NGHỀ ĐIỆN DÂN DỤNG
GIÁO VIÊN: TRẦN THÙY NGA
“”
TIẾT 1-4: BÀI MỞ ĐẦU
GIỚI THIỆU NGHỀ ĐIỆN DÂN DỤNG
Chương I : AN TOÀN ĐIỆN
* Trong sản xuất.
* Trong nông nghiệp.
* Trong giao thông vận tải.
* Trong chế tạo.
* Trong Y tế.
* Trong Giáo dục.
* Trong điều khiển tự động.
* Trong sinh hoạt.
Thiết bị: bảo vệ, đóng cắt và lấy điện.
Nguồn điện một chiều và xoay chiều điện áp thấp dưới 380V.
Thiết bị đo lường điện.
Vật liệu
Dụng cụ
Các loại đồ dùng điện
Đối tượng lao động:
ĐẶC ĐIỂM VÀ YÊU CẦU CỦA NGHỀ
- Lắp đặt mạng điện sản xuất và sinh hoạt
- Lắp đặt thiết bị điện và đồ dùng điện
- Vận hành, bảo dưỡng và sửa chữa mạng điện,
thiết bị và đồ dùng điện
Công việc lắp đặt đường dây cung cấp điện thư­ờng được tiến hành trong môi tr­ường như­ thế nào? Hãy đánh dấu (x) vào ô trống những câu mô tả về môi tr­ường làm việc của nghề điện.
a, Làm việc ngoài trời
x
b, Th­ường phải đi l­ưu động
c, Làm việc trong nhà.
d, Nguy hiểm vì làm việc gần khu vực có điện.
e, Tiếp xúc với nhiều chất độc hại
g, Làm việc trên cao
x
x
x
x
Điều kiện làm việc của nghề điện dân dụng
Yêu cầu của nghề điện dân dụng đối với người lao động
- Về kiến thức: tối thiểu tốt nghiệp THCS. Hiểu biết những kiến thức cơ bản của lĩnh vực kĩ thuật điện.
- Về kĩ năng: có kĩ năng đo lường, sử dụng, bảo dưỡng, sửa chữa, lắp đặt.
- Về thái độ: yêu thích nghề, có ý thức bảo vệ môi trường và an toàn lao động, làm việc khoa học, thận trọng và chính xác.
- Về sức khỏe: có sức khoẻ tốt, không mắc các bệnh về tim mạch, huyết áp, thấp khớp…
- Phát triển để phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước.
Triển vọng của nghề
- Tương lai nghề điện dân dụng gắn liền với sự phát triển điện năng, đồ dùng điện và tốc độ phát triển xây dựng nhà ở
- Nghề điện dân dụng có nhiều điều kiện phát triển không những ở thành phố mà còn ở nông thôn miền núi
- Do sự phát triển của cách mạng khoa học kĩ thuật → nhiều thiết bị mới có tính năng hiện đại
- Các trường dạy nghề, Trung học chuyên nghiệp, Cao đẳng và Đại học kĩ thuật
Những nơi đào tạo nghề
- Các Trung tâm Kĩ thuật tổng hợp - hướng nghiệp
- Các Trung tâm Dạy nghề cấp huyện và tư nhân
2/13/2022
20

I. TỔNG QUÁT VỀ TAI NẠN ĐIỆN
1.CÁC TAI NẠN VỀ ĐIỆN
1.1. Phân loại tai nạn điện
Các tai nạn điện
Điện giật
Đốt cháy do điện
Hoả hoạn cháy nổ do điện
2/13/2022
21
1.2. Nguyên nhân dẫn đến tai nạn điện
Chạm vào các phần tử
bình thường có điện áp
Chạm điện gián tiếp
Chạm điện trực tiếp
Nguyên nhân dẫn đến tai nạn điện
Chạm vào các phần tử bình
thường không có điện áp
Khác
HQ điện
Xuất hiện trong
KV điện trường mạnh
2/13/2022
22
Ti?p xỳc tr?c ti?p
Ph
N
Ing
. .
. .
2/13/2022
23
TIẾP XÚC GIÁN TIẾP
Ph
N
Đất
Ing
. .
