SINH HỌC 8
Năm học 2016 - 2017
PHÒNG GD-ĐT THỊ XÃ NINH HÒA
TRƯỜNG THCS TRỊNH PHONG
Tổ: Lý-Hóa-Sinh-Địa GV: Võ Thị Thùy Linh
KIỂM TRA BÀI CŨ:
Câu 1: Khi da bẩn và bị xây xát có hại như thế nào?
- Khi da bẩn là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, phát sinh bệnh ngoài da. Da bẩn còn làm hạn chế hoạt động bài tiết mồ hôi do đó ảnh hưởng đến sức khỏe.
- Da bị xây xát dễ bị nhiễm trùng có khi gây bệnh nguy hiểm như: nhiễm trùng máu, nhiễm vi khuẩn uốn ván…có thể gây nguy hiểm tính mạng.
Câu 2: Khoa học khuyên chúng ta rằng vào những ngày nghỉ nên tắm nắng chừng 30 phút, trước 8 giờ sáng. Vì sao?
Vì:
- Ánh nắng mặt trời vào buổi sáng trước 8 giờ dịu hơn buổi trưa làm da sẽ không bị tổn thương.
- Tắm nắng buổi sáng giúp da tổng hợp vitamin D chống còi xương, giúp xương chắc khỏe.
Một số vấn đề của chương cần tìm hiểu.
Cấu tạo, chức năng của hệ thần kinh.
Một số giác quan quan trọng, vệ sinh các giác quan.
Phản xạ của cơ thể. Các loại phản xạ.
Hoạt động thần kinh cấp cao ở người, vệ sinh hệ thần kinh.
Chương IX: THẦN KINH VÀ GIÁC QUAN
H4.4 Mô thần kinh
Các tế bào thần kinh
Các tế bào thần kinh đệm
1
2
Mô thần kinh gồm:
+ Các tế bào thần kinh (nơron).
+ Các tế bào thần kinh đệm.
Hệ thần kinh
Quan sát hình 4.4, cho biết mô thần kinh gồm những bộ phận nào?
Chương IX: THẦN KINH VÀ GIÁC QUAN
Tiết 45 : GIỚI THIỆU CHUNG HỆ THẦN KINH
Tại sao khi ta thấy quả chanh thì nước bọt được tiết ra?
 Đó là một phản xạ.
Chương IX: THẦN KINH VÀ GIÁC QUAN
Tiết 45 : GIỚI THIỆU CHUNG HỆ THẦN KINH
Qua những hoạt động trên thì cơ thể có những biến đổi gì? Tại sao?
 Thở gấp, tim đập nhanh, ra mồ hôi…
 Đó là do điều khiển của hệ thần kinh đã có sự phối hợp hoạt động của hệ hô hấp, hệ tuần hoàn, hệ bài tiết … giúp cơ thể thích nghi với môi trường.
Chương IX: THẦN KINH VÀ GIÁC QUAN
Tiết 45 : GIỚI THIỆU CHUNG HỆ THẦN KINH
Từ những lý giải trên, em hãy cho biết chức năng của hệ thần kinh?
 Điều khiển, điều hoà và phối hợp mọi hoạt động của các cơ quan, hệ cơ quan trong cơ thể thành một thể thống nhất, đảm bảo cho cơ thể thích nghi với biến đổi của môi trường.
Chương IX: THẦN KINH VÀ GIÁC QUAN
Tiết 45 : GIỚI THIỆU CHUNG HỆ THẦN KINH
(1)
(5)
(6)
(3)
(2)
(4)
Nhân
Cúc xináp
Thân
(7)
Sợi trục
Bao miêlin
Sợi nhánh
Eo Răngviê
Lựa chọn các từ và cụm từ dưới đây để hoàn thành chú thích hình 43.1
H.43.1.Cấu tạo của nơron
I. Nơron - đơn vị cấu tạo của hệ thần kinh:
1. Cấu tạo:
Chương IX: THẦN KINH VÀ GIÁC QUAN
Tiết 45 : GIỚI THIỆU CHUNG HỆ THẦN KINH
I. Nơron - đơn vị cấu tạo của hệ thần kinh:
Một nơron gồm:
- Thân nơron chứa nhân.
- Sợi nhánh.
- Sợi trục được bao bởi bao miêlin ngăn cách bởi eo Răngviê, tận cùng là cúc xináp.
Hình 43.1.Cấu tạo của nơron điển hình
1. Cấu tạo:
Nêu cấu tạo một nơron?
