SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO BÌNH PHƯỚC
TRƯỜNG THPT CHU VĂN AN
CHƯƠNG 3
NHÓM CACBON
Bài 20
CAC BON
I- TÍNH CHẤT VẬT LÍ
CACBON
Bài 20
Cacbon đơn chất có nhiều dạng thù hình: kim cương, than chì (graphit), fuleren, cacbon vô định hình (than gỗ, than xương, than muội...), cacbon ống nano, cacbon xốp nano..
Mỗi dạng thù hình có tính chất vật lí khác nhau.
Các dạng thù hình tiêu biểu của Cacbon là kim cương, than chì (graphit), Fuleren
I- TÍNH CHẤT VẬT LÍ
CACBON
Bài 20
Cấu trúc tinh thể
I- TÍNH CHẤT VẬT LÍ
CACBON
Bài 20
Cấu trúc tinh thể
I- TÍNH CHẤT VẬT LÍ
CACBON
Bài 20
Cấu trúc tinh thể
I- TÍNH CHẤT VẬT LÍ
CACBON
Bài 20
6
Chú ý: Cacbon vô định hình: gồm các loại than điều chế nhân tạo: than gỗ, than xương…
Phân tử C60 ,cấu trúc hình cầu rỗng, gồm 32 mặt, 60 đỉnh là 60 nguyên tử C
Các lớp liên kết với nhau bằng tương tác yếu ,dễ tách khỏi nhau → mềm
Mỗi nguyên tử C liên kết với 4 nguyên tử C lân cận nằm trên các đỉnh của hình tứ diện đều →rất cứng
Cấu trúc fuleren
Cấu trúc tinh thể than chì
Cấu trúc tinh thể kim cương
Trong một lớp, mỗi nguyên tử C liên kết với 3 nguyên tử C lân cận.
II- TÍNH CHẤT HÓA HỌC
CACBON
Bài 20
I- TÍNH CHẤT VẬT LÍ
Vấn đề 1: Tại sao con người dùng than làm nhiên liệu?
Vì khi than (cacbon) cháy trong không khí tỏa nhiều nhiệt
1. Tính khử
a. Tác dụng với oxi
0
+4
0
-2
Ở nhiệt độ cao: C + CO2  2CO
Ii- TÍNH CHẤT HÓA HỌC
CACBON
Bài 20
I- TÍNH CHẤT VẬT LÍ
1. Tính khử
a. Tác dụng với oxi
Vấn đề 2: Khi đốt than, khí nào sau đây làm cho ta khó thở, gây đau đầu, chóng mặt?
D. CH4
A. O2
B. CO
C. N2
 Nên sử dụng bếp than ở nơi thoáng khí (dư O2) để hạn chế khí CO tạo ra.
Nên sử dụng bếp than
như thế nào thì giảm thiểu sự gây ô nhiễm không khí?
II- TÍNH CHẤT HÓA HỌC
CACBON
Bài 20
I- TÍNH CHẤT VẬT LÍ
1. Tính khử
a. Tác dụng với oxi
b. Tác dụng với hợp chất
Ở nhiệt độ cao, cacbon có thể khử được nhiều oxit,
phản ứng với nhiều chất oxi hoá khác như HNO3, H2SO4 đặc, KClO3,...
