GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ M�N Ng� v�n 6
NĂM HỌC 2010 - 2011
Người thực hiện :
NguyƠn Th� Thu H�
Tiết 130
Ôn tập về dấu câu
(Dấu chấm, dấu chấm hỏi, dấu chấm than)
Bµi
Bài tập 1
- Xác định các kiểu câu trong từng ví dụ.
- đặt các dấu chấm (.), dấu chấm hỏi (?), dấu chấm than (!) vào chỗ thích hợp có dấu ngoặc đơn.

Ôi thôi, chú mày ơi ( ) Chú mày có lớn mà chẳng có khôn. (Theo Tô Hoài)
Con có nhận ra con không ( ) (Theo Tạ Duy Anh)
Cá ơi, giúp tôi với ( ) Thương tôi với ( )
(Theo ông lão đánh cá và con cá vàng)
d) Giờ chớm hè ( ) Cây cối um tùm ( ) Cả làng thơm ( )
(Theo Duy Khán)
!
?
!
!
.
.
.
Bµi
Bài tập 1:
Lý do đặt các dấu câu như trên:
Dấu chấm đặt cuối câu trần thuật.
Dấu chấm hỏi đặt cuối câu nghi vấn.
Dấu chấm than dùng đặt cuối câu cầu khiến hoặc câu cảm.


Cách dùng các dấu chấm, dấu chấm hỏi và dấu chấm than trong nh?ng câu sau đây có gỡ đặc biệt?
a) Tôi phải bảo:
Được, chú mình cứ nói thẳng thừng ra nào.2
[...] Rồi, với bộ điều khinh khỉnh, tôi mắng:
[... ] Thôi, im cái điệu hát mưa dầm sùi sụt ấy đi. 4
(Tô Hoài)

b) AFP đưa tin theo cách ỡm ờ: “Họ là 80 người sức lực khá tốt nhưng hơi gầy”(!?)
( Theo NguyÔn Tu©n)
THẢO LUẬN NHÓM
Ghi nhớ: (Trang 150)
Thông thường, dấu chấm được đặt ở cuối câu trần thuật, dấu chấm hỏi đặt cuối câu nghi vấn và dấu chấm than đặt cuối câu cầu khiến, câu cảm thán.

 Tuy vậy, cũng có lúc người ta dùng dấu chấm ở cuối câu cầu khiến và đặt các dấu chấm hỏi, dấu chấm than trong ngoặc đơn vào sau một ý hay một từ ngữ nhất định để biểu thị thái độ nghi ngờ hoặc châm biếm đối với ý đó hay nội dung của từ ngữ đó.

a)
“Đệ nhất kì quan Phong Nha” nằm trong một quần thể hang động thuộc
khối núi đá vôi Kẻ Bàng ở miền tây Quảng Bình. Có thể tới Phong Nha rất
dễ dàng bằng hai con đường [... ]
(Trần Hoàng)

- “Đệ nhất kì quan Phong Nha” nằm trong một quần thể hang động thuộc
khối núi đá vôi Kẻ Bàng ở miền tây Quảng Bình, có thể tới Phong Nha rất
dễ dàng bằng hai con đường.
1. So sánh cách dùng dấu câu trong từng cặp câu dưới đây.
b)
Nơi đây vừa có nét hoang sơ, bí hiểm. Lại vừa rất thanh thoát và giàu chất thơ.

Nơi đây vừa có nét hoang sơ, bí hiểm ; lại vừa rất thanh thoát và giàu chất thơ.
CN VN1 VN2

