-

MÓN QUÀ ÂM
Nghe / NHẠC
xem một số đoạn

bài hát.
- Xung phong đoán tên bài
hát có giai điệu em vừa
nghe.
- Đoán đúng được nhận

Việt Nam ơi!

Một vòng Việt Nam

Giai điệu tổ quốc

Chia sẻ cảm xúc của em khi
nghe
những giai điệu trên.

Bài 4: Giai điệu
đất nước

CẤU TRÚC BÀI HỌC
Bài 4:
Giai điệu đất nước
Phần Đọc
- VB1: Mùa xuân
nho nhỏ
- VB2: Gò Me
- VB3: Bài thơ
Đường núi của
Nguyễn Đình Thi
- VB4: Chiều biên
giới

Thực hành
Tiếng Việt
Ngữ cảnh và
nghĩa của từ
ngữ trong ngữ
cảnh

Phần Viết
Viết bài văn
biểu cảm về
con người
hoặc sự việc

Phần Nói
và nghe
Trình bày ý
kiến về
những hoạt
động thiện
nguyện vì
cộng đồng.

Tiết 1:
I. Đọc – tìm hiểu
chung
II. Khám phá văn
bản
1.Vần, nhịp trong
bài thơ

Tiết 2 và 3:
2. Vẻ đẹp của
một số từ ngữ,
hình ảnh , cách
gieo vần, biện
pháp tu từ và tác
dụng của các yếu
tố đó trong bài
thơ
3. Tình cảm, cảm
xúc của nhà thơ
4. Chủ đề, thông
điệp của bài thơ.

YÊU CẦU CẦN ĐẠT

- Nhận biết và nhận xét được nét độc đáo của
bài thơ thể hiện qua từ ngữ, hình ảnh, vần, nhịp,
biện pháp tu từ.
-Nhận biết được tình cảm, cảm xúc của người
viết thể hiện qua ngôn ngữ văn bản.
-Nhận biết được chủ đề, thông điệp của văn bản

TRI
THỨC
NGỮ
VĂN

Cá nhân

Thơ trữ tình thường ngắn gọn nên từ ngữ trong thơ rất cô
đọng, hàm súc. Cũng như ngôn ngữ văn học nói chung, từ ngữ
trong thơ có tính gợi hình, gợi cảm, đa nghĩa,... Từ ngữ trong
thơ thiên về khơi gợi, đòi hỏi người đọc phải chủ động liên
tưởng, tưởng tượng để hiểu hết sự phong phú của ý thơ.
 
Hình ảnh trong thơ là hình ảnh về con người, cảnh vật,...
xuất hiện trong thơ, giúp cho việc diễn đạt nội dung thêm gợi
cảm, sinh động. Để khắc hoạ hình ảnh, tác giả thường sử dụng
từ ngữ (nhất là những từ gợi tả âm thanh hoặc gợi tả dáng vẻ,
trạng thái của sự vật), cách gieo vần, ngắt nhịp và đặc biệt là sử
dụng các biện pháp tu từ như ẩn dụ, so sánh, nhân hoá,...
( Cánh diều 7, tập 2, trang 20)

Hình ảnh trong thơ là những chi tiết, cảnh tượng từ thực tế
đời sống, được tái hiện bằng ngôn ngữ thơ ca, góp phần diễn tả
cảm xúc, suy ngẫm của nhà thơ về thế giới và con người.
Chẳng hạn hình ảnh “buồm trắng” trong câu thơ “Cha mượn
cho con buồm trắng nhé/ Để con đi...” thể hiện niềm khao khát
được đi đến những bờ bến mới của nhân vật “con” trong bài thơ
Những cánh buồm (Hoàng Trung Thông).
( Chân trời sáng tạo 7, tập 1, trang 11)

II. Đọc văn
bản

- Đọc đồng thanh,
cá nhân.
- Giọng điệu trong
sáng, nhẹ nhàng,
Thực
hiện
các
chiến
thiết tha.
lược đọc trong
khung bằng kĩ thuật
động não.

Các bước thực hiện kĩ năng đọc hình
dung

Đọc đoạn văn
bản, chú ý
theo dõi các
chi tiết, hình
ảnh, từ ngữ
có liên quan

Liên kết những
chi tiết, hình
ảnh tìm được
với những trải
nghiệm thực tế
hoặc những liên
tưởng cá nhân.

