I. Khởi động

NHỮNG TRANH SAU GỢI EM NHỚ CÂU NÓI
NÀO

ĐÁP ÁN:
Bàn tay ta làm nên tất cả
Có sức người sỏi đá cũng thành cơm

Câu thơ sau thể hiện đức tính gì?
Bàn tay ta làm nên tất cả
Có sức người sỏi đá cũng thành cơm

Đáp án: Tự lập

Bài 5:

TỰ LẬP

II. Khám phá

1. Thế nào là tự
lập

ĐỌC TRUYỆN

Tự lập từ lòng yêu thương gia đình

Bố đi xa. Mẹ ốm triển miên. Bé Trường
thua thiệt đủ đường. Một năm nay, bệnh
ung thư của mẹ trở nên trầm trọng, không
thể đi lại. Tất cả việc trong nhà đều đến tay
Trường. Em dần quen với mọi việc trong
nhà và trở thành “trụ cột” của gia đình khi
mới 5 tuổi. Ai cũng bảo Trường thật kiên
cường.
Cậu bé tự chăm lo cho bản thân: tắm rửa, ăn uống, vệ sinh cá
nhân. Không những thế,Trường còn biết chăm sóc mẹ khi đau ốm, dọn
dẹp nhà cửa,... Nhìn bạn bè được bố mẹ đưa đón, được chơi các trò
chơi khác nhau, các cô chú hàng xóm thấy thương Trường, bảo sẽ đưa
Trường đi chơi. Trường cảm ơn và đáp: “Cháu phải ở nhà phụ mẹ.
Chiều nào đúng giờ cháu củng xoa dầu, bóp tay chân cho mẹ đỡ đau
ạ.”
Lê Phương -Trung Kiên (Theo báo

Câu 1: Em hãy
liệt kê những
biểu hiện tự lập
của Trường?
Câu 2: Em thích
nhất việc làm nào
của bé Trường
trong câu chuyện
trên? Tại sao?

-Tự chăm lo cho bản thân: tắm
rửa, ăn uống, vệ sinh cá nhân.
-Trường còn biết chăm sóc mẹ khi
đau ốm, dọn dẹp nhà cửa,...
Có thể: Trường biết chăm sóc
mẹ khi đau ốm, thể hiện lòng
hiếu thảo

Câu 3: Em rút
ra được điều gì
cho bản thân từ
câu chuyện của
Trường?

- Không trông chờ, dựa dẫm người khác
- Phải quyết tâm không ngại khó khăn.
-Có ý chí và nghị lực vươn lên và tự
lập trong học tập và trong cuộc sống

Câu 4: Thế nào
là tự lập

Tự lập là tự làm, tự giải quyết
công việc của mình không dựa
dẫm, phụ thuộc vào người khác.

Tự lập là tự làm lấy, tự
giải quyết công việc của
mình, tự lo liệu, tạo
dựng cho cuộc sống của
mình; không trông chờ,
dựa dẫm, phụ thuộc vào
người khác.

2. Biểu hiện của tính
tự lập

Quan sát hình dưới đây và nhận xét hành vi của các bạn
Biểu
hiện
của tự
lập

Gấp quần áo gọn gàngDùng chân để viết

Lau dọn nhà
cửa

Biểu
hiện
chưa
tự lập
12

Phải để mẹ gọi dậyMẹ phải chuẩn bị trang phục Nhờ bạn chép

13

Những việc làm thể hiện tính tự lập trong học tập, lao động và
công việc hằng ngày.

Học tập

Lao động

mình đi xe đạp
đến lớp.
- Tự học bài và làm
bài tập.
- Tự chuẩn bị đồ
dùng học tập trước
khi đến lớp.
-Tự giác giơ tay
phát biểu xây dựng
bài…

- Trực nhật lớp.
- Hoàn thành tốt
công việc lao động
trường giao.
- Chăm sóc bồn hoa,
cây xanh.
- Giữ gìn vệ sinh
trường lớp sạch sẽ.
- Nỗ lực vươn lên xóa
đói giảm nghèo…

- Tự

Công việc
hàng ngày
- Chấp

hành tốt nội
qui học sinh.
- Thực hiện tốt luật
an toàn giao thông.
- Tự mình hoàn
thành nhiệm vụ
được phân công…

*Biểu hiện:
- Là sự tự tin, bản lĩnh cá nhân, dám đương
đầu với những khó khăn thử thách.
-Có ý chí nỗ lực phấn đấu vươn lên trong
cuộc sống.
- Không trông chờ, dựa dẫm, ỷ lại, phụ
thuộc vào người khác.

Hãy kể một số tấm
gương về tự lập
trong cuộc sống
hàng ngày mà em
biết
(có thể kể chuyện,
chiếu clip, dựng hoạt
cảnh...)

Thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký

Những vận động viên tham gia Đại hội thể dục thể thao dành
cho người khuyết tật, có người bị mù cả đôi mắt, có người bị
mất đi một bộ phận trên cơ thể của mình, nhưng với tính tự
lập họ đã vượt qua những trận đấu gay go đem vinh quang
về cho nước nhà…

Thảo luận cặp
đôi:
Điểm khác biệt
giữa người tự
lập và người
không tự lập là
gì?

Tự
lập

Không tự
lập

- Tự tin, bản
lĩnh
- Đương đầu
khó khăn, thử
thách.
-Ý chí, nỗ lực
vươn lên.

- Nhút nhát,
không bản lĩnh.
- Lo sợ, ngại
khó.
- Ỷ lại, dựa dẫm.
- Phụ thuộc vào
người khác.

 Thành công
được mọi
người quí trọng

 Thất bại, bị
xem thường.

22

g
n
ơ
ư
g
m
ấ
t
g
n
ữ
Từ nh
t
ế
i
b
o
h
c
y
ã
h
,
kể trên
ư
h
n
a
ĩ
h
g
n
ý
ó
c
tự lập
uộc
c
g
n
o
r
t
o
à
n
ế
h
t
sống?

*Ý nghĩa:
-Giúp chúng ta tự tin,
có bản lĩnh cá nhân.
-Giúp chúng ta thành
công trong cuộc sống.
-Xứng đáng được
người khác yêu mến,
kính trọng.

á
i
g
h
n
á
đ
y
ã
h
Em
khả năng tự lập
ề
Đ
?
n
â
h
t
n
ả
b
a
củ
xuất cách rèn
p?
ậ
l
ự
t
h
n
í
t
n
ệ
y
u
l

*Cách rèn luyện:
- Chúng ta cần chủ
động làm việc.
- Tự tin và quyết tâm
khi thực hiện hành
động.
- Học sinh rèn luyện
tính tự lập trong học
tập, công việc và sinh
hoạt hằng ngày.

III. Luyện tập

Tự lập là chủ động, tự giác, làm công việc
bằng khả năng, sức lực của mình.

Khái
niệm:

TỰ
LẬP

Là sự tự tin, bản lĩnh cá nhân, dám đương
đầu với những khó khăn thử thách.

Biểu Có ý chí nỗ lực phấn đấu vươn lên trong
hiện: cuộc sống.
Không trông chờ, dựa dẫm, ỷ lại, phụ thuộc
vào người khác.
Giúp chúng ta tự tin, có bản
lĩnh cá nhân.

Ý
nghĩa: Giúp chúng ta thành công trong

cuộc sống.
Xứng đáng được người khác yêu
Cách
mến, kính trọng.
rèn Chúng ta cần chủ động làm việc.

luyện:

Tự tin và quyết tâm khi thực hiện hành động.

PHIẾU BÀI TẬP
Em hãy quan sát và nhận xét về tính tự lập của bạn Hoa
Lĩnh vực

BẢNG KẾ HOẠCH HOẠT ĐỘNG

Nội dung công
việc

Biện pháp
TRONG
HÈthực

Học tập

-Học tiếng Anh
- Làm bài tập hè

Lao động

- Dọn dẹp nhà cửa
- Chăm sóc vườn
cây của bà nội.

hiện
- Học 5-7 từ mới
mỗi ngày
- Học 2-3 môn
mỗi ngày
- Quét nhà mỗi
ngày, tự rửa
chén bát sau khi
ăn.
- Tưới cây hằng
ngày.

Kết quả
- Thuộc được 100
từ mới
- Hoàn thành bài
tập hè
- Đôi lúc quên
không quét nhà.
- Vườn cây xanh
tốt.

Nhận
Sinhxét
hoạvề
t tính
- Rèn tự
luylập
ện sứcủa
c bạn
- Chạy bộ trong
- Chỉ thực hiện được
hằng
khỏe
công viên mỗi ngày 2 tuần đầu.
Hoa:
............................................................................................
ngày
.....................................................................................................

PHIẾU BÀI TẬP
Em hãy quan sát và nhận xét về tính tự lập của bạn Hoa
BẢNG KẾ HOẠCH HOẠT ĐỘNG TRONG HÈ

Lĩnh vực

Nội dung công
việc

Học tập -Học tiếng Anh
- Làm bài tập hè

Lao
động

- Dọn dẹp nhà cửa
- Chăm sóc vườn
cây của bà nội.

Biện pháp thực hiện

Kết quả

- Học 5-7 từ mới mỗi
ngày
- Học 2-3 môn mỗi
ngày
- Quét nhà mỗi ngày,
tự rửa chén bát sau
khi ăn.
- Tưới cây hằng
ngày.