(Trần Hoàng)
1. So sánh cách dùng dấu câu trong từng cặp câu dưới đây.
a) Tôi chẳng tìm thấy ở tôi một năng khiếu gì? (1) Và không hiểu vì sao tôi không thể
thân với Mèo như trước kia được nữa?(2) Chỉ cần một lỗi nhỏ ở nó là tôi gắt um lên.(3)
b) Tôi chẳng tìm thấy ở tôi một năng khiếu gì.(1) Và không hiểu vì sao tôi không thể
thân với Mèo như trước kia được nữa(2). Chỉ cần một lỗi nhỏ ở nó là tôi gắt um lên!(3)
Tôi chẳng tìm thấy ở tôi một năng khiếu gì. Và không hiểu vì sao tôi không thể
thân với Mèo như trước kia được nữa. Chỉ cần một lỗi nhỏ ở nó là tôi gắt um lên.
(Tạ Duy Anh)
Nhận xét về cách dùng dấu chấm hỏi và dấu chấm than trong 2 ví dụ:
Sửa lại:
Tuy rét vẫn kéo dài, mùa xuân đã đến bên bờ sông Lương mùa xuân đã điểm các chùm hoa gạo đỏ mọng lên những cành cây gạo chót vót giữa trời và trải màu lúa non sáng dịu lên khắp mặt đất mới cách ít ngày còn trần trụi đen xám trên những bãi đất phù sa mịn hồng mơn mởn, các vòm cây quanh năm xanh um đã dần dần chuyển màu lốm đốm, như được rắc thêm một lớp bụi phấn hung vàng: các vuờn nhãn, vườn vải đang trổ hoa […] Mùa xuân đã đến những buổi chiều hửng ấm, từng đàn chim én từ dãy núi biếc đằng xa bay tới, lượn vòng trên những bến đò, đuổi nhau xập xè bên những mái nhà toả khói những ngày mưa phùn, người ta thấy trên mẫy bãi soi dài nổi lên đây đó ở giữa sông, những con giang, con sếu cao gần bằng người, không biết từ đâu về, theo nhau lững thững bước thấp thoáng trong bụi mưa trắng xoá có những buổi, cả một quãng sông phía chân núi bỗng rợp đi vì hàng nghìn đôi cánh của những đàn sâm cầm tới tấp sà xuống, chẳng khác nào từng đám mây bỗng rụng xuống, tan biến trong các đầm bãi rập rạp lau sậy.
(Theo Nguyễn Đình Thi)
Bài tập 1:
Đặt dấu chấm vào những chỗ thích hợp trong đoạn văn sau đây:
Tuy rét vẫn kéo dài, mùa xuân đã đến bên bờ sông Lương. Mùa xuân đã điểm các chùm hoa gạo đỏ mọng lên những cành cây gạo chót vót giữa trời và trải màu lúa non sáng dịu lên khắp mặt đất mới cách ít ngày còn trần trụi đen xám. Trên những bãi đất phù sa mịn hồng mơn mởn, các vòm cây quanh năm xanh um đã dần dần chuyển màu lốm đốm, như được rắc thêm một lớp bụi phấn hung vàng: các vuờn nhãn, vườn vải đang trổ hoa […] Mùa xuân đã đến. Những buổi chiều hửng ấm, từng đàn chim én từ dãy núi biếc đằng xa bay tới, lượn vòng trên những bến đò, đuổi nhau xập xè bên những mái nhà toả khói. Những ngày mưa phùn, người ta thấy trên mÊy b·i soi dài nổi lên đây đó ở giữa sông, những con giang, con sếu cao gần bằng người, không biết từ đâu về, theo nhau lững thững bước thấp thoáng trong bụi mưa trắng xoá. Có những buổi, cả một quãng sông phía chân núi bỗng rợp đi vì hàng nghìn đôi cánh của những đàn sâm cầm tới tấp sà xuống, chẳng khác nào từng đám mây bỗng rụng xuống, tan biến trong các đầm bãi rập rạp lau sậy.
(Theo Nguyễn Đình Thi)
Bài tập 1:
Đặt dấu chấm vào những chỗ thích hợp trong đoạn văn sau đây:
Bài tập 2. Nhận xét về cách dùng dấu chấm trong đoạn văn?

Mưa đã ngớt trời. Rạng dần mấy con chim chào mào từ hốc cây nào đó. Bay ra hót râm ran.
Mưa đã ngớt. Trời rạng dần. Mấy con chim chào mào
từ hốc cây nào đó bay ra hót râm ran.

?
Bạn đã đến thăm động Phong Nha chưa?

Chưa? Thế còn bạn đã đến chưa?

Mình đến rồi. Nếu tới đó, bạn mới hiểu vì sao mọi người lại thích đến thăm động như vậy?
Bài tập 3: Đoạn đối thoại dưới đây có dấu chấm hỏi nào
dùng chưa đúng không? Vì sao?
Đúng
Đúng
Sai
Sai
Bài tập 4: Đặt dÊu c©u thÝch hợp vµo chç cã dÊu ngoÆc ®¬n d­íi ®©y:
ChÞ Cèc liÒn qu¸t lín:
- Mµy nãi gì ( )
- L¹y chÞ, em nãi gì ®©u ( )
Råi DÕ Cho¾t lñi vµo ( )
- Chèi h¶ ( ) Chèi nµy ( ) Chèi nµy ( )
Mçi c©u “Chèi nµy” chÞ Cèc l¹i gi¸ng mét má xuèng ( )
Theo Tô Hoài
?
!
!
!
?
.
.
Bài tập 5. Nhận xét về ý nghĩa của các câu sau:
Bạn Nam học giỏi.

b. Bạn Nam học giỏi ?

c. Bạn Nam học giỏi !
? Câu trần thuật khẳng định
? Câu nghi vấn, có phần phủ định sự
học giỏi của Nam
Câu cảm thán tỏ ý thán phục sự học
giỏi của Nam.
C¸c dÊu c©u
Có người đánh mất dấu phẩy, trở nên sợ những gì phức tạp, cố tìm những câu
đơn giản. Đằng sau những câu đơn giản là những ý nghĩ đơn giản.
Sau đó, anh ta đánh mất dấu chấm than và bắt đầu nói khe khẽ, không có ngữ
điệu. Chẳng có gì làm anh ta sung sướng hay phẫn nộ.Anh ta thờ ơ với mọi
chuyện.
Kế đó, anh ta đánh mất dấu chấm hỏi và chẳng bao giờ hỏi gì nữa. Mọi sự kiện
bất kì xảy ra ở đâu, dù trong vũ trụ, trên mặt đất hay ngay chính trong nhà anh ta,
cũng không làm anh ta quan tâm.
|...| Thế là anh ta hoàn toàn quên mất cách tư duy.
Cứ như vậy, anh ta đi đến dấu chấm hết.
Xin hãy giữ những dấu câu của mình !
( Trang Huyền)
Hướng dẫn bài về nhà:
Làm bài tập còn lại.
ChuÈn bÞ bµi sau: ¤n tËp dÊu c©u ( dÊu phÈy):
+ Xem l¹i kiÕn thøc ®· häc vÒ dÊu phÈy.
+ Tr¶ lêi c©u hái theo h­íng dÉn trong SGK.
Thank you