MÔN: HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM,
HƯỚNG NGHIỆP

NGÀY TẾT QUÊ EM
GV: Đặng Thị Lành

1

2

NGUỒN GỐC TẾT NGUYÊN ĐÁN
• Nguồn gốc Tết Nguyên
Đán có từ thời Ngũ đế,
Tam Vương. Tam Vương
chọn tháng Giêng (tháng
Dần) làm tháng Tết.
• Trải qua nhiều đời vua
khác nhau, tháng Tết có sự
thay đổi. Song đến đời
Hán Vũ Đế (140 TCN),
tháng Tết đặt vào tháng
Dần.

• Ở Việt Nam, Tết Nguyên Đán hay Tết Cả là lễ hội
cổ truyền lớn nhất, lâu đời nhất, có phạm vi phổ
biến rộng nhất, từ Nam Quan đến Cà Mau và cả
vùng hải đảo, tưng bừng và nhộn nhịp nhất của
dân tộc. Từ những thế kỷ xa xưa thời Lý, Trần, Lê,
ông cha ta đã cử hành lễ Tết hàng năm một cách
trang trọng.
• Tết Nguyên Đán là khâu đầu tiên và quan trọng
nhất trong hệ thống lễ hội Việt Nam, mà phần "lễ"
cũng như phần "hội" đều rất phong phú cả nội
dung cũng như hình thức, mang một giá trị nhân
văn sâu sắc và đậm đà.

Tết Nguyên
Đán

Nguyên : Bắt đầu
Đán : Buổi ban mai

Khởi điểm
của năm mới

• Tết cũng là dịp để gia đình, họ hàng, làng xóm, người
thân xa gần sum họp, đoàn tụ, thăm hỏi, cầu chúc nhau
và tưởng nhớ tri ơn ông bà, tổ tiên.
• Về ý nghĩa nhân sinh của Tết Nguyên Đán, trước hết
đó là Tết của gia đình, Tết của mọi nhà. Người Việt
Nam có tục hằng năm mỗi khi Tết đến, dù làm bất cứ
nghề gì, ở bất cứ nơi đâu, kể cả những người xa xứ,
vẫn mong được trở về sum họp dưới mái ấm gia đình
trong 3 ngày Tết .

Chủ đề: NGÀY TẾT QUÊ EM

Chủ đề: NGÀY TẾT QUÊ EM

“Tìm hiểu phong tục ngày tết quê em”

Chủ đề: NGÀY TẾT QUÊ EM

1. Tiễn ông táo về chầu trời: Cứ đến ngày 23 tháng Chạp, các gia
đình Việt Nam sẽ dọn dẹp sạch sẽ nhà bếp để cúng ông Công, ông
Táo. Lễ cúng truyền thống phải có cá vàng để tiễn ông về trời, mong
ông sẽ báo cáo với Ngọc Hoàng những điều tốt vì theo quan niệm dân
gian đây là ngày mà Ngọc Hoàng sẽ trách phạt hay thưởng gia chủ
dựa trên những gì mà ông Táo báo cáo

Chủ đề: NGÀY TẾT QUÊ EM

2. Dọn dẹp nhà cửa : Công việc dọn dẹp ngày Tết có ý nghĩa là để
chuẩn bị “tiễn năm cũ, đón năm mới”. Trong ngày này, tất cả đồ đạc
trong nhà sẽ được đem ra chùi rửa thật sạch sẽ, chén bát mới sẽ được
chuẩn bị sẵn cho mâm cỗ ngày tết, các vật dụng trưng bày cũng được
đem ra bày biện trang hoàng cho nhà cửa trông mới mẻ hơn.

Chủ đề: NGÀY TẾT QUÊ EM

3. Đi chợ tết: Người xưa đi chợ Tết chủ yếu là để mua lá dong, mua
thịt, mua hành gói bánh chưng. Người Việt còn có thú chơi hoa và
bày mâm ngũ quả ngày Tết.Các loài hoa ưa chuộng không thể thiếu
ngày Tết đó là hoa đào, hoa mai, hoa hải đường, lay ơn, thược dược,
… Mâm ngũ quả thì tùy thuộc vào vùng miền mà có các loại quả khác
nhau. Tất cả đều mang ý nghĩa: vạn sự như ý, an khang thịnh vượng,
phúc lộc tràn đầy,… .