2/13/2022
24
1.3. Số liệu thống kê tai nạn điện
Số liệu thống kê
tai nạn điện
a. Theo cấp điện áp:
U ≤ 1kV: 76,4%
U > 1kV: 23,6%
b. Theo nghề nghiệp:
Thuộc ngành điện: 42,2%
Các ngành khác: 57,8%
c. Theo nguyên nhân tiếp xúc điện:
Trực tiếp: 55,9%
Gián tiếp: 42,8%
HQ điện: 1,12%
Xuất hiện trong KV điện trường mạnh:0.08%
d. Theo nguyên lứa tuổi:
Dưới 20: 14,5%
21-30: 51,7%
31-40: 21,3%
Trên 40: 12,5%
2/13/2022
25
1.3. Các tác dụng của dòng điện
Trong thực tế mà nói dòng điện có nhiều tác dụng khác nhau, nhưng chúng ta có thể gom chúng vào 05 tác dụng chính như sau:
Tác dụng phát quang: Làm sáng bóng đèn… Là tác dụng hữu ích và phổ biến nhất của dòng điện
Tác dụng nhiệt: Được dùng để sinh nhiệt trong nhiều thiết bị như bàn ủi quần áo, bình đun siêu tốc, bếp điện, nồi cơm điện, máy sấy…
Tác dụng từ: Sinh ra từ tính làm quay kim nam châm, hút các vật bằng sắt, máy bơm từ…
Tác dụng sinh lí : Làm co giật, ứng dụng trong châm cứu chữa bệnh…
Tác dụng hóa học : Ứng dụng trong điện phân, tách đồng ra khỏi dung dịch muối đồng…
2. Các tác hại khi có dòng điện đi qua người
26
Khi dòng điện đi qua cơ thể người sẽ gây nên những phản ứng sinh học phức tạp.
Mức độ nguy hiểm đối với nạn nhân bị tai nạn điện phụ thuộc nhiều yếu tố như:
Thời gian tồn tại.
Biên độ dòng điện.
Đường đi của dòng điện.
Tần số dòng điện.
Tình trạng sức khỏe.
Điện trở người
2. Các tác hại khi có dòng điện đo qua người
27
Các tác hại khi có dòng điện đi qua người
28
 Các giới hạn dòng điện nguy hiểm đối với người như sau:
I giới hạn nguy hiểm AC ≤ 10 mA
 I giới hạn nguy hiểm DC ≤ 50 mA
 Các giới hạn điện áp nguy hiểm đối với người như sau:
 U giới hạn nguy hiểm AC
 U giới hạn nguy hiểm DC
 24 V (ẩm ướt)
 50 V (khô ráo)
 50 V (ẩm ướt)
 80 V (khô ráo)
3. NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TAI NẠN ĐIỆN
Giá trị dòng điện đi qua người là yếu tố quan trọng nhất và phụ thuộc vào:
- Điện áp mà người phải chịu.
- Điện trở của cơ thể người khi tiếp xúc với phần có điện áp.
3.1. CƯỜNG ĐỘ DÒNG ĐIỆN
Khi giá trị dòng điện vượt quá 50 mA, có thể đưa đến tình trạng chết do điện giật vì sự mất ổn định của hệ thần kinh và sự co giãn của các sợi cơ tim và làm tim ngừng đập.
3. NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TAI NẠN ĐIỆN
3.2. ĐIỆN ÁP ĐẶT LÊN NGƯỜI
 Các giới hạn dòng điện nguy hiểm đối với người như sau:
I giới hạn nguy hiểm AC ≤ 10 mA
 I giới hạn nguy hiểm DC ≤ 50 mA
 Các giới hạn điện áp nguy hiểm đối với người như sau:
 U giới hạn nguy hiểm AC
 U giới hạn nguy hiểm DC
 24 V (ẩm ướt)
 50 V (khô ráo)
 50 V (ẩm ướt)
 80 V (khô ráo)
3. NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TAI NẠN ĐIỆN
3.3. ĐƯỜNG ĐI DÒNG ĐIỆN QUA NGƯỜI
Từ bảng trên ta thấy:
- Dòng điện đi từ chân qua chân là ít nguy hiểm nhất.
- Dòng điện đi từ tay phải qua chân là nguy hiểm nhất với phân lượng dòng điện qua tim là 6,7%. Bởi vì, phần lớn dòng điện đi qua tim theo trục dọc mà trục này nằm nằm trên đường từ tay phải đến chân.
Khái niệm chung về hiện tượng điện giật
32
Khi có dòng điện đi qua cơ thể người thì sẽ gây ra hiện tượng điện giật (electric shock).