CO2 + Zn
CO2 + SO2 + H2O
0
+2
0
+4
0
+6
+4
+4
2
2
2
2
2
II- TÍNH CHẤT HÓA HỌC
CACBON
Bài 20
I- TÍNH CHẤT VẬT LÍ
1. Tính khử
a. Tác dụng với hidro
2. Tính oxi hóa
ở nhiệt độ cao và có chất xúc tác,
C tác dụng với khí H2 tạo thành khí metan CH4:
0
-4
0
2
II- TÍNH CHẤT HÓA HỌC
CACBON
Bài 20
I- TÍNH CHẤT VẬT LÍ
1. Tính khử
a. Tác dụng với hidro
b. Tác dụng với kim loại
2. Tính oxi hóa
C tác dụng với một số kim loại ở nhiệt độ cao
tạo thành cacbua kim loại:
CaC2
0
-1
0
+2
2
Al4C3
0
0
-4
3
4
+3
(Nhôm cacbua)
Kết luận: C vừa thể hiện tính khử, vừa thể hiện tính oxi hóa.Tính khử là chủ yếu
(Canxi cacbua)
III- ỨNG DỤNG
CACBON
Bài 20
I- TÍNH CHẤT VẬT LÍ
II- TÍNH CHẤT HÓA HỌC
III- ỨNG DỤNG
CACBON
Bài 20
I- TÍNH CHẤT VẬT LÍ
II- TÍNH CHẤT HÓA HỌC
III- ỨNG DỤNG
CACBON
Bài 20
I- TÍNH CHẤT VẬT LÍ
II- TÍNH CHẤT HÓA HỌC
(Là vật liệu dẫn nhiệt tốt nhất)
III- ỨNG DỤNG
CACBON
Bài 20
I- TÍNH CHẤT VẬT LÍ
II- TÍNH CHẤT HÓA HỌC
III- ỨNG DỤNG
CACBON
Bài 20
I- TÍNH CHẤT VẬT LÍ
II- TÍNH CHẤT HÓA HỌC
Iii- ỨNG DỤNG
CACBON
Bài 20
I- TÍNH CHẤT VẬT LÍ
II- TÍNH CHẤT HÓA HỌC
Do có khả năng hấp phụ mạnh..
Công nghiệp hóa chất
III- ỨNG DỤNG
CACBON
Bài 20
I- TÍNH CHẤT VẬT LÍ
II- TÍNH CHẤT HÓA HỌC
IV- TRẠNG THÁI THIÊN NHIÊN
CACBON
Bài 20
I- TÍNH CHẤT VẬT LÍ
II- TÍNH CHẤT HÓA HỌC
III- ỨNG DỤNG
 Dạng tự do
 Dạng hợp chất
- Khoáng vật
- Than mỏ, dầu mỏ..
- Tế bào
V- ĐIỀU CHẾ
CACBON
Bài 20
I- TÍNH CHẤT VẬT LÍ
II- TÍNH CHẤT HÓA HỌC
III- ỨNG DỤNG
IV- TRẠNG THÁI THIÊN NHIÊN
Kim cương nhân tạo:
Than chì nhân tạo:
Than cốc:
Than mỏ:
Khai thác trực tiếp từ mỏ
Than gỗ:
Đốt gỗ trong điều kiện thiếu không khí
Than muội:
kim cương
than chì
than mỡ
than cốc
20000C, 50000 -100000 atm, xt: Fe/ Cr/ Ni
2500 - 30000C
10000C
CỦNG CỐ (hướng dẫn học bài)
CACBON
Bài 20
C
Tính
khử
Tính oxi
hoá
Khi C phản ứng với các chất
oxi hoá mạnh (O2, HNO3… )
Khi C phản ứng với các chất
khử (H2, kim loại)
CỦNG CỐ
CACBON
Bài 20
Câu 1: Tính oxi hoá của cacbon thể hiện ở phản ứng nào trong các phản ứng sau:
D. C + H2O  CO + H2
A. C + O2  CO2
B. C + 2 CuO  2 Cu + CO2
C. 4 Al + 3 C  Al4C3
Câu 2: Tính khử của cacbon thể hiện ở phản ứng nào trong các phản ứng sau:
A. 2C + Ca  CaC2
B. C + 2 H2  CH4
D. C + CO2  2 CO
C. 4 Al + 3 C  Al4C3
0
+4
 Tính khử
0
+4
 Tính khử
0
+2
 Tính khử
0
-4
 Tính oxi hóa
0
-1
 Tính oxi hóa
0
-4
 Tính oxi hóa
0
-4
 Tính oxi hóa
0
+2
 Tính khử
CỦNG CỐ
CACBON
Bài 20
Câu 3. Ruột bút chì được làm từ chất nào sau đây?
A. Kim cương
B. Than vô định hình
C. Than chì
D. Than cốc
Câu 4. Muốn khử độc, lọc nước, khí, người ta có thể dùng chất nào trong các chất sau đây?
A. Than chì
B. Than hoạt tính
C. Than đá
D. Than gỗ
Câu 5: Cacbon tự do gần như tinh khiết tồn tại ở dạng nào sau đây?
A. Đolomit
B. Tế bào động thực vật
C. Kim cương và than chì
D. Dầu mỏ và khí thiên nhiên
XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN
QUÍ THẦY CÔ
GIÚP TÔI HOÀN THÀNH BÀI GIẢNG
CÁC EM HỌC SINH