Chủ đề: NGÀY TẾT QUÊ EM

4. Xin chữ: Khi đi chợ Tết, người ta cũng không quên qua cổng chợ
xin chữ thầy đồ, có thể là câu đối hoặc một chữ duy nhất. Người xưa
thường xin chữ về thờ với mong muốn con cháu được học con chữ
mà thành người. Chữ được yêu thích nhất thường là chữ Tâm, Phúc,
Đức, An, Lộc,…

Chủ đề: NGÀY TẾT QUÊ EM

5. Thăm mộ tổ tiên  
Trước Tết, con cháu trong gia tộc sẽ tranh thủ tề tựu đông đủ, cùng
nhau đi thăm và quét dọn mồ mã tổ tiên. Mỗi gia đình đều đem theo
hương đèn, hoa quả để cúng, mời vong linh tổ tiên về ăn Tết với con
cháu, cùng nhau ôn lại những kỉ niệm của năm cũ, ước mong những
điều tốt lành cho năm mới sắp đến.

Chủ đề: NGÀY TẾT QUÊ EM

6. Gói bánh chưng, bánh tét: Bánh chưng là một phong tục có từ
nền văn minh lúa nếp đời vua Hùng Vương thứ 18. Ngày nay, vào
tầm 28 – 29 Tết, các gia đình Việt Nam thường tụ tập gói bánh
chưng, bánh tét để làm quà biếu Tết hoặc để thưởng thức trong gia
đình. Phải là người có bàn tay vô cùng khéo léo mới có thể gói bánh
thật đẹp và thật chặt, nếu không bánh sẽ nứt và thấm nước, gây nhão
bánh

Chủ đề: NGÀY TẾT QUÊ EM

7 – Cúng giao thừa
Cúng giao thừa thường phải làm hai lễ, một lễ cúng trong nhà và một
lễ cúng ngoài trời. Sở dĩ người Việt Nam làm lễ cúng giao thừa vì
niềm tin rằng: Một năm bắt đầu, ắt phải có kết thúc. Ý nghĩa của buổi
lễ cũng là: bỏ hết đi những ân oán năm cũ, nghinh đón năm mới đến
với tài lộc và những điều tốt đẹp.

Chủ đề: NGÀY TẾT QUÊ EM

8 – Hái lộc
Sau khi cúng giao thừa, người dân Việt Nam sẽ chọn giờ tốt
để xuất hành và đi hái lộc, với mong ước một năm mới luôn may
mắn và viên mãn, rước lộc về nhà.

Chủ đề: NGÀY TẾT QUÊ EM

9 – Đi lễ chùa đầu năm
Đi lễ chùa đầu năm không đơn giản để ước nguyện mà đó còn là
thời gian để mọi người tìm về với chốn tâm linh sau những ngày
tháng vất vả mưu sinh, mong tìm được sự bình an, gạt bỏ đi những
muộn phiền, lo âu của năm cũ.

Chủ đề: NGÀY TẾT QUÊ EM

10 – Xông đất
Người Việt quan niệm rằng, người xông đất sẽ quyết định cả một
năm vui vẻ, phát đạt hay không may mắn của mình. Vì thế, họ
thường mời những người có vận may, có tuổi hợp với chủ nhà đến
xông đất. Người xông đất phải ăn mặc chỉnh tề, sau đó phải đi hết
một vòng quanh nhà với hi vọng may mắn sẽ luôn tràn ngập khắp
nhà gia chủ.

Chủ đề: NGÀY TẾT QUÊ EM

11 – Chúc Tết: Có thể nói, chúc tết là nét văn hóa vô cùng độc đáo
và không thể thiếu trong ngày Tết. Khi đi chúc tết, ai nấy đều mặc
đồ đẹp, thường là chọn màu đỏ mang ý nghĩa may mắn, và mang
theo quà cáp để mừng cho gia chủ. Văn hóa ngày Tết của người
Việt còn có câu: “Mồng một lễ cha, mồng hai lễ mẹ, mồng ba lễ
thầy”. Cha tượng trưng cho bên nội, mẹ là bên ngoại, còn thầy đại
diện cho những người đã giúp cho ta hiểu biết.

