BỔ TRỢ:
GIẢI BÀI TOÁN BẰNG CÁCH LẬP PHƯƠNG TRÌNH
GIÁO VIÊN: CHỬ THỊ HỒNG
TRƯỜNG THCS THỊ TRẤN ĐÔNG ANH

Nêu các bước giải bài toán bằng cách lập phương trình?

Bước 1 : Lập phương trình
- Chọn một đại lượng chưa biết làm ẩn số, đặt đơn vị và điều kiện thích hợp cho ẩn số.
Biểu diễn các đại lượng chưa biết theo ẩn và các đại lượng đã biết.
Lập phương trình biểu thị mối quan hệ giữa các đại lượng
Bước 2: Giải phương trình
Bước 3: Trả lời: Kiểm tra xem trong các nghiệm của phương trình, nghiệm nào không, rồi kết luận
Bài 1: Một người đi ô tô khởi hành từ A lúc 6 giờ 15 phút với vận tốc 50km/h. Đến B liên hệ công tác trong thời gian 1 giờ 30 phút rồi trở về A ngay với vận tốc 40km/h. Về đến A lúc 14 giờ 30 phút. Hỏi quãng đường AB dài bao nhiêu km?


BT: GIẢI BÀI TOÁN BẰNG CÁCH LẬP PHƯƠNG TRÌNH
X
X
PT:
Thời gian ô tô đi và về hết:
14 giờ 30 phút – ( 1 giờ 30 phút + 6 giờ 15 phút) = 6 giờ 45 phút = 6
50
40
Giải:
Gọi độ dài quãng đường AB là xkm, x > 0
Thời gian ô tô đi và về hết:
14 giờ 30 phút – ( 1 giờ 30 phút + 6 giờ 15 phút) = 6 giờ 45 phút =
Theo bài ra ta có phương trình:
Vậy độ dài quãng đường AB là 150 km
Thời gian đi từ B về A là:
Thời gian đi từ A đến B là
Bài tập 2: Một người đi xe đạp từ A đến B với vận tốc trung bình
là 12km/h. Khi từ B trở về A, người đó đi bằng con đường khác
ngắn hơn đường trước 22 km nhưng người đó đi với vận tốc
10km/h mà thời gian về vẫn ít hơn thời gian đi là 1 giờ 20 phút.
Tính chiều dài của quãng đường đi từ A đến B?
Tóm tắt
X
12
X - 22
10
Phương trình:
Bài 2: Giải Cáh 1: Chọn ẩn trực tiếp
Đổi 1 giờ 20 phút =

Gọi độ dài quãng đường đi từ A đến B là x( km) điều kiện x > 22
Quãng đường từ B đến A là: x - 22 ( km)
Thời gian đi từ A đến B là ( h)
Thời gian đi từ B đến A là (h)
Vì thời gian về ít hơn thời gian đi 1 giờ 20 phút = nên ta có
phương trình :
( Thỏa mãn ĐK x > 22)
Vậy Quãng đường đi từ A đến B là 52 km
Cách 2: Chọn ẩn gián tiếp: Chọn quãng đường đi từ B về A là x (km). x > 0
( HS trả lời) ĐS x = 30
A
B
C
x km/h
1,2.x km/h
1 giờ
15 phút
Đến đúng
dự định
BT: GIẢI BÀI TOÁN BẰNG CÁCH LẬP PHƯƠNG TRÌNH
Bài Tập 3
Một người lái ô tô dự định đi từ A đến B dài 120 km trong một thời gian dự định. Đi được một giờ với vận tốc ấy, ô tô bị tàu hoả chắn đường trong 15 phút. Do đó, để kịp đến B đúng thời gian đã định, người đó phải tăng vận tốc gấp 1,2 lần vận tốc cũ. Tính vận tốc lúc đầu của người ấy.
Hết giờ
1
:
0
Thời gian còn lại ...
Bắt đầu tính giờ
00
59
58
57
56
55
54
53
52
51
50
49
48
47
46
45
44
43
42
41
40
39
38
37
36
35
34
33
32
31
30
29
28
27
26
25
24
23
22
21
20
19
18
17
16
15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00
0
Hết giờ
1
:
0
Thời gian còn lại ...
Bắt đầu tính giờ
00
59
58
57
56
55
54
53
52
51
50
49
48
47
46
45
44
43
42
41
40
39
38
37
36
35
34
33
32
31
30
29
28
27
26
25
24
23
22
21
20
19
18
17
16
15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00
0
120
x
x
x.1= x
1,2x
120- x
Thực
tế
0
0
A
B
C
x km/h
1,2.x km/h
1 giờ
15 phút
Đến đúng
dự định
2) Bài tập 2
BT: GIẢI BÀI TOÁN BẰNG CÁCH LẬP PHƯƠNG TRÌNH
v (km/h)
t (h)
s (km)
Dự định
Đoạn AC
Dừng
Đoạn CB
Ta có PT:
Theo bài ra ta có phương trình:
(nhận)
Vậy vận tốc dự định là 48 km/h
 Bài giải
Gọi vận tốc dự định đi trên quãng đường AB là x km/h (x > 0)
Thời gian dự định đi qd AB là (h)
Quãng đường đi được trong 1 giờ là
x.1 = x (km)
Quãng đường còn lại: 120 – x ( km)
Vận tốc đi trên quãng đường còn lại là: 1,2.x( km/h)
Thời gian đi trên quãng đường
còn lại là: (h)
Đặt ẩn trực tiếp
BT: GIẢI BÀI TOÁN BẰNG CÁCH LẬP PHƯƠNG TRÌNH
2) Bài tập 3
Cách 2: Đặt ẩn gián tiếp
BT: GIẢI BÀI TOÁN BẰNG CÁCH LẬP PHƯƠNG TRÌNH
Phương Trình:
2) Bài tập 3
Giải phương trình tìm được
y = 2,5 (h)
Từ đó tìm được vận tốc dự định là 120: 2,5 = 48 ( km/h)
120
y
1
Khoảng 15h ngày 20/2/2017, tàu SE2 đi từ TP. Hồ Chí Minh ra Hà Nội khi đến đoạn đường ngang Km 738+200, tuyến đường sắt Bắc Nam, thuộc địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế, đã va chạm với một xe tải trên đường cắt ngang .
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Về nhà củng cố lại các bước giải bài toán bằng cách lập phương trình.
- Làm các bài tập ôn tập chương trang 54, 55 /sgk.
- Chuẩn bị: Ôn tập chương III.
+ Soạn các câu hỏi ôn tập chương.
+ Làm các bài tập phần ôn tập chương.
XIN CẢM ƠN CÁC THẦY CÔ VÀ CÁC EM HỌC SINH
CHÚC CÁC THẦY CÔ MẠNH KHỎE
CHÚC CÁC EM HỌC SINH CHĂM NGOAN
HỌC GIỎI