Tưởng tượng,
hình dung về
những cảnh
tượng mà các
chi tiết, hình
ảnh gợi ra, mô
tả lại bằng ngôn
từ.
 
 

BÁO CÁO DỰ ÁN
TÁC GIẢ
Thanh Hải

TÁC PHẨM
Mùa xuân nho nhỏ

Tác giả, tác phẩm

Thảo luận cặp đôi: 2 phút

Khổ thơ

Đặc điểm về vần, nhịp

 

Luyện tập

Đất nước bốn ngàn năm
Vất vả và gian lao
Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước

Vần:
- Gạch chân từ được gieo
vần.
 
- Chỉ ra cách gieo vần
Nhịp:
- Dùng dấu / để ngắt nhịp
từng dòng thơ
 
- Nhận xét cách ngắt nhịp.

PHIẾU
HỌC TẬP
SỐ 2

Thảo luận cặp đôi: 2 phút
Khổ thơ

Đặc điểm về vần, nhịp

 

Luyện tập

Đất nước bốn
/ ngàn năm
Vất vả và gian lao
/
Đất nước như vì sao
/
Cứ đi lên phía trước

/

Vần:
- Vần chân
- Vần liền, vần lưng

 

Nhịp:
- Chủ yếu là nhịp 2/3, có
 
câu nhịp 3/2.

PHIẾU
HỌC TẬP
SỐ 2

Tiêu chí đánh giá
Hình thức
Nội dung:
+ Gạch chân được các cặp từ gieo vần:
ngàn-gian; lao-sao
+ Đánh dấu chỗ ngắt nhịp phù hợp:
+ Chỉ ra được các đặc điểm của các cách gieo vần:
vần lưng, vần liền, vần chân
+ Chỉ ra được các đặc điểm của các cách ngắt nhịp:
2/3; 3/2

Điểm tối đa
1.0 đ
 
2.0đ
2.0đ
3.0đ
2.0đ

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3- HOẠT ĐỘNG NHÓM TỔ- THỜI GIAN: 7 PHÚT
Cảm nhận của em
Cách khắc họa hình ảnh
Khổ
Hình ảnh
(
Qua
các
hình
ảnh,
từ
(Phân tích tác dụng của việc sử
thơ
ngữ, biện pháp tu từ,
dụng từ ngữ / biện pháp tu từ em có cảm nhận gì về
trong việc khắc họa hình ảnh) mùa xuân thiên nhiên?
………………………
 + Dòng sông Mẫu:
1
………………………
xanh
(Hình
- Từ : mọc =>Diễn tả sức sống
………………………
ảnh + Bông hoa tím mãnh liệt của mùa xuân
………………………
biếc
mùa
………………………
………………………………
+
xuân
………………………
………………………………
…………………
………………………
thiên
………………… ……………………………… ………………………
nhiên)
………………… ……………………………… ………………………
………………… ……………………………… ………….....................

………………… ………………………………

Mọc giữa dòng
xanh
dòngsông
sôngxanh
xanh
tím
Một bông
biếc
bônghoa
hoatím
tím
biếc

conchim
chimchiền
chiền
chiện hót vang trời
Ơi con
chiện
vangtrời
trời
Hót chi mà vang
Từng giọt
rơirơi Biện pháp tu từ
giọtlong
longlanh
lanh
Tôi đưa tay tôi hứng.

Ẩn dụ

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
Khổ
thơ

Hình ảnh

 
1
(Hình + Dòng sông
ảnh mùa xanh
xuân + Bông hoa tím
biếc
thiên
+ Con chim
nhiên)
chiền chiện hót
vang trời.
+ Giọt long lanh
rơi

Cảm nhận của em
Cách khắc họa hình ảnh
(Phân tích tác dụng của việc
sử dụng từ ngữ / biện pháp tu
từ trong việc khắc họa hình
ảnh)

- Từ : mọc =>Diễn tả sức sống mãnh Bức tranh mùa xuân
thiên nhiên khoáng đạt,
liệt của mùa xuân
trải rộng từ mặt đất đến
- Từ : xanh, tím => Tái hiện bức
tranh thiên nhiên tràn đầy màu sắc, bầu trời với vẻ đẹp
trong sáng, tràn đầy sức
tươi sáng, nên thơ.
sống.
- Từ ngữ: vang trời => không gian
mở rộng từ mặt đất đến bầu trời,
ngập tràn âm thanh tươi vui rộn rã.
- Ẩn dụ : giọt long lanh rơi=> giúp ta