Hiện tượng điện giật nó sẽ gây nên những hậu quả sinh học làm ảnh hưởng tới các chức năng thần kinh, tuần hoàn, hô hấp hoặc gây bỏng cho người bị tai nạn.
Khi dòng điện này đủ lớn (≥ 10 mA) và nếu không được cắt điện kịp thời, người có thể nguy hiểm đến tính mạng.
2/13/2022
33
Các tai nạn điện
Điện giật
Đốt cháy do điện
Hoả hoạn cháy nổ do điện
4. Các nguyên nhân xảy ra tai nạn điện
34
Do trình độ tổ chức, quản lý công tác lắp đặt, xây dựng, sửa chữa công trình điện chưa tốt.

 Tai nạn do chạm gián tiếp, chạm trực tiếp ở cấp điện áp U ≤ 1 kV.
.
 Do vi phạm quy trình kỹ thuật an toàn, đóng điện khi có người đang sửa chữa, thao tác vận hành thiết bị điện không đúng qui trình.
 Tai nạn do sự phóng điện hồ quang.
 Tai nạn xảy ra do “ điện áp bước”.
2/13/2022
35
4. Nguyên nhân dẫn đến tai nạn điện
Chạm vào các phần tử
bình thường có điện áp
Chạm điện gián tiếp
Chạm điện trực tiếp
Nguyên nhân dẫn đến tai nạn điện
Chạm vào các phần tử bình
thường không có điện áp
Khác
HQ điện
Xuất hiện trong
KV điện trường mạnh
4. Nguyên nhân gây tai nạn do điện thường gặp
- Do tiếp xúc trực tiếp với các vật mang điện
- Chạm trực tiếp vào dây dẫn trần hoặc dây dẫn bị hở điện
- Sử dụng thiết bị điện bị rò rỉ điện ra vỏ kim loại
- Sửa chữa điện không đóng ngắt nguồn điện
- Do vị phạm khoảng cách an toàn với lưới điện cao áp và trạm biến thế. Đối với những đường dây cao áp hay điện áp cao. Điện phóng ra ngoài không khí, khi đến gần cho dù chưa tiếp xúc trực tiếp nhưng với khoảng cách tiếp xúc đủ nhỏ thì sẽ có hiện tượng phóng điện. Dòng điện qua cơ thể lớn và gây ra hậu quả nghiêm trọng.
- Phóng điện hồ quang khi đóng cắt các máy cắt điện, cầu dao điện có tải lớn hay khi ngắn mạch… Các tia hồ quang điện sinh ra có nhiệt độ rất lớn. Nếu người ở trong phạm vi ảnh hưởng của hồ quang điện sẽ bị bỏng nặng và bỏng sâu. Rất khó có thể chữa trị khỏi.
- Một nguyên nhân nữa đó là do tiếp xúc với các phần tử đã được tách ra khỏi nguồn điện nhưng vẫn còn tích điện.
5. Các biện pháp phòng tránh tai nạn do điện
Để hạn chế tai nạn do điện và đảm bảo an toàn cho người dùng, chúng ta cần phải tuyệt đối tuân thủ các nguyên tắc an toàn điện như:
1. Lựa chọn và sử dụng những thiết bị điện an toàn. Các loại như ổ cắm điện, thiết bị điện dân dụng… nên lựa chọn những sản phẩm chất lượng tốt, phù hợp với dòng điện của gia đình. Ưu tiên những sản phẩm của công ty có thương hiệu và uy tín trên thị trường.
2. Thường xuyên kiểm tra các thiết bị, dây dẫn điện.
3. Đảm bảo chắc chắn là nguồn điện đã ngắt hoàn toàn trước khi lắp đặt sửa chữa điện dân dụng, điện lưới.
4. Tuân thủ tuyệt đối an toàn hành lang lưới điện. Giữ khoảng cách an toàn với đường dây điện cao áp và các trạm biến thế.
5. Không sử dụng dây điện trần làm đường dây dẫn điện.
6. Sử dụng các aptomat chống giật cho hệ thống điện gia đình, hộ dân, cơ quan, xí nghiệp…
7. Tìm hiểu những kiến thức về an toàn điện và cách xử lý khi xảy ra tai nạn điện giật./.5.
v
v
v
v
v
v
v
v
v