Chủ đề: NGÀY TẾT QUÊ EM

12 – Mừng tuổi: Ngày Tết, người Việt Nam có phong tục lì xì cho trẻ
em với mong ước các em vui vẻ, hạnh phúc và chăm ngoan học giỏi.
Phong bao lì xì màu đỏ cũng tượng trưng cho sự may mắn, phúc lộc
an khang. Trong văn hóa Trung Hoa, ai chưa lập gia đình sẽ vẫn được
coi là trẻ em và được phép nhận phong bao lì xì.

Trò chơi
“ Thử tài”
Luật chơi:

HS suy nghĩ trong vòng 10 giây và chọn một đáp
án đúng nhất cho mỗi câu hỏi..

Câu 1: Loại bánh nào không thể thiếu trong dịp tết cổ truyền?
A. Bánh dẻo

C. Bánh chưng

Thời gian

10
1
0
9
8
7
6
5
4
3
2

Hết giờ

B. Bánh đa

D. Bánh cốm

C. BÁNH CHƯNG

Câu 2: Người ta thường dùng lá gì để gói bánh chưng?

Thời gian

A. Lá bàng

B. Lá môn

C. Lá riềng

D. Lá dong

10
1
0
9
8
7
6
5
4
3
2

Hết giờ

D. Lá dong

Câu 3: Năm mới năm 2022 là năm con gì ?
A. Nhâm Dần
B. Đinh Dậu
C. Tân Mão

Thời gian

10
1
0
9
8
7
6
5
4
3
2

Hết giờ

Câu 4: Khoảng khắc chuyển từ năm cũ bước sang
năm mới gọi là gì ?
Giao thừa

Thời gian

10
1
0
9
8
7
6
5
4
3
2

Hết giờ

Câu 5: Sau phút giao thừa, năm cũ đã chuyển giao sang năm
mới người đầu tiên bước chân vào nhà gọi là gì ?

A. Người xung phong

B. Người xông hơi

C
C. Người xông đất

D. Người đến chơi

Thời gian

10
1
0
9
8
7
6
5
4
3
2

Hết giờ

Câu 6: Thông thường, sáng mồng một tết con cháu quây quần
đông đủ để được ông bà, cha mẹ mừng tuổi gì ?
A. Điểm 10

C. Hoa

Thời gian

10
1
0
9
8
7
6
5
4
3
2

Hết giờ

B. Học bổng

D. Bao lì xì

D. Bao lì xì

Câu 7: Theo truyền thống Ông Táo cưỡi con gì về trời ?

Thời gian

A. Con Ngựa

B. Con Mèo

C. Con Cá Chép

D. Con Rồng

10
1
0
9
8
7
6
5
4
3
2

Hết giờ

C. CON CÁ CHÉP

Câu 8: Điền từ còn thiếu vào chỗ …… trong câu sau?
“Mùa xuân là tết……
Làm cho đất nước càng ngày càng xuân.”
A. Trồng cây
B. Ca hát
C. Nghỉ ngơi
D. Ấm no
Thời gian

10
1
0
9
8
7
6
5
4
3
2

Hết giờ

A. Trồng cây

Câu 9: Hoa tượng trưng cho mùa xuân là hoa gì ?
A. Hoa loa kèn
B. Hoa Hồng
C. Hoa Đào, hoa Mai

Thời gian

10
1
0
9
8
7
6
5
4
3
2

Hết giờ

HOA ĐÀO, HOA MAI

Câu 10 : Sau giao thừa người ta sẽ chọn giờ đẹp để
xuất hành và đi làm gì?
A. Đi chơi
B. Đi lễ chùa
C. Hái lộc

Thời gian

10
1
0
9
8
7
6
5
4
3
2

Hết giờ

Câu 11: Một loại bánh kẹo không thể thiếu trong ngày tết
Có rất nhiều hương vị là gì ?
A. Bánh rán
B. Bánh bèo
C. Bánh dẻo
D. Bánh Mứt

Thời gian

10
1
0
9
8
7
6
5
4
3
2

Hết giờ

BÁNH MỨT

Thó ch¬i ngµy TÕt

TÕt lµ b«ng hoa cña mïa xu©n, t­îng tr­ng
cho sù phån vinh. Khu«n mÆt TÕt thËt mu«n
vÎ, héi tô tËp trung tÊt c¶ nh÷ng ®iÒu tÊt yÕu
trong cuéc sèng ®Ó ®éng viªn con ng­êi cè
g¾ng sèng sao cho tèt ®Ñp trong cuéc sèng.
Nh÷ng trß ch¬i trong héi xu©n
C©u ®èi ngµy TÕt
Tranh TÕt d©n gian
Ch¬i hoa ngµy TÕt
Thó ch¬i ngµy TÕt béc lé b¶n lÜnh, tÝnh c¸ch,
thÞ hiÕu vµ b¶n s¾c d©n téc kh«ng ngõng ®­îc
c¶i tiÕn, bæ sung, n©ng cao trong ®êi sèng ®­
¬ng ®¹i.