Chương IX: THẦN KINH VÀ GIÁC QUAN
Tiết 45 : GIỚI THIỆU CHUNG HỆ THẦN KINH
I. Nơron - đơn vị cấu tạo của hệ thần kinh:
1. Cấu tạo:
2. Chức năng:
(bài 6, SGK trang 20)
Em hãy nhắc lại nơron được chia thành mấy loại, chức năng của chúng là gì?
Người ta chia nơron thành 3 loại:
Nơron hướng tâm: có chức năng truyền xung thần kinh về trung ương thần kinh.
Nơron trung gian: liên hệ giữa các nơron.
Nơron li tâm: truyền xung thần kinh tới các cơ quan phản ứng.
Hình 43.1.Cấu tạo của nơron điển hình
Chương IX: THẦN KINH VÀ GIÁC QUAN
Tiết 45 : GIỚI THIỆU CHUNG HỆ THẦN KINH
I. Nơron - đơn vị cấu tạo của hệ thần kinh:
1. Cấu tạo:
Cảm ứng và dẫn truyền xung thần kinh.
Quan sát hình bên (mũi tên), hãy nêu chức năng của nơron?
2. Chức năng:
(bài 6, SGK trang 20)
(bài 6, SGK trang 20)
Chương IX: THẦN KINH VÀ GIÁC QUAN
Tiết 45 : GIỚI THIỆU CHUNG HỆ THẦN KINH
I. Nơron - đơn vị cấu tạo của hệ thần kinh:
II. Các bộ phận của hệ thần kinh:
1. Cấu tạo:
2. Chức năng:
(bài 6, SGK trang 20)
(bài 6, SGK trang 20)
1
2
3
4
5
Hộp sọ
Não
Tuỷ sống
Cột sống
Dây thần kinh tuỷ
H43.2. Hệ thần kinh
Quan sát H43.2, xác định các thành phần của hệ thần kinh?
1. Cấu tạo:
Chương IX: THẦN KINH VÀ GIÁC QUAN
Tiết 45 : GIỚI THIỆU CHUNG HỆ THẦN KINH
I. Nơron - đơn vị cấu tạo của hệ thần kinh:
II. Các bộ phận của hệ thần kinh:
Hộp sọ
Não
Tuỷ sống
Cột sống
Dây thần kinh tuỷ
Thảo luận theo nhóm (2’):
Hoàn thành bài tập (SGK mục II)
Hệ thần kinh gồm bộ phận trung ương và bộ phận ngoại biên.
Bộ phận trung ương có não và tủy sống được bảo vệ trong các khoang xương và màng não tủy: hộp sọ chứa……………; ………………nằm trong ống xương sống.
Nằm ngoài trung ương thần kinh là bộ ngoại biên, có các dây thần kinh do các……………........và ………………… tạo nên. Thuộc bộ phận ngoại biên còn có các hạch thần kinh.
(1)
(2)
(3)
(4)
não
tuỷ sống
bó sợi cảm giác
bó sợi vận động
H43.2. Hệ thần kinh
1. Cấu tạo:
Chương IX: THẦN KINH VÀ GIÁC QUAN
Tiết 45 : GIỚI THIỆU CHUNG HỆ THẦN KINH
I. Nơron - đơn vị cấu tạo của hệ thần kinh:
II. Các bộ phận của hệ thần kinh:
1. Cấu tạo:
- Bộ phận trung ương:
+ Não nằm trong hộp sọ.
+ Tuỷ sống nằm trong ống xương sống.

- Bộ phận ngoại biên: dây thần kinh và hạch thần kinh.
Chương IX: THẦN KINH VÀ GIÁC QUAN
Tiết 45 : GIỚI THIỆU CHUNG HỆ THẦN KINH
Bài tập 1:
Có các hoạt động sau:
a. Cử động tay
b. Sự co bóp của tim
c. Đá bóng
d. Sự co bóp của thành dạ dày
Hãy cho biết hoạt động nào có ý thức, hoạt động nào không có ý thức?
- Hoạt động có ý thức:
a. Cử động tay
c. Đá bóng
- Hoạt động không có ý thức:
b. Sự co bóp của tim
d. Sự co bóp của thành dạ dày
I. Nơron - đơn vị cấu tạo của hệ thần kinh:
II. Các bộ phận của hệ thần kinh:
1. Cấu tạo:
2. Chức năng:
- Bộ phận trung ương:
+ Não nằm trong hộp sọ.
