CHỦ ĐỀ 4
NGÀNH GIUN TRÒN
Tiết 1
KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 1: Trong các đại diện sau đại diện nào thuộc ngành Giun dẹp ?
Trùng giày. C. Sán lá gan.
Hải quỳ. D. Thủy tức.
Câu 2: Đặc điểm chung của ngành Giun dẹp là:
Cơ thể đối xứng hai bên.
Ruột phân nhánh, chưa có hậu môn.
Phân biệt được đầu đuôi, lưng, bụng.
Cả A,B và C

Dựa trên hình ảnh vừa quan sát, các em hãy mô tả đặc điểm chung về hình dạng bên ngoài của giun đũa?
Giun cái
Giun đực
-Cơ thể giun đũa dài bằng chiếc đũa (khoảng 25 cm).
-Cơ thể hình ống.
-Lớp vỏ cuticun bọc ngoài căng tròn cơ thể giúp giun không bị tiêu hủy bởi các dịch tiêu hóa trong ruột non người.
Bao ngoài cơ thể chúng là lớp vỏ cuticun. Theo các em lớp vỏ này có vai trò gì?
Mi?ng
H?u
Ru?t
Tuy?n sinh d?c
Hậu môn
L? sinh d?c c�i
Trình ba? c?u t?o trong c?a giun dua?
-Hình ống, thành cơ thể có lớp biểu bì, cơ dọc phát triển.
-Chưa có khoang cơ thẻ chính thức.
-Ống tiêu hóa: miệng, ruột và hậu môn
-Tuyến sinh dục dài cuộn khúc.
Quan sát tranh kết hợp thông tin SGK hãy xác định các bộ phận của giun đũa ?

-Di chuyển: rất hạn chế (chỉ cong cơ thể
lại và duỗi ra)
-Di chuyển như vậy thích hợp với động
tác chui rúc trong môi trường kí sinh.

Giun đũa chuyển bằng cách nào?
Nhờ đặc điểm nào mà Giun đũa chui
được vào ống mật ?
-Tốc độ tiêu hoá của Giun đũa so Giun dẹp (sán lá gan ) như thế nào và vì sao ?
Đọc thông tin sgk/48 suy nghĩ , trả lời câu hỏi sau


- Thức ăn đi một chiều theo ống ruột thẳng từ miệng tới hậu môn.
- Hút chất dinh dưỡng nhanh và nhiều


Học sinh thảo luận và trả lời
các câu hỏi sau:
- Nêu đặc điểm cơ quan sinh sản?
- Giun cái dài và mập hơn giun
đực có ý nghĩa sinh học gì?


- Cơ thể phân tính (đực, cái )
- Cơ quan sinh dục dạng ống dài.
+ Con cái 2 ống
+ Con đực 1 ống
- Thụ tinh trong , đẻ nhiều trứng (200.000 trứng một ngày.)
Đọc thông tin ,quan sát hình vẽ trong trang 48 SGK:
+ Trình bày vòng đời giun đũa bằng sơ đồ .
T? b�o tr?ng mang ?u tr�ng
V? tr?ng d�y
Tr?ng giun
Du?ng di chuy?n ?u tr�ng
Noi kí sinh giun tru?ng th�nh
Giun đũa
(Ruột người)
đẻ trứng
ấu trùng trong trứng
Thức ăn sống
Ruột non (ấu trùng)
Máu, gan,tim phổi
Dựa vào sơ đồ vòng đời giun đũa giải thích vì sao:
+ Rửa tay trước khi ăn trước khi ăn và không ăn rau sống .
+ Tại sao y học khuyên mỗi người nên tẩy giun 1 hoặc 2 lần trong 1 năm.
+ Rửa tay trước khi và không ăn rau sống để ngăn chặn con đường xâm nhập của giun vào trong cơ thể ( bởi chúng xâm nhập vào cơ thể qua đường thức ăn dưới dạng ấu trùng trong trứng ).
+ Để diệt giun đũa , hạn chế số lượng trứng
%
- Giữ vệ sinh môi trường, vệ sinh cá
nhân khi ăn uống.
- Tẩy giun theo định kì ( 6 tháng / 1 lần )
C?ng c?
Câu 1.Lớp vỏ cuticun bọc ngoài cơ thể giun đũa có tác dụng gì ?
Giúp thành cơ thể trơn, nhẵn.
Thẩm thấu các chất dinh dưỡng.
Không bị tiêu hủy bởi các chất dịch tiêu hóa trong ruột non của người.
Trao đổi khí.
Câu 2. Giun đũa không có đặc điểm nào sau đây ?
Giống chiếc đũa, thường kí sinh trong ruột non của người, là động vật phân tính.
Ấu trùng phát triển qua nhiều vật chủ trung gian.
Vỏ cuticun dày, đẻ trứng nhiều và có khả năng phát tán rộng.
Có khoang cơ thể chưa chính thức, có thêm ruột sau và hậu môn.
Câu 3. Để phòng chống bệnh giun đũa cần:
Giữ vệ sinh ăn uống.
Tẩy giun theo định kỳ.
Xử lí an toàn nguồn phân và nước trước khi tưới cho rau, củ và quả.
Cả A, B và C
NGÀNH GIUN TRÒN ( TIẾT 2)
BÀI 14: MỘT SỐ GIUN TRÒN KHÁC
I. Một số giun tròn khác
Nghiên cứu SGK hoàn thành Phiếu học tập sau:
TÌM HIỂU MỘT SỐ GIUN TRÒN KHÁC
Ruột già
Gây ngứa ngáy
hậu môn, rối loạn thần kinh.
Qua tay, thức ăn vào miệng
TÌM HIỂU MỘT SỐ GIUN TRÒN KÍ SINH
Tá tràng
Qua bàn chân khi đi chân đất ở vùng có
ấu trùng giun móc câu
Gây viêm tá tràng, đau vùng thượng vị, rối loạn tiêu hóa, làm người bệnh xanh xao, vàng vọt.
Giun móc câu vào cơ thể qua da bàn chân
Rễ lúa
Gây thối rễ, lá úa vàng rồi cây chết
Qua rễ lúa
TÌM HIỂU MỘT SỐ GIUN TRÒN KÍ SINH
I. Một số giun tròn khác:
Nơi sống: đa số sống kí sinh, một số sống tự do.
- Đại diện: giun kim, giun móc câu, giun rễ lúa, giun tóc, giun xoắn..
- Tác hại: hút các chất dinh dưỡng trong cơ thể người, động vật và thực vật.
II.Tìm hiểu bệnh giun và biện pháp phòng tránh:
1.Một số bệnh giun:
a/ Bệnh giun kim:
- Quan sát hình, em hãy giải thích sơ đồ vòng đời của giun kim?
Giun kí sinh
Đẻ trứng ở hậu môn
Gây ngứa
Trẻ gãi
mút tay
Sơ đồ vòng đời giun kim ở trẻ em
Trả lời câu hỏi sau:
- Giun kim gây cho trẻ em điều phiền toái như thế nào?
- Do thói quen nào ở trẻ mà giun khép kín được vòng đời?
- Mỗi tối giun kim cái chui ra ngoài hậu môn đẻ trứng, khiến cho trẻ ngứa ngáy khó chịu.
- Do thói quen mút tay ở trẻ vô tình đã đưa trứng giun vào miệng để khép kín vòng đời của giun
II.Tìm hiểu bệnh giun và biện pháp phòng tránh:
1.Một số bệnh giun:
b. Bệnh giun xoắn:
Giun xoắn
Ấu trùng của giun xoắn ở tế bào cơ của người
- Giun xoắn trưởng thành gây ra bệnh tiêu chảy, kén của chúng gây bệnh liệt cơ. Nếu bị nhiễm nhiều kén bệnh nhân có thể chết do suy nhược, đau cơ và liệt hô hấp. Muốn phòng bệnh giun xoắn không nên ăn thịt lợn và thú dưới dạng nem, tái, gỏi...
c. Bệnh giun tóc
- Giun tóc sống ở ruột già, vùng manh tràng của người và thú. Cơ thể hình sợi cắm sâu vào niêm mạc ruột để hút máu. Nếu bị nhiễm số lượng nhiều gây tổn thương niêm mạc ruột, kích thích ruột làm bệnh nhân đau bụng và phân tương đối giống hội chứng lị.
d.Bệnh Giun chỉ
g/ Quan sát một số tác hại của giun tròn trên động vật khác
- Nguồn nước không qua xử lý, bị ô nhiễm, trong nước có nhiều trứng giun làm cá bị bệnh.
Giun tròn lấy chất dinh dưỡng làm tổn thương da, đuôi, ruột... ảnh hưởng tới quá trình phát dục ở cá làm cá chậm lớn.
Vòng đời giun kí sinh ở chó
Cánh đồng lúa vàng lụi do nhiễm giun rễ lúa.
đ/ Giun rễ lúa
II.Tìm hiểu bệnh giun và biện pháp phòng tránh:
1.Một số bệnh giun:
-Bệnh giun kim
-Bệnh chân voi do giun chỉ
-Bệnh liệt cơ do giun xoắn
Bệnh giun tóc
Bệnh sán chó mèo, bệnh giun sán cá
- Bệnh vàng lụi lúa do giun rễ lúa
II.Tìm hiểu bệnh giun và biện pháp phòng tránh:
1.Một số bệnh giun:
Các biện pháp phòng tránh các bệnh giun ở người và động vật, thực vật?
2. Biện pháp phòng tránh:
2. Biện pháp phòng tránh:
- Giữ gìn vệ sinh cá nhân: rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh,ăn chín uống sôi.
- Giữ gìn vệ sinh môi trường: tiêu diệt ruồi nhặng, không vứt rác bừa bãi, không tưới phân tươi cho rau.
- Giáo dục trẻ bỏ thói quen mút tay.
Đi giày, ủng khi tiếp xúc ở nơi đất bẩn.
- Tẩy giun định kỳ 2 lần/ năm
- Kiểm nghiệm thực phẩm và cấm buôn bán các loại thịt trâu, bò, lợn,…bị nhiễm bệnh.
EM CÓ BIẾT ?
- Bệnh giun có thể tự khỏi được không?
Cần phải tẩy giun định kỳ 2 lần/năm.
- Bệnh giun có thể khỏi tự nhiên nhưng cũng hay bị tái nhiễm kéo dài có thể dẫn đến phù toàn thân, liệt tim và tử vong.
Tẩy giun định kỳ để diệt giun sán kí sinh , hạn chế số lượng trứng
Các loại thuốc tẩy giun
Ruột già
Qua đường tiêu hóa
Gây ngứa ngáy, mất ngủ, suy nhược cơ thể
Bệnh vàng lụi
Qua rễ
Rễ lúa
Tá tràng
Qua da bàn chân
Người bệnh xanh xao
Một số giun tròn khác
Câu 1: Loài giun tròn nào sống kí sinh ở tá tràng của người?
a. Giun móc câu b. Giun kim
c. Giun chỉ d. Giun đũa
LUYỆN TẬP
Câu 2: Con đường giun móc câu xâm nhập vào cơ thể người:
a. Qua muỗi đốt b. Qua ăn uống
c. Do nước bẩn d. Qua da bàn chân
Câu 3: Trứng giun kim có thể xâm nhập vào cơ thể người chủ yếu qua:
a. Ăn uống b. Da bàn chân
c. Đường hô hấp d. Tắm nước bẩn
Câu 4: Biện pháp phòng tránh “Giun chỉ” là:
a. Ăn chín uống sôi b. Diệt trừ muỗi
b. Không đi chân đất d. Phun thuốc diệt ấu trùng trong đất
VẬN DỤNG THỰC TIỄN
Căn cứ vào nơi kí sinh, hãy so sánh: Giun kim và Giun móc câu:
+ Loài giun nào nguy hiểm hơn?
+ Loài giun nào dễ phòng chống hơn?
Hướng dẫn:
+ Giun móc câu nguy hiểm hơn vì nó kí sinh ở tá tràng, nơi nhiều chất dinh dưỡng
+ Phòng tránh giun móc câu dễ dàng hơn giun kim, chỉ cần đi giày dép thì ấu trùng giun móc câu không có cơ hội xâm nhập vào cơ thể người qua da bàn chân.
TÌM TÒI, MỞ RỘNG
Vì sao trẻ em ở các vùng nông thôn nước ta có tỉ lệ mắc bệnh giun đũa cao?
Hướng dẫn
Nguyên nhân:
+ Đời sống dân trí còn thấp, trẻ em chưa được quan tâm nhiều
+ Công trình vệ sinh chưa đảm bảo, tạo điều kiện cho trứng phát tán
+ Xả rác, phóng uế bừa bãi, ruồi nhặng nhiều giúp giun đũa phát tán
+ Vệ sinh ăn uống chưa được quan tâm đúng mức
+ Ý thức vệ sinh công cộng chưa cao
+ Khả năng tiếp cận thông tin đại chúng còn thấp....
Cảm ơn quý thầy cô

Chúc các em học giỏi !