BÀI 1
SỰ PHỤ THUỘC CỦA CƯỜNG ĐỘ
DÒNG ĐIỆN VÀO HIỆU ĐIỆN THẾ
GIỮA HAI ĐẦU DÂY DẪN

V Â T

L Ý 9

I. THÍ NGHIỆM
1. Sơ đồ mạch điện
a. Quan sát sơ đồ mạch điện
hình bên, kể tên, nêu công
dụng và cách mắc từng bộ
phận trong sơ đồ.

b. Chốt (+) của các dụng cụ đo
điện có trong sơ đồ phải được
mắc về phía điểm A hay điểm B?

V

A
K

A

B

+

-

H1.1

2. Tiến hành TN

0

A

-

1

K

3

K

0

V

+

V
A

Lần đo 1: U= 0V; I = 0A
Lần đo 2: U = 1,5V; I = 0,25A

B

5

6

A

1,5

+

2

4

1

0,5

-

A

1,5

+

A

-

1

3

0

V

+

V

K

Lần đo 3: U = 3V ; I = 0,5A

A

K

5

6

0

2

4

1

0,5

B

0

A

-

1

K

3

0

V

+

V
A

Lần đo 4: U = 4,5V; I = 0,75A

K

5

6

A

1,5

+

2

4

1

0,5

B

0

A

-

1

K

Lần đo 5: U = 6V; I = 1A

3

0

V

+

V
A

K

5

6

A

1,5

+

2

4

1

0,5

B

Ta ghi lại kết quả đo trên vào bảng sau:
KQ ®o

Hiệu điện thế (V)

Cường độ dđ (A)

Lần đo

1

0

2
3
4
5

1,5

0,25

3

0,5

4,5

0,75

6

0

1

C1: Từ KQTN, hãy cho biết khi thay đổi HĐT giữa hai đầu
dây dẫn, cường độ dòng điện chạy qua dây dẫn có mối
quan hệ như thế nào với HĐT?
Khi tăng (hoặc giảm) hiệu điện thế giữa hai đầu dây dẫn bao
nhiêu lần thì cường độ dòng điện chạy qua dây dẫn đó cũng
tăng (hoặc giảm) bấy nhiêu lần.

II. ĐỒ THỊ BIỂU DIỄN SỰ PHỤ THUỘC CỦA CƯỜNG
ĐỘ DÒNG ĐIỆN VÀO HIỆU ĐIỆN THẾ
1. Dạng đồ thị
a. Khi thay một dây dẫn khác và tiến hành TN ta cũng
thu được k.quả như sau.
KQ ®o

Hiệu điện thế (V)

Cường độ dđ (A)

1

0

0

2
3
4
5

1,5

LÇn ®o

0,3

3

0,6

4,5

0,9

6

Từ đó ta có thể vẽ được đồ thị như sau:

1,2

I(A)

E

1,2

D

0,9

C

0,6

B
0,3

0

1,5

3

4,5

6

U(V)

b. Nhận xét: Các điểm O, B, C, D, E nằm trên đường
thẳng đi qua gốc toạ độ. Đường thẳng này là đồ thị
biểu diễn sự phụ thuộc của I vào U.

KQ ®o
LÇn ®o

HiÖu ®iÖn thÕ (V)

Cường độ dđ (A)

1

0

0

2
3
4
5

1,5

0,25

3

0,5

4,5

0,75

6

1

C2: Dựa vào số liệu của bảng 1 mà em thu được từ TN, hãy vẽ
đường thẳng biểu diễn mối quan hệ giữa I và U, nhận xét xem nó
có phải là đường thẳng đi qua gốc toạ độ hay không?