- Thuộc được 100
từ mới
- Hoàn thành bài
tập hè
- Đôi lúc quên
không quét nhà.
- Vườn cây xanh
tốt.

Sinh
- Rèn luyện sức
- Chạy bộ trong công - Chỉ thực hiện
Nhận
bạn mHoa
là: Hoa là đngười
hoạt xét về
khtính
ỏe tự lập của viên
ỗi ngày
ược 2 turất
ần đcó
ầu.
tínhhằtựnglập, bạn chia ra thời gian biểu, ghi đầy đủ nội dung
ngày việc, biết đề ra biện pháp thực hiện để mình thực hiện có
công

AI THÔNG MINH
HƠN HỌC SINH
LỚP 6
Tình huống 1:
Nhà An ở gần trường nhưng
bạn ấy hay đi học muộn. Khi
lớp trưởng hỏi lí do, An luôn
nói: “ Tại bố mẹ không gọi
mình dạy”

Tình huống 1:

Em không có đồng tình với
bạn An. Vì bố mẹ có công
việc của bố mẹ, đôi lúc họ có
thể bận công việc, nên những
việc nhỏ nhặt như dậy sớm đi
học thì bạn nên rèn luyện tính
tự giác cho bản thân mình
Nếu là bạn của An, em sẽ
khuyên bạn nên tập tính tự giác
ngay từ bây giờ từ việc dậy
sớm đến vệ sinh các nhân và
đến lớp đúng giờ, không nên
lúc nào cũng chờ đợi bố mẹ.

AI THÔNG MINH
HƠN HỌC SINH
LỚP 6

Tình huống 2:
Đọc đề bài toán, có chỗ không hiểu.
Hùng rủ Tâm đến nhờ cô giáo
hướng dẫn. Tâm khuyên Hùng
không nên làm như vậy.

Tình huống 2:
Đọc đề bài toán, có chỗ không hiểu.
Hùng rủ Tâm đến nhờ cô giáo
hướng dẫn. Tâm khuyên Hùng
không nên làm như vậy.

AI THÔNG MINH
HƠN HỌC SINH
LỚP 6

Tình huống 3:
Khi được cô giáo phân nhóm để thực hiện các
nhiệm vụ học tập, Đạt nghĩ rằng làm việc
nhóm sẽ dẫn tới sự ỷ lại, dựa dẫm vào người
khác nên không tích cực tham gia.

Tình huống 3:
Em không có đồng tình với Đạt.
Vì làm nhóm là việc học tập cùng nhau trao đổi nên vì th ế cá nhân m ỗi
người phải tích cực thì mới đem lại kết quả.
Nếu là bạn của Đạt, em sẽ nói với Đạt không nên có suy nghĩ nh ư v ậy, vì
cá nhân mỗi người phải tập tính tự lập suy nghĩ và đóng góp ý ki ến c ủa
mình vào bài nhóm có như vậy thì nhóm mới ngày phát triển và thành tích
học tập của mình cũng được cải thiện nhiều hơn.

IV. Vận dụng

Tìm ca dao, tục ngữ,
châm ngôn về Tự lập

TỤC NGỮ

CA DAO

1. Tự lực cánh sinh

1. “Nước lã mà vã nên hồ,

2. Đi bằng chính đôi chân
của mình

Tay không mà dựng cơ đồ
mới ngoan.”

3. Có thân phải lập

2. “Làm người ăn tối lo mai,

4. Muốn ăn thì lăn vào bếpViệc mình hồ dễ để ai lo dùm.”
5. Đói thì đầu gối phải bò 3. Giàu thì ta chẳng có tham,
6. Hay làm đắp ấm cho
thân

Khó thì ta liệu, ta làm ta ăn”

HOẠT ĐỘNG DỰ ÁN
Xây dựng và thực hiện
kế hoạch khắc phục những biểu hiện thiếu tự lập của bản
thân
Các lĩnh vực
1

