HỌC GIỎI
Chúc các em học tốt!
BÀI GIẢNG VẬT LÝ 7
KIỂM TRA BÀI CŨ
1. Nêu tính chất ảnh của vật tạo bởi gương cầu lồi ?
1. Tính chất ảnh của vật tạo bởi gương cầu lồi:
* Là ảnh ảo, không hứng được trên màn chắn;
* Ảnh nhỏ hơn vật.
2. Phía trước ôtô, xe máy thường gắn các gương
cầu lồi để tài xế quan sát được một vùng phía sau
rộng hơn. Vì gương cầu lồi có vùng nhìn thấy rộng
hơn so với gương phẳng có cùng kích thước.
2. Tại sao phía trước ôtô, xe máy người ta thường gắn các gương cầu lồi?
Bài 8: GƯƠNG CẦU LÕM
Gương cầu lõm có mặt phản xạ là mặt trong của một phần hình cầu. Liệu gương cầu lõm có tạo được ảnh một vật giống gương cầu lồi hay không? Bài học hôm nay chúng ta cùng đi nghiên cứu
Bài 8 : GƯƠNG CẦU LÕM
1. Thí nghiệm (H 8.1)
1. Thí nghiệm (H 8.1)
I. Ảnh tạo bởi gương cầu lõm
Bài 8 : GƯƠNG CẦU LÕM
1. Thí nghiệm (H 8.1)
Bố trí thí nghiệm như hình 8.1 . Hãy quan sát ảnh của cây nến tạo bởi gương cầu lõm.
Đặt cây nến sát gương rồi di chuyển từ từ xa gương, cho đến khi không nhìn thấy ảnh đó nữa.
H 8.1
1. Thí nghiệm (H 8.1)
I. Ảnh tạo bởi gương cầu lõm
Bài 8 : GƯƠNG CẦU LÕM
1. Thí nghiệm (H 8.1)
H 8.1
C1: - Ảnh cây nến quan sát được trong gương cầu lõm là ảnh gì ?
- So với cây nến thì ảnh của nó lớn hơn hay nhỏ hơn ?
C1: Ảnh cây nến quan sát được trong gương cầu lõm là ảnh ảo, lớn hơn cây nến
1. Thí nghiệm (H 8.1)
I. Ảnh tạo bởi gương cầu lõm
Bài 8 : GƯƠNG CẦU LÕM
1. Thí nghiệm (H 8.1)
C2: Hãy bố trí thí nghiệm để so sánh ảnh ảo
của một vật tạo bởi gương cầu lõm với ảnh
của cùng vật đó tạo bởi gương phẳng. Mô
tả cách bố trí thí nghiệm. Nêu kết quả so
sánh.
1. Thí nghiệm (H 8.1)
I. Ảnh tạo bởi gương cầu lõm
C1: Ảnh cây nến quan sát được trong gương cầu lõm là ảnh ảo, lớn hơn cây nến
Giống nhau:
Bài 8 : GƯƠNG CẦU LÕM
1. Thí nghiệm (H 8.1)
1. Thí nghiệm (H 8.1)
I. Ảnh tạo bởi gương cầu lõm
- ảnh tạo bởi gương cầu lõm
lớn hơn vật.
- ảnh tạo bởi gương phẳng
bằng vật.
Khác nhau:
là ảnh ảo, không hứng được trên màn chắn.
C1: Ảnh cây nến quan sát được trong gương cầu lõm là ảnh ảo, lớn hơn cây nến
Bài 8 : GƯƠNG CẦU LÕM
2. Kết luận: Đặt một vật gần sát gương
cầu lõm, nhìn vào gương thấy một
ảnh . . . . không hứng được trên màn chắn và . . . . . . . . . . .vật.
ảo
lớn hơn
Kết luận
1. Thí nghiệm (H 8.1)
I. Ảnh tạo bởi gương cầu lõm
C1: Ảnh cây nến quan sát được trong gương cầu lõm là ảnh ảo, lớn hơn cây nến
Bài 8 : GƯƠNG CẦU LÕM
2. Kết luận: Đặt một vật gần sát gương
cầu lõm, nhìn vào gương thấy một
ảnh ảo không hứng được trên màn chắn và lớn hơn vật.
Rút ra ghi nhớ
* Đặt một vật gần sát gương
cầu lõm, nhìn vào gương thấy một
ảnh ảo không hứng được trên màn chắn và lớn hơn vật.
Kết luận
1. Thí nghiệm (H 8.1)
I. Ảnh tạo bởi gương cầu lõm
C1: Ảnh cây nến quan sát được trong gương cầu lõm là ảnh ảo, lớn hơn cây nến
Bài 8 : GƯƠNG CẦU LÕM
II- Sự phản xạ ánh sáng trên
gương cầu lõm
1. Đối với chùm tia tới
song song
a. Thí nghiệm:
1. Đối với chùm tia tới song song
Dùng đèn pin chiếu 1 chùm tia sáng song song đi là là trên 1 màn chắn, tới 1 gương cầu lõm ( Hình 8.2 )
* Đặt một vật gần sát gương
cầu lõm, nhìn vào gương thấy một ảnh ảo không hứng được trên màn chắn và lớn hơn vật.
Kết luận
1. Thí nghiệm (H 8.1)
I. Ảnh tạo bởi gương cầu lõm
C1: Ảnh cây nến quan sát được trong gương cầu lõm là ảnh ảo, lớn hơn cây nến
Bài 8 : GƯƠNG CẦU LÕM
1. Đối với chùm tia tới song song
Dùng đèn pin chiếu 1 chùm tia sáng song song đi là là trên 1 màn chắn, tới 1 gương cầu lõm ( Hình 8.2 )
II- Sự phản xạ ánh sáng trên
gương cầu lõm
1. Đối với chùm tia tới
song song
a. Thí nghiệm:
* Đặt một vật gần sát gương
cầu lõm, nhìn vào gương thấy một ảnh ảo không hứng được trên màn chắn và lớn hơn vật.
Kết luận
1. Thí nghiệm (H 8.1)
I. Ảnh tạo bởi gương cầu lõm
C1: Ảnh cây nến quan sát được trong gương cầu lõm là ảnh ảo, lớn hơn cây nến
Kết luận
Chiếu một chùm tia tới song song lên một gương cầu lõm, ta thu được một chùm tia phản xạ ……… tại một điểm ở trước gương.
hội tụ
C3: Quan sát chùm tia phản xạ xem nó có đặc điểm gì ?
Bài 8 : GƯƠNG CẦU LÕM
C4: Gương cầu lõm biến chùm sáng song song của Mặt Trời thành chùm hội tụ vào một điểm trước