I(A)

E

1,0

D

0,75

C

0,5

B
0,25

0

1,5

3

4,5

6

U(V)

2. Kết luận
Đồ thị biểu diễn sự phụ thuộc của cường độ dòng
điện vào hiệu điện thế giữa hai đầu dây dẫn là
một đường thẳng đi qua gốc toạ độ (U=0, I=0)

III. VẬN DỤNG
C3: Từ đồ thị hình bên hãy xác định:
a) Cường độ dòng điện chạy qua dây dẫn khi hiệu điện thế
là 2,5 V; 3,5 V.
b) Xác định vị trí của U, I ứng với một điểm M bất kỳ trên
đồ thị đó.
a) Trên trục hoành XĐ điểm có U=2,5V (U1).
- Từ U1 kẻ đường thẳng song song với trục tung, cắt đồ thị ở K.
- Từ K kẻ đường thẳng song song với trục hoành, cắt trục tung ở I1.Đọc trên trục tung ta có I1= 0,5 A
- Tương tự như vậy, ứng với U2 = 3,5V thì I2=0,7A

Ta có đồ thị như sau:

I(A)

E

1,2

D

0,9

C

0,6
0,5

B

0,3

0

1,5

2.5 3

Tương tự cho U = 3,5 V

4,5

6

U(V)

b) Lấy một điểm M bất kỳ trên đồ thị.
- Từ M kẻ đường thẳng song song với trục hoành, cắt
trục tung tại I3=1,1A
- Từ M kẻ đường thẳng song song với trục tung, cắt
trục hoành tại U3=5,5A
I(A)

E

1,2
1,1

M

D

0,9

H

0,7
0,7
0,6

I1=0,5

0,3

0

B

1,5

K

U1=2,5

C

3 3,5

4,5

5,5 6

U(V)

C4: Một bạn HS trong quá trình tiến hành TN như trên
với một dây dẫn khác, đã bỏ sót không ghi một vài giá trị
vào bảng kết quả (bảng bên).
Em hãy điền những
giá trị còn thiếu
KQ ®o
Cường độ
vào bảng (giả sử
Hiệu điên thế dòng điện
LÇn ®o
phép đo của bạn
(V)
(A)
đó sai số không
1
2,0
0,1
đáng kể)
2
2,5
0,125
3

4,0

0,2

4

5,0

0,25

5

6,0

0,3

C5: Trả lời câu hỏi nêu ra ở phần đầu bài
Cường độ dòng điện chạy qua dây dẫn tỷ lệ thuận
với hiệu điện thế đặt vào hai đầu dây dẫn đó.

BÀI TẬP VẬN DỤNG

1.1. Khi đặt vào hai đầu dây dẫn một hiệu điện thế 12V thì cường độ
dòng điện chạy qua nó là 0,5A. Nếu hiệu điện thế đặt vào hai đầu dây
dẫn đó tăng lên đến 36V thì cường độ dòng điện chạy qua nó là bao
nhiêu?

U1=12V
I1=0,5A
U2=36
I2= ? A

Bài giải
Cường độ dòng điện là:

U 2 .I1 36.0,5
I2 

1,5(A)
U1
12

Đáp số: 1,5A

BÀI TẬP VẬN DỤNG
1.2. Cường độ dòng điện chạy qua một dây dẫn là 1,5A khi
nó được mắc vào hiệu điện thế 12V. Muốn dòng điện chạy
qua dây dẫn đó tăng thêm 0,5A thì hiệu điện thế phải là bao
nhiêu?

I1=1,5A
U1=12V
I2=(1,5+0,5)=2,0A
U2= ? V

Bài giải
Hiệu điện thế là:
U2 

I 2 .U1 2, 0.12

16(V)
I1
1,5

Đáp số: 16V

GHI NHí
• Cường­ ®é dßng ®iÖn ch¹y qua mét d©y dÉn
tỉ lÖ thuËn víi hiÖu ®iÖn thÕ ®Æt vµo hai ®Çu
d©y dÉn ®ã.
• §å thÞ biÓu diÔn sù phô thuéc cña cường ®é
dßng ®iÖn vµo hiÖu ®iÖn thÕ gi÷a hai ®Çu
d©y dÉn lµ mét đường th¼ng ®i qua gèc to¹
®é (U=0, I=0)

DÆn dß
-VÒ nhµ häc kĩ bµi.

- §äc cã thÓ em ch­ưa biÕt.
-Lµm bµi tËp 1 trang 4 SBT

Bµi häc kÕt thóc t¹i ®©y.