Bài 13.
TIẾNG GÀ TRƯA
- XUÂN QUỲNH -
A. Hoạt động khởi động
B. Hoạt động hình thành kiến thức
Đọc văn bản
Tìm hiểu văn bản
3. Tìm hiểu về điệp ngữ
Đọc lại bài thơ Tiếng gà trưa của Xuân Qùynh


a. Thế nào là điệp ngữ.


Trong bài thơ “ Tiếng gà trưa”, những từ ngữ nào được lặp lại? Sự lặp lại các từ ngữ có tác dụng gì?
“Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
“Cục… cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe vọng về tuổi thơ”
Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu Tổ quốc
Vì xóm làng thân thuộc
Bà ơi cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác
Ổ trứng hồng tuổi thơ.
- Cụm từ: Tiếng gà trưa: 1 câu lặp lại 4 lần
-> Gợi ra mạch cảm xúc cho cả bài thơ
- Từ “Nghe”: 1 từ lặp lại 3 lần ( khổ đầu)
-> Nhấn mạnh cảm giác, cảm xúc khi nghe tiếng gà.
- Từ “Vì”:1 từ lặp lại 4 lần (khổ cuối)
-> Nhấn mạnh mục đích chiến đấu của người chiến sĩ
Trong bài thơ “ Tiếng gà trưa”, những từ ngữ nào được lặp lại? Sự lặp lại các từ ngữ có tác dụng gì?
c)KẾT LUẬN
Từ những nội dung trên, hãy đọc và hoàn thiện nhận định
Điệp ngữ là biện pháp ................................................để ............................................
c)KẾT LUẬN
Từ những nội dung trên, hãy đọc và hoàn thiện nhận định
Điệp ngữ là biện pháp (cách thức) lặp đi lặp lại một từ ngữ ( hoặc cả một câu) để làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh
Mỗi nhóm tự tìm một phép điệp ngữ trong các tác phẩm đã học và nêu tác dụng
VD: Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.
 Tác dụng: nhấn mạnh ý, gợi hình ảnh quấn quýt lung linh của cảnh đẹp đêm trăng rừng Việt Bắc.
Tìm những từ ngữ được lặp lại trong đoạn văn trên và cho biết việc lặp lại các từ trên có tác dụng biểu cảm không?
 Việc lặp lại từ khiến đoạn văn trở nên rườm rà, không gọn, không thoát ý.
 LỖI LẶP TỪ
Bài 13.
TIẾNG GÀ TRƯA
- XUÂN QUỲNH -
A. Hoạt động khởi động
B. Hoạt động hình thành kiến thức
Đọc văn bản
Tìm hiểu văn bản
3. Tìm hiểu về điệp ngữ
a. Thế nào là điệp ngữ.


b. Các dạng điệp ngữ


Điệp ngữ chuyển tiếp ( điệp ngữ vòng)
Điệp ngữ nối tiếp
Điệp ngữ cách quãng
Các loại điệp ngữ
Cứ hàng năm hàng năm
Khi gió mùa đông tới
Bà lo đàn gà toi
Mong trời đừng sương muối
(Xuân Quỳnh)
b)Cùng trông lại mà cũng chẳng thấy
Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu
Ngàn dâu xanh ngắt một màu
Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?
( Đoàn Thị Điểm)
c)Tiếng gà trưa
Ổ rơm hồng những trứng
Này con gà mái mơ
Khắp mình hoa đốm trắng
Này con gà mái vàng
Lông óng như màu nắng
(Xuân Quỳnh)
1. Điệp ngữ cách quãng
2. Điệp ngữ nối tiếp
3. Điệp ngữ chuyển tiếp ( điệp ngữ vòng)
Hãy nối các dạng điệp ngữ trên với các VD minh họa
1 - c, 2 - a, 3 - b.
Hãy nối các dạng điệp ngữ trên với các VD minh họa
1 - c, 2 - a, 3 - b.
So sánh điệp ngữ trong ba đoạn thơ và chỉ rõ đặc điểm của mỗi dạng?
Cứ hàng năm hàng năm
Khi gió mùa đông tới
Bà lo đàn gà toi
Mong trời đừng sương muối
(Xuân Quỳnh)
Cùng trông lại mà cũng chẳng thấy
Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu
Ngàn dâu xanh ngắt một màu
Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?
( Đoàn Thị Điểm)
Tiếng gà trưa
Ổ rơm hồng những trứng
Này con gà mái mơ
Khắp mình hoa đốm trắng
Này con gà mái vàng
Lông óng như màu nắng
(Xuân Quỳnh)
Cứ hàng năm hàng năm
Khi gió mùa đông tới
Bà lo đàn gà toi
Mong trời đừng sương muối
(Xuân Quỳnh)
 