LÔ héi ngµy TÕt

Thó ch¬i c©u ®èi
Đó là những Câu đối viết bằng bút lông lên giấy đỏ,
một thể loại văn học cô đọng, hàm súc, lời ý chắt lọc, đối
nhau từng chữ, từng âm và tổng thể của hai vế. Chủ đề
phải nhất quán thể hiện những khát vọng cao đẹp một
cách cụ thể, xác thực. Dùng ít từ là tiểu đối, mỗi vế bảy từ
là kiểu đối thơ, nhiều từ là dạng đối phú - có thể kéo dài
như bài phú, Câu đối viết chữ Hán hoặc chữ Nôm cách
điệu, vận dụng điển tích hoặc lối nói dân dã, bao hàm cả
nghĩa đen và nghĩa bóng để dễ hiểu và gợi liên tưởng. Lớp
người bình dân, bởi vậy không xa lạ, ưa dán ở cửa ngõ,
cột hiên, cột nhà và hai phía bàn thờ, coi là thú chơi tao
nhã. Ngày nay, câu đối vẫn được ưa chuộng, có mặt trên
nhiều trang báo Tết và người ta chọn in những câu hay
đem phát hành.

Nh÷ng trß ch¬i, lÔ héi trong ngµy TÕt
Ngày Tết của Việt Nam không thể thiếu những trò
chơi trong hội xuân của cộng đồng. Tùy đặc điểm và điều
kiện, hoàn cảnh sống, từng vùng có những trò chơi riêng,
nhưng do quá trình giao lưu, cũng có nhiều trò mang
tính phổ biến. Vì thế, bên cạnh những Bắt chạch trong
chum, thả chim câu, đua ngựa, đua cà kheo... thường giới
hạn ở một số nơi, lại có các trò đánh đáo, đánh phết, tung
còn, kéo co, đấu vật, đá cầu, đánh đu, đánh cờ người, bắt
vịt, leo cầu ùm... được tiến hành trên phạm vi rộng. Tuy
nhiên, còn những cách chơi khác gần gũi đời sống tinh
thần, bộc lộ tư tưởng và tình cảm rõ nét hơn, tạm gọi là
thú chơi.

V× sao cã tôc kiªng hãt r¸c ®æ ®i
trong ba ngµy TÕt
Trong "Sưu thần ký" có chuyện người lái buôn
tên là Âu Minh đi qua hồ Thanh Thảo được thuỷ thần
cho một con hầu tên là Như Nguyên, đem về nhà
được vài năm thì giàu to. Một hôm, nhân ngày mùng
Một Tết, Âu Minh đánh nó, nó chui vào đống rác mà
biến mất, từ đó nhà Âu Minh lại nghèo đi. Kể từ đó
kiêng không hót rác ngày Tết.

Tết là dịp để con người trở về cội nguồn. Ai dù có đi đâu
xa vào ngày này, cũng cố trở về quê hương để được sum
họp với người thân dưới mái ấm gia đình, thăm phần mộ tổ
tiên, gặp lại họ hàng, làng xóm. Ngày Tết cũng làm cho con
người trở nên vui vẻ hơn, độ lượng hơn. Nếu ai có gì đó
không vừa lòng nhau thì dịp này cũng bỏ qua hết để mong
năm mới sẽ ăn ở với nhau tốt đẹp hơn, hoà thuận hơn. Có
lẽ đó là ý nghĩa nhân bản của Tết Việt Nam.
Tết cổ truyền của dân tộc đã trở nên thiêng liêng, gắn bó
trong tâm hồn, tình cảm của mỗi người dân Việt Nam.
Những tục lệ trò vui trong dịp Tết, chiếc bánh chưng xanh,
mâm ngũ quả trên bàn thờ gia tiên, cành đào, chậu quất
khoe sắc trong mỗi gia đình đã trở thành một phần hình
ảnh của quê hương Việt Nam.

GIỜ HỌC ĐẾN ĐÂY LÀ KẾT THÚC !