MÔN SINH HỌC 8
GIÁO VIÊN: NGUYỄN THỊ LỆ HẢI
CHƯƠNG IX: THẦN KINH VÀ GIÁC QUAN
TIẾT43 (Bài 43 + 45): GIỚI THIỆU CHUNG HỆ THẦN KINH. DÂY THẦN KINH TỦY
Bài 43. Giới thiệu chung hệ thần kinh
I. Nơron – đơn vị cấu tạo của hệ thần kinh (Hs tự thực hiện)
II. Các bộ phận của hệ thần kinh
1. cấu tạo ( chỉ giới thiệu cấu tạo)
2. chức năng
Bài 44: Thực hành tìm hiểu chức năng của tủy sống ( không thực hiện)
Bài 45. Dây thần kinh tủy
I. Cấu tạo của dây thần kinh tủy
II. Chức năng của dây thần kinh tủy
Bài 43: GIỚI THIỆU CHUNG HỆ THẦN KINH
Nơron – đơn vị cấu tạo của hệ thần kinh (Hs tự thực hiện)
- Tế bào thần kinh (nơrron) là đơn vị cấu tạo của hệ thần kinh
Hộp sọ
Não
Tủy sống
Cột sống
Bộ phận trung ương
Dây thần kinh tủy
Dây thần kinh não
Hạch thần kinh
Bộ phận ngoại biên
1
2

3

4

5
Các bộ phận của hệ thần kinh
Dựa vào cấu tạo
Hệ thần kinh gồm
Bài 44 -Thực hành: TÌM HIỂU CHỨC NĂNG CỦA TỦY SỐNG
Tủy sống nằm trong cột sống từ đốt cổ thứ I đến thắt lưng II, dài khoảng 50cm, hình trụ, có 2 phần phình (cổ và thắt lưng), màu trắng, mềm.
31 đôi dây thần kinh tuỷ
Tuỷ sống
Bài 45: DÂY THẦN KINH TỦY
Cấu tạo
Sợi hướng tâm
Sợi li tâm
Rễ trước
(rễ vận động)
Lỗ tuỷ
Rễ sau
(rễ cảm giác)
4 và 1 nhập lại thành dây TK tủy.
- Mỗi dây thần kinh tuỷ được nối với tuỷ sống gồm 2 rễ:
+ Rễ trước (rễ vận động) gồm các bó sợi li tâm.
+ Rễ sau (rễ cảm giác) gồm các bó sợi hướng tâm.
- Các rễ tuỷ đi ra khỏi lỗ gian đốt sống nhập lại thành dây thần kinh tuỷ.
Kích thích bằng HCl 1% chi sau bên phải
Rễ trước bên phải bị cắt
Chi sau bên phải không co, nhưng co chi sau bên trái và 2 chi trước
KL: Rễ trước dẫn truyền xung thần kinh vận động từ trung ương ra cơ quan phản ứng.
Rễ sau
Rễ trước
Thí nghiệm tìm hiểu chức năng của các rễ tủy
Cơ quan thụ cảm
Cơ quan phản ứng
NX: Rễ trước của chi bị cắt -> TƯ vẫn nhận được kích thích từ cơ quan thụ cảm, nhưng chi đó không phản ứng
Kích thích bằng HCl 1% chi sau bên trái
Rễ sau bên trái bị cắt
Không chi nào co cả
Kết luận: Rễ sau dẫn truyền xung TK cảm giác từ cơ quan thụ cảm đến trung ương thần kinh.
Rễ sau
Rễ trước
Cơ quan thụ cảm
Cơ quan phản ứng
NX: Rễ sau bị cắt -> Không nhận được kích thích từ cơ quan thụ cảm.
Chức năng:
- Rễ trước: dẫn truyền xung thần kinh vận động từ trung ương đi ra cơ quan phản ứng (rễ li tâm).
- Rễ sau: dẫn truyền xung thần kinh cảm giác từ các thụ quan về trung ương (rễ hướng tâm)
=> Dây thần kinh tuỷ là dây pha: vì nó vừa thực hiện chức năng dẫn truyền xung thần kinh cảm giác, vừa dẫn truyền xung thần kinh vận động.
Khoanh tròn vào câu trả lời đúng nhất.
Câu 1: Bộ phận trung ương thần kinh gồm:
Não bộ và dây thần kinh
Não bộ và tủy sống
Dây thần kinh và hạch thần kinh
Câu 2 : Dựa vào chức năng hệ thần kinh được chia thành
Hệ TK vận động và hệ TK sinh dưỡng
Não bộ và tủy sống
Bộ phận trung ương và bộ phận ngoại biên
Câu 3: Mỗi dây thần kinh tuỷ được nối với tuỷ sống bởi:
a. Rễ trước (rễ vận động) gồm các bó sợi li tâm.
b. Rễ sau (rễ cảm giác) gồm các bó sợi hướng tâm.
c. 2 rễ là rễ trước (rễ vận động) và rễ sau (rễ cảm giác)
Câu 4: Dây thần kinh tuỷ là dây pha vì:
a. Dây thần kinh tuỷ gồm các bó sợi cảm giác và bó sợi vận động.
b. Dây thần kinh tuỷ vừa thực hiện chức năng dẫn truyền xung thần kinh cảm giác, vừa dẫn truyền xung thần kinh vận động.
c. Dây thần kinh tuỷ nối với tuỷ sống bởi rễ trước và rễ sau.
Hướng dẫn về nhà:
Học bài trong vở, trả lời các câu hỏi cuối bài.
Xem trước bài 46: Trụ não, tiểu não, não trung gian- bài bán cầu não
Sưu tầm một số tư liệu có liên quan đến não bộ
- Mỗi dây thần kinh tuỷ được nối với tuỷ sống gồm 2 rễ:
+ Rễ trước (rễ vận động) gồm các bó sợi li tâm.
+ Rễ sau (rễ cảm giác) gồm các bó sợi hướng tâm.
- Các rễ tuỷ đi ra khỏi lỗ gian đốt sống nhập lại thành dây thần kinh tuỷ.
1. Sợi hướng tâm
4. Sợi li tâm
3. Rễ trước (rễ vận động)
5. Lỗ tuỷ
4 và 1 nhập lại thành dây TK tủy.
2. Rễ sau (rễ cảm giác)
Hình 45.1. Các rễ tủy và dây TK tủy.