+ Tuỷ sống nằm trong ống xương sống.
+ Não và tuỷ sống được bảo vệ bởi màng não tuỷ và trong các khoang xương.
- Bộ phận ngoại biên: dây thần kinh và hạch thần kinh.
Chương IX: THẦN KINH VÀ GIÁC QUAN
Tiết 45 : GIỚI THIỆU CHUNG HỆ THẦN KINH
I. Nơron - đơn vị cấu tạo của hệ thần kinh:
II. Các bộ phận của hệ thần kinh:
1. Cấu tạo:
2. Chức năng:
Thảo luận nhóm: (3 phút)
Dựa vào thông tin SGK tr.138, các nhóm hoàn thành bài tập 2:
Hệ thần kinh
……………………………:
……………………………….:
(1)
(2)
Hệ thần kinh vận động
Hệ thần kinh sinh dưỡng
........................ho?t d?ng cu?a ca?c
co võn l� ho?t d?ng....................
.......ho?t d?ng co quan ........ v� co quan sinh s?n l� ho?t d?ng .............
(3)
(4)
(5)
(6)
(7)
Điều khiển
Điều hoà
sinh dưỡng
không cã ý thức
có ý thức
Dựa vào chức năng hệ thần kinh được chia thành mấy phân hệ? Chức năng của mỗi phân hệ?
Chương IX: THẦN KINH VÀ GIÁC QUAN
Tiết 45 : GIỚI THIỆU CHUNG HỆ THẦN KINH
I. Nơron - đơn vị cấu tạo của hệ thần kinh:
II. Các bộ phận của hệ thần kinh:
1. Cấu tạo:
2. Chức năng:
- Hệ thần kinh vận động: điều khiển hoạt động của các cơ vân là hoạt động có ý thức.
- Hệ thần kinh sinh dưỡng: điều hòa hoạt động cơ quan sinh dưỡng và cơ quan sinh sản là hoạt động không có ý thức.
Chương IX: THẦN KINH VÀ GIÁC QUAN
Tiết 45 : GIỚI THIỆU CHUNG HỆ THẦN KINH
Màng
Nhân
Chất tế bào
Thân
Nhân
Chất tế bào
Sợi nhánh
Sợi trục
Về mặt cấu tạo, nơron có gì giống và khác với tế bào bình thường?
Màng, nhân, chất tế bào,...
Thân có sợi nhánh, sợi trục, eo răngviê, bao miêlin, cúc xináp.
Cúc xináp
Eo Răngviê
Bao miêlin
Màng
Không có sợi nhánh, sợi trục, eo răngviê, bao miêlin, cúc xináp.
Chương IX: THẦN KINH VÀ GIÁC QUAN
Tiết 45 : GIỚI THIỆU CHUNG HỆ THẦN KINH
I. Nơron - đơn vị cấu tạo của hệ thần kinh:
1. Cấu tạo: (bài 6, SGK trang 20)
2. Chức năng : (bài 6, SGK trang 20)
II. Các bộ phận của hệ thần kinh:
1. Cấu tạo:
- Bộ phận trung ương:
+ Não nằm trong hộp sọ.
+ Tuỷ sống nằm trong ống xương sống.
+ Não và tuỷ sống được bảo vệ bởi màng não tuỷ và khoang xương.
- Bộ phận ngoại biên: dây thần kinh và hạch thần kinh.
- Hệ thần kinh sinh dưỡng: điều khiển hoạt động cơ quan sinh dưỡng và cơ quan sinh sản là hoạt động không có ý thức.
2. Chức năng:
Chương IX: THẦN KINH VÀ GIÁC QUAN
Tiết 45 : GIỚI THIỆU CHUNG HỆ THẦN KINH
- Hệ thần kinh vận động: điều khiển hoạt động các cơ vân là hoạt động có ý thức.
* Hướng dẫn về nhà:
- Học bài và làm bài tập 2 SGK trang 138.
- Đọc mục “Em có biết”.
- Chuẩn bị bài thực hành (bài 44):
+ Kẻ bảng 44 trang 140 vào vở.
+ Nghiên cứu cấu tạo của tủy sống.
+ Chuẩn bị mẫu (theo nhóm): 1 con ếch, bông thấm nước, khăn lau.
Tiết học kết thúc
Kính chúc sức khỏe quý thầy cô
Chúc các em học tốt !