Caû ba loaïi treân .
4/ An toaøn khi ñuïc kim loaïi laø :
Khoâng duøng buùa coù caùn bò nöùt hay vôû , ñuïc bò meû
Keïp vaät ñuû chaët & phaûi coù löôùi chaén phoi .
Caàm buùa & ñuïc chaéc chaén , ñaùnh buùa ñuùng ñaàu ñuïc .
Caû ba loaïi treân .

Baøi 5:

Thời gian 04 tiết, tiết 4
Tạ Hoaøng Minh, Tröôøng THCS Nguyeãn Vaên Toá – Quaän 10

Kiểm tra bài cũ
10.2. Nêu Khái niệm, quy trình đục?.

4. DUÕA:
4.1. Khaùi nieäm:
Duõa duøng ñeå taïo ñoä nhaün, phaúûng treân caùc beà maët nhoû khoù
thöïc hieän treân caùc maùy coâng cuï. Tuøy theo caùc beà maët caàn gia
coâng maø choïn caùc loaïi duõa phuø hôïp. 2

1

1: Löôõi duõa
2: Caùn

4.2. Tư thế đứng, cách cầm dũa và thao tác dũa.

4.3. An toaøn khi dũa:
- Maëc trang phuïc baûo hoä lao ñoäng.
- Baøn eâ toâ phaûi chaéc chaén, vaät duõa phaûi keïp chaët.
- Khoâng duøng duõa coù caùn bò vôõ, nöùt hay khoâng
coù caùn.
- Khoâng duøng tay gaït maït cöa hoaëc thoåi vaøo
maït cöa traùnh vaøo maét.

4.4. Quy trình ñuïc:

1/ Caùch caàm duõa tay kim loaïi laø :
•A Caàm baèng tay phaûi .
•B Caàm baèng tay traùi .
•C Tay phaûi caàm tay caùn tay traùi caàm ñaàu duõa .
•D Tay traùi caàm tay caùn tay phaûùi caàm ñaàu duõa .
2/ Thao taùc duõa laø :
•A Ñaày duõa taïo löïc aán ñeå caét & keùo duõa thì khoâng aán .
•B Ñaày löôõi duõakhoâng taïo löïc aán ñeå caét & keùo duõa thì aán .
•C Ñaåy & keùo löôûi duõa ñeàu aán .
•D Ñaåy & keùo löôûi duõa ñeàu khoâng aán .
3/ An toaøn khi duõa goàm :
•A Baøn nguoäi chaéc chaén & keïp vaät ñuû chaët .
•B Khoâng duøng duõa khoâng coù tay hay tay naém bò nöùt vôõ .
•C Khoâng thoåi hay duøng tay phuûi maït duõa .
•D Caû ba loaïi treân .

GHI NHỚ

Cưa là phương pháp gia công thô được sử
dụng khi lượng dư gia công lớn.
Dũa là phương pháp gia công để tạo độ
nhẵn, phẳng trên các bề mặt cần gia công nhỏ.
Muốn có được sản phẩm đạt yêu cầu, cần
nắm vững tư thế, thao tác, kĩ thuật cơ bản và
an toàn lao dộng khi cưa và dũa.