CHỦ ĐỀ 3

VĂN HỌC VIẾT ĐẮK
NÔNG
THỜI KỲ PHÁT TRIỂN
VÀ HỘI NHẬP

TIẾT: 19, 20, 21
VĂN BẢN 3

TÂM SỰ VỚI ĐĂK NÔNG

Hồng Sinh R'la Yang

XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ
Theo em, chất lượng cuộc sống của gia
đình em và của người dân ở nơi em sinh
sống được cải thiện như thế nào? (gợi ý:
Sự thay đổi về điện, đường, trường,
trạm, thu nhập, phương tiện đi lại, …).

I. Đọc tiếp xúc văn bản
1. Đọc văn bản

HS có kĩ năng đọc diễn cảm bài thơ:
Tâm sự với Đắk Nông của tác giả
Hồng Sinh R'la Yang

2. Giải nghĩa từ khó

Các từ cần chú ý được giải nghĩa
trong phần chú thích: đan nan, Pơ
lang…(trang 55 Tài liệu Giáo dục
địa phương tỉnh Đắk Nông lớp 9)

II. Đọc chi tiết văn bản
1. Đọc hiểu hình thức
Bài thơ được chia làm
Dựa vào phần Tri thức ngữ văn,
mấy phần? Nội dung
Phần văn
1 (Khổ
bản Tâm sự với Đắk Phần
Nông2 (Khổ
chính Phần
của 3mỗi
phần là
(Khổ
thơ 1):
Bứcviết theo thể thơ nào? Dựa
được
gì? thơ 3): Bức
thơ 2): Quá
tranh vào
về diện
đâu để xác định thể loại
khứthơ
gian nan
tranh Đắk
mạo mới
đó? của
và lịch sử hào
Nông hôm
Đắk Nông.
hùng của
nay và cảm
người đồng
xúc của tác
Thể thơ: bảy chữ kết hợpbào
vớiĐắk
tám chữ rất linh hoạt
giả. trong bài thơ.
- Dựa vào mạch cảm xúc của tácNông.
giả gồm có 3 khổ thơ: khổ thơ đầu có 4 câu
thơ; khổ thơ 2 gồm 6 câu thơ và khổ thơ cuối kéo dài lên đến 8 câu thơ, nhịp
thơ 2/6; 3/5; 3/4; 2/5; 4/2/2;… cách ngắt nhịp linh hoạt do mạch cảm xúc của
bài thơ.

2.1. Bức tranh về diện mạo mới của Đắk Nông
Theo em, bức tranh về diện
mạo mới của Đắk Nông được
diễn tả qua những hình ảnh,
chi tiết nào ở khổ thơ đầu?

II. Đọc chi tiết văn bản
2.1. Bức tranh về diện mạo mới của Đắk Nông
Bức tranh về diện mạo mới của Đắk Nông trong
khổ thơ đầu: khoe áo mới, chàng trai, cô gái
vây quanh, cụ già ngồi đan nan, thả cá, đàn em
đang vui bước tới trường.

Đó là bức tranh bao quát cuộc sống sinh hoạt hàng ngày của người dân Đắk
Nông với đủ các thế hệ (cụ già, lớp đàn em), đủ giới tính (chàng trai, cô gái)
trong niềm hân hoan về diện mạo mới của quê hương (khoe áo mới). Từ “ơi”
lời gọi đáp trong câu thơ đầu gợi sự thân thương, gần gũi.

2.2. Quá khứ gian nan và lịch sử hào hùng của người đồng bào Đắk Nông
Để có được ngày hôm nay tươi đẹp, người dân
Đắk Nông không
những
khăn
gian tỏ
khổ
Em quên
hãy tìm
các khó
chi tiết
chứng
trong quá đã trải
qua:dân
bao Đắk
mùa mưa
lạnh,ghi
bao
người
Nônggióluôn
mùa khô cháynhớ
nắng,
bao cơn
về thời
quá khó
khứ,nhọc
lịch nhằn
sử của...
dân tộc.
Bên cạnh đó là lời gợi nhắc về
lịch sử chống giặc hào hùng với
tiếng súng, tiếng bom và một thời
đỏ lửa…

2.3. Bức tranh Đắk Nông hôm nay và cảm xúc của tác giả

Theo em, Đắk Nông hôm nay
đã thay đổi về mọi mặt, qua bài
thơ em hãy chứng minh điều đó.