Học tập

2

Lao động

3

Hoạt động tập
thể

4

Sinh hoạt cá
nhân

Những biểu hiện thiếu
tự lập

Biện pháp
thực hiện

Thời gian
tiến hành

Dự kiến
kết quả

Gửi bản thân

Tự
lập

Muốn thành công trong cuộc sống, tự lập là năng lực
cần có ở mỗi con người. Tự lập là tự làm lấy, tự giải quyết
công việc của mình, tự lo liệu, tạo dựng cho cuộc sống
của mình, không trông chờ, dựa dẫm phụ thuộc vào người
khác. Người có tính tự lập là người có bản lĩnh, luôn tự tin
trước cuộc sống, có ý chí nỗ lực phấn đấu, kiên trì bền bỉ,
sẵn sàng vượt qua khó khăn, gian khổ để hoàn thành tốt
công việc. Người có tính tự lập hường gặt hái được nhiều
thành công trong cuộc sống và luôn nhận được sự kính
trọng của mọi người. Người không biết tự lập thường
sống ích kỉ, dựa dẫm vào người khác, lười biếng, ỷ lại
trong công việc, bị mọi người khinh ghét và xa lánh. Là
học sinh, muốn có tính tự lập, trước hết phải chăm chỉ học
tập tốt, biết tự mình hoàn thành tốt mọi công việc được
giao, tự chịu trách nhiệm về công việc mình làm, luôn
năng động và sáng tạo trong học tập và trong cuộc sống,
không bao giờ chán nản hay lùi bước trước khó khăn trở
ngại. Có làm được như vậy, học sinh sẽ sớm hình thành
được bản lĩnh tự lập, mai này trở thành người hữ ích, đem
sức mình xây dựng quê hương, đất nước.

Bài tập về nhà
1. Hoàn thiện sơ đồ nội dung chính
của bài học
2. Chọn một số câu Slogan
hay và học thuộc lòng
3. Soạn bài tuần tiếp theo

Câu hỏi : Tự làm lấy các công việc của
mình trong cuộc sống gọi là: 
A. tự lập.

B. tự tin.

C. tự chủ.

D. tự kỉ.

Câu hỏi : Tự lập là……
 A. dựa vào người khác, nếu
mình có thể nhờ được.

B.B.tự
tựlàm
làmlấy
lấycác
cáccông
côngviệc
việc
của
củamình
mìnhtrong
trongcuộc
cuộcsống.
sống.

 C. đợi bố mẹ sắp xếp nhắc nhở
mới làm, không thì thôi.

 D.  ỷ lại vào người khác, đặc
biệt là vào bố mẹ của mình.

Câu hỏi : Tự lập là 
A.  đợi sắp xếp mới làm.

B. dựa vào người khác.

C. tự làm việc.

D. ỷ lại vào người khác.

Câu hỏi : Biểu hiện nào dưới đây thể hiện tính tự lập?
A. Nhút nhát. 

B. Thích thể hiện.

C. Nói nhiều.

 D. Sự tự tin.

Câu hỏi : Một trong những biểu hiện của
tính tự lập là……
A. tự lập.

 B. tự tin.

C. tự chủ.

D. tự kỉ.

Câu hỏi : Người có tính tự lập là người……
A. tìm mọi thủ đoạn thể
mình được thành công.
C. luôn trông chờ, dựa
dẫm, ỷ lại vào người khác.

B.dám
dámđương
đươngđầu
đầuvới
với
B.
nhữngkhó
khókhăn,
khăn,thử
thửthách.
thách.
những
D. dựa dẫm vào gia đình để
vươn lên trong cuộc sống.

Câu hỏi : Một trong những biểu hiện của
tính tự lập là …….
A. luôn lấy lòng cấp trên để
mình được thăng chức.
C.
C. có
cóýýchí
chínổ
nổlực
lựcphấn
phấnđấu
đấu
vươnlên
lêntrong
trongcuộc
cuộcsống.
sống.
vươn

B. luôn trông chờ, dựa
dẫm, ỷ lại vào người khác
D.tìm mọi thủ đoạn thể
mình được thành công.

Câu hỏi : Biểu hiện nào dưới đây thể hiện tính tự lập? 
 A. luôn lấy lòng cấp trên để
mình được thăng chức.
 C. luôn phụ thuộc vào bố mẹ
và người thân trong gia đình.

 B. luôn trông chờ, dựa dẫm, ỷ
lại vào người khác.
 D.
D. sự
sự tự
tự tin
tin và
và bản
bản lĩnh
lĩnh cá
cá
nhân của
của người
người đó.
đó.
nhân

Câu hỏi : Đối lập với tự lập là …….  

A. ỷ lại.
C. tự chủ.

B. tự tin. 
D. ích kỉ.

Câu hỏi : Tự làm, tự giải quyết công việc, tự lo
liệu, tạo dựng cuộc sống cho mình được gọi là gì?
A. Tiết kiệm.

B. Tự lập.

C. Trung thành.

D. Trung thực.

Câu hỏi : Câu tục ngữ: “Hữu thân hữu khổ”
nói đến điều gì?
A. Đoàn kết. 

B. Tiết kiệm.


C.C.TựTựlập.
lập.

D. Trung thực.

Câu hỏi : Câu tục ngữ: “Có trời cũng phải có ta” nói
đến điều gì?
A. Tiết kiệm.

B. Đoàn kết. 

 C. Trung thực.

D. Tự lập.

Câu hỏi : Câu tục ngữ: “Có thân thì
lo” nói đến điều gì?

A. tự lập.
C. Đoàn kết. 

B. Trung thực.
D. Tiết kiệm.