 Những từ ngữ lặp lại đứng liền nhau
 Điệp ngữ nối tiếp
 Những từ ngữ lặp lại không đứng liền nhau
 Điệp ngữ cách quãng
Tiếng gà trưa
Ổ rơm hồng những trứng
Này con gà mái mơ
Khắp mình hoa đốm trắng
Này con gà mái vàng
Lông óng như màu nắng
(Xuân Quỳnh)
 Những chữ cuối ở câu 7 trước được lặp lại ở đầu câu 7 sau.
 Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp ngữ vòng)
Cùng trông lại mà cũng chẳng thấy
Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu
Ngàn dâu xanh ngắt một màu
Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?
Tìm và chỉ ra dạng điệp ngữ trong những ví dụ sau:
a, Trong đầm gì đẹp bằng sen
Lá xanh bông trắng lại chen nhị vàng
Nhị vàng bông trắng lá xanh
Gần bùn mà chẳng hơi tanh mùi bùn
(Ca dao)
b, Hồ Chí minh muôn năm! Hồ Chí Minh muôn năm! Hồ Chí Minh muôn năm! Phút giây thiêng liêng anh gọi Bác ba lần!
(Tố Hữu) 
c, Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép của quân thù. Tre xung phong vào xe tăng, đại bác, Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín. Tre anh hùng lao động! Tre anh hùng chiến đấu!
Thép Mới
d, Nước Việt Nam là một, Dân tộc Việt Nam là một. Sông có thể cạn, núi có thể mòn, song chân lí đó không bao giờ thay đổi.
(Hồ Chí Minh)
a, Trong đầm gì đẹp bằng sen
Lá xanh bông trắng lại chen nhị vàng
Nhị vàng bông trắng lá xanh
Gần bùn mà chẳng hơi tanh mùi bùn
(Ca dao)
b, Hồ Chí minh muôn năm! Hồ Chí Minh muôn năm! Hồ Chí Minh muôn năm! Phút giây thiêng liêng anh gọi Bác ba lần!
(Tố Hữu) 
c, Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép của quân thù. Tre xung phong vào xe tăng, đại bác, Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín. Tre anh hùng lao động! Tre anh hùng chiến đấu!
Thép Mới
d, Nước Việt Nam là một, Dân tộc Việt Nam là một. Sông có thể cạn, núi có thể mòn, song chân lí đó không bao giờ thay đổi.
(Hồ Chí Minh)
 Điệp cách quãng + Điệp vòng
 Điệp nối tiếp
 Điệp cách quãng
 Điệp cách quãng
Bài 13.
TIẾNG GÀ TRƯA
- XUÂN QUỲNH -
A. Hoạt động khởi động
B. Hoạt động hình thành kiến thức
Đọc văn bản
Tìm hiểu văn bản
3. Tìm hiểu về điệp ngữ
a. Thế nào là điệp ngữ.


b. Các dạng điệp ngữ


- Điệp ngữ là biện pháp (cách thức) lặp đi lặp lại một từ ngữ ( hoặc cả một câu) để làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh
Điệp ngữ nối tiếp
Điệp ngữ cách quãng
Điệp ngữ chuyển tiếp (ĐN vòng)



C. Luyện tập
a)Tìm điệp ngữ trong văn bản sau và cho biết giá
trị biểu đạt của nó:
Người ta đi cấy lấy công,
Tôi nay đi cấy còn trông nhiều bề.
Trông trời, trông đất, trông mây,
Trông mưa, trông gió, trông ngày, trông đêm.
Trông cho chân cứng đá mềm.
Trời êm, biển lặng mới yên tấm lòng.
(Ca dao)
Đi cấy: Nhấn mạnh công việc làm
Trông: Nhấn mạnh sự vất vả cực lòng của nhà nông.
=> Tác dụng: nhấn mạnh công việc và sự lo lắng của người dân mong sao mọi sự đều bình yên, mưa thuận gió hòa để có được một mùa bội thu.
b)Tìm và xác định điệp ngữ trong các trường hợp sau:
Tiếng suối trong như tiềng hát xa
Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa
Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.
(Hồ Chí Minh)
lồng: Điệp ngữ cách quãng
Chưa ngủ: Điệp ngữ chuyển tiếp ( điệp ngữ vòng)
Tìm điệp ngữ trong đoạn trích sau và cho biết dạng điệp ngữ
Vậy mà giờ đây, anh em tôi sắp phải xa nhau. Có thể sẽ xa nhau mãi mãi. Lạy trời đây chỉ là một giấc mơ. Một giấc mơ thôi.
(Khánh Hoài)
Xa nhau: Điệp ngữ cách quãng
Một giấc mơ: Điệp ngữ vòng
Tìm điệp ngữ trong đoạn trích sau và cho biết dạng điệp ngữ
Một bếp lửa chờn vờn sương sớm
Một bếp lửa ấp ui nồng đượm.
Cháu thương bà biết mấy nắng mưa.
(Bằng Việt)
Điệp ngữ cách quãng
Tìm điệp ngữ trong đoạn trích sau và cho biết dạng điệp ngữ
Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt.
Điệp ngữ nối tiếp
Tìm điệp ngữ trong đoạn trích sau và cho biết dạng điệp ngữ
Thấy thuyền còn đi quá chậm, vua đứng trên mũi thuyền kêu lớn:
- Cho gió to thêm một tí! Cho gió to thêm một tí!
(Truyện cổ tích Trung Quốc)
Điệp ngữ nối tiếp
Viết được đoạn văn ( 4-6) câu chủ đề người thân của em trong đó có sử dụng điệp ngữ.
Ôn lại bài cũ
Đóng vai là người cháu trong bài thơ “Tiếng gà trưa”, viết 1 bức thư gửi bà để giãi bày tình cảm, trong đó có sử dụng điệp ngữ
Soạn bài văn biểu cảm
Cảm ơn các em!
Chúc các em luôn học giỏi