Tiêu chí đánh giá

Điểm tối đa

Hình thức

1.0 đ

Nội dung:

 

+ Chỉ ra được các hình ảnh

2.0đ

+ Phân tích được tác dụng của các từ ngữ, hình

4.0đ

ảnh, biện pháp tu từ trong việc khắc họa hình ảnh
+ Nêu được cảm nhận sau khi đọc khổ thơ đó

3.0đ

TRÒ CHƠI
AI NHANH HƠN

Quê hương của nhà thơ Thanh Hải?
A. Quảng Ngãi

B. Hà Nội

C. Quảng Nam

D. Huế

HẾT GIỜ

Đáp án: D

Bài thơ Mùa xuân nho nhỏ được
viết vào thời gian nào?
A. Tháng10/1980 khi tác
giả đang bị ốm
C. Tháng11/1980 khi tác
giả đang đang nằm trên
giường bệnh
HẾT GIỜ

B. Tháng12/1980 trước khi
tác giả qua đời 1 tháng
D. Tháng10/1980 trước khi
tác giả qua đời 1 tháng

Đáp án: C

Bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” viết về đề tài:

A. Quê hương

B. Mùa xuân

C. Thiên nhiên

D. Tình yêu thương và
lòng biết ơn

Đáp án: B

Trong khổ thơ đầu, tác giả đã tái hiện vẻ đẹp mùa xuân
qua những hình ảnh nào sau đây:
A. Dòng sông xanh, bông hoa tím biếc.
B. Con chim chiền chiện, bầu trời.
C. Giọt long lanh, con chim, dòng song xanh.
D. Dòng sông, bông hoa, con chim, giọt long lanh.

HẾT GIỜ

Đáp án: D

Từ “mọc” được đảo lên đầu câu thơ “Mọc giữa dòng
sông xanh” có tác dụng gì?
A. Tạo ấn tượng cho người đọc.
B. Nhấn mạnh và hình ảnh dòng sông.
C. Gợi tả sức sống mãnh liệt của vạn vật vào mùa xuân.
D. Gửi gắm sự yêu đời của tác giả.

HẾT GIỜ

Đáp án: C

Chú chim chiền chiện hót vang trời gợi tả không gian của
bức tranh xuân như thế nào?
A. Không gian hẹp, tập trung vào chú chim nhỏ.
B. Không gian cao rộng, khoáng đạt với sự mở rộng không
gian từ dòng sông, mặt đất đến bầu trời.
C. Không gian bình dị thân thuộc của mùa xuân Bắc Bộ.
D. Không gian hùng vĩ, hoang sơ của núi rừng phương Nam.

Đáp án: B
HẾT GIỜ

Hai câu thơ: “Mọc giữa dòng sông xanh/ Một bông hoa tím
biếc” sử dụng biện pháp tu từ gì?
A. So sánh.
B. Nhân hóa.
C. Tương phản.
D. Đảo ngữ.

Đáp án: D
HẾT GIỜ

Khổ thơ 1 của bài thơ viết về nội dung gì?
A. Mùa xuân của quê hương.
B. Mùa xuân của thiên nhiên.
C. Mùa xuân của đất trời.
D. Mùa xuân của núi đồi.

Đáp án: B
HẾT GIỜ

DẶN DÒ

1. Hoàn thành các phiếu học tập và các nội dung khác trong tờ hướng
dẫn soạn bài.
- PHT số 3: tìm hiểu hình ảnh thơ trong khổ 2.
- PHT số 4: tìm hiểu tình cảm, cảm xúc của nhà thơ.
- Xác định chủ đề, thông điệp của bài thơ.
2. Chuẩn bị phần viết kết nối với đọc: Viết đoạn văn (5-7 câu) nêu cảm
nhận về một đoạn thơ mà em yêu thích trong bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ”
Gợi ý:
- Lựa chọn đoạn thơ yêu thích
- Nêu cảm nghĩ của em về một vài nét đặc sắc của đoạn thơ
- ( vần, nhịp, hình ảnh, từ ngữ, biện pháp tu từ ). Từ đó nhận xét về tình
cảm cảm xúc của nhà thơ.
- Thông điệp em nhận được từ đoạn thơ.