Hình ảnh Hoa Pơ
lang trong bài thơ có
ý nghĩa gì?

2.3. Bức tranh Đắk Nông hôm nay và cảm xúc của tác giả
Đắk Nông hôm nay đã thay đổi về mọi mặt trong cuộc sống.
Khổ thơ đầu là cuộc sống hàng
ngày bình yên của người dân
Đắk Nông. Khổ thơ thứ hai là
những gian khó nhưng chỉ còn
trong quá khứ bởi sự nỗ lực
của con người đã đẩy lùi
những khó khăn “đã qua đi, đã
qua rồi, đã lùi xa”. Khó khăn,
chiến tranh đã qua đi và ngày
nay Đắk Nông đang như cô gái
xuân thì ở độ tuổi hai mươi
“đang chúm chím cười, đang
thẹn thùng chải tóc”.

Đắk Nông không
chỉ thay đổi về
diện mạo mà mọi
thứ đều khởi sắc.
Trường học đã
về với từng thôn
bon “Lớp đàn em
đang vui bước
tới trường; Như
đàn em ríu rít
niềm vui”.

Người dân Đắk Nông tràn ngập
trong niềm vui với những mùa lúa
mới, những nương rẫy cà phê, hồ
tiêu bạt ngàn “Đón niềm vui, trong
những mùa lúa mới”; với những
con đường trải nhựa, bê tông thay
thế dần những con đường đất đỏ
bazan lầy lội “Đón niềm vui, trong
những con đường”. Đắk Nông
đang từng ngày thay da đổi thịt
“từng bước đi lên, đổi mới, đẹp
giàu”.

2.3. Bức tranh Đắk Nông hôm nay và cảm xúc của tác giả

Hình ảnh Hoa Pơ lang trong bài thơ: là
loài cây có hoa màu đỏ, gắn bó mật thiết
với đời sống văn hoá tinh thần của đồng
bào các dân tộc Tây Nguyên. Đây là loài
cây có sức sống mãnh liệt, hoa thường nở
vào tháng ba – thời điểm nắng nóng đỉnh
điểm ở Tây Nguyên. Hình ảnh Hoa Pơ
lang nở với màu đỏ chính là hình ảnh của
Đắk Nông ở tuổi hai mươi rực rỡ, tràn trề
sức sống, mãnh liệt vươn mình đổi mới.

3. Tổng kết văn bản

Cảm xúc của tác giả được thể
hiện trong bài thơ là gì?

Em hãy chỉ ra các
biện pháp nghệ thuật
tiêu biểu được sử
dụng trong bài thơ
như thế nào?

3. Tổng kết văn bản
3.1. Nội dung
Bài thơ đã bao trùm lên
mạch cảm xúc vui mừng,
phấn khởi của tác giả về sự
đổi thay của quê hương.
Bên cạnh đó là sự tự hào về
lịch sử hào hùng của tỉnh
nhà và niềm tin “Từng bước
đi lên, đổi mới, đẹp giàu”
của quê hương Đắk Nông
hôm nay.

3.2. Nghệ thuật: Tác
giả sử dụng các biện
pháp tu từ tiêu biểu
trong bài thơ điệp ngữ,
so sánh, … Hình ảnh so
sánh làm nổi bật vẻ tươi
trẻ, dịu dành, nhẹ nhàng
nhưng tràn đầy sức sống
của Đắk Nông ở độ tuổi
xuân thì.

III. Luyện tập

Viết đoạn văn ghi lại cảm nhận của
em trước sự thay đổi của quê hương
Đắk Nông.

IV. Vận dụng
Nhiệm vụ

Sau khi học xong bài thơ Tâm sự với
Đắk Nông, em nghĩ mình có thể làm
gì để góp sức xây dựng quê hương
trong hiện tại và tương lai.