MẠCH KHUẾCH ĐẠI
Thời gian dạy: 45 phút
MẠCH KHUẾCH ĐẠI
I. Kiểm tra bài cũ:
Trình vẽ sơ đồ cấu tạo của tranzitor?
Tác dụng chính của tranzitor trong các mạch điện?




MẠCH KHUẾCH ĐẠI
II. NỘI DUNG BÀI MỚI
1. Khái niệm mạch khuếch đại:
Mạch khuếch đại là mạch có tác dụng nâng cao độ lớn của tín hiệu điện mà không làm méo nó.
MẠCH KHUẾCH ĐẠI
+ Hệ số khuếch đại của tầng khuếch đại là tỉ số biên độ của đại lượng điện cùng tên (I, U, P) ở lối ra và vào của tầng.



+ Hệ số méo là độ sai lệch dạng tín hiệu ở đầu ra so với đầu vào của tầng khuếch đại.



MẠCH KHUẾCH ĐẠI
2. Ghép các tầng khuếch đại
a. Tầng khuếch đại ghép RC



MẠCH KHUẾCH ĐẠI
+ Nhiệm vụ của các linh kiện trong mạch:
Rc: là điện trở tải
R1, R2: Điện trở tạo thiên áp cho T1
CB: là tụ nối tầng đưa tín hiệu ra của tầng đầu vào vào lối vào của tầng sau, đồng thời làm nhiệm vụ cách ly điện áp một chiều giữa tầng trước và tầng sau.



MẠCH KHUẾCH ĐẠI
+ Hoạt động của mạch khuếch đại:
Tín hiệu xoay chiều được đưa vào cực B, tín hiệu ra được lấy trên cực C của Tranzito T2, qua tụ nối tầng CB tín hiệu được đưa sang cực B của Tranzito T1 để tiếp tục khuếch đại.
Ưu điểm:
Đơn giản
Nhược điểm: Tầng khuếch đại ghép RC thường có tiêu tán nhiệt năng trên các tải Rc và Ra nên có hiệu suất thấp.



MẠCH KHUẾCH ĐẠI
b. Tầng khuếch đại ghép biến áp
Sơ đồ ghép tầng như hình vẽ 5.26



MẠCH KHUẾCH ĐẠI
+ Hoạt động:
Tín hiệu xoay chiều được đưa vào cực B, tín hiệu ra ở cực C của Tranzito T1 được đưa vào cuộn sơ cấp của biến áp, tín hiệu lấy ra trên cuộn thứ cấp được đưa sang cực B của Tranzito T2 để tiếp tục khuếch đại



MẠCH KHUẾCH ĐẠI
+ Nhiệm vụ các linh kiện trong mạch
Biến áp được sử dụng làm nhiệm vụ ghép tầng: đưa tín hiệu xoay chiều từ tầng trước ra tầng sau và cách ly điện áp một chiều giữa hai tầng. Đồng thời biến áp còn phối hợp trở kháng tốt giữa các tầng bằng cách quấn số vòng L1, L2 thích hợp.



MẠCH KHUẾCH ĐẠI
Ưu điểm:
- Tiêu tán nhiệt năng giảm so với ghép tầng RC
- Dễ phối hợp trở kháng giữa các tầng thông qua hệ số biến áp
Nhược điểm:
- Phức tạp, cồng kềnh, giá thành tăng.



MẠCH KHUẾCH ĐẠI
3. Mạch khuếch đại công suất đơn
Sơ đồ mạch như hình vẽ 5.27



MẠCH KHUẾCH ĐẠI
Hoạt động:
Nhiệm vụ các linh kiện điện tử:
R1, R2: Điện trở tạo thiên áp cho Tranzito T
Tụ điện C đưa tín hiệu vào tranzito để khuếch đại
Biến áp phối hợp trở kháng giữa loa và tầng công suất gọi là biến áp xuất hay biến áp loa.
Ưu điểm: Tín hiệu ra loa méo ít
Nhược điểm: Công suất thấp.



MẠCH KHUẾCH ĐẠI
3. Mạch khuếch đại công suất kép
Sơ đồ mạch như hình 5.28



Hoạt động của mạch
Tín hiệu vào
Tín hiệu ra
Tín hiệu trên Tranzito T1
Tín hiệu trên Tranzito T2
MẠCH KHUẾCH ĐẠI
Nhiệm vụ của các linh kiện điện tử:
R1, R2, RE: Mạch phân áp xác định thiên áp cho 2 tranzito T1, T2.
T1, T2 là 2 Tranzito cùng loại
Nửa chu kỳ đầu B1 âm, T1 làm việc, nửa chu kỳ sau B2 âm, T2 làm việc do đó tín hiệu ở đầu ra, qua biến áp là liên tục.



MẠCH KHUẾCH ĐẠI
Biến áp vào có 5 đầu dây ra, cuộn dây thứ cấp có điểm chung ở giữa rút đầu dây ra để tạo tín hiệu cho cực bazơ của T1, và T2 có biên độ bằng nhau nhưng ngược pha nhau.
Biến áp ra có 5 đầu dây ra, cuộn thứ cấp có điểm chung ở giữa rút đầu dây ra, để phối hợp trở kháng giữa tải và loa với đầu ra của tranzito.
Ưu điểm: Phối hợp trở kháng tốt
Nhược điểm: méo tín hiệu, nặng nề, chế tạo khó



MẠCH KHUẾCH ĐẠI
* Mạch khuếch đại công suất kép không dùng biến áp



Sơ đồ nguyên tắc
MẠCH KHUẾCH ĐẠI
* Mạch khuếch đại công suất kép không dùng biến áp



Sơ đồ trong thực tế
Hoạt động của mạch
MẠCH KHUẾCH ĐẠI
4. Mạch khuếch đại trung và cao tần
Sơ đồ mạch như hình vẽ 5.30



Mạch khuếch đại trung và cao tần có sơ đồ tương tự như mạch khuếch đại ghép biến áp, chỉ có điều gánh của mạch khuếch đại là một mạch cộng hưởng có tác dụng chọn lọc tần số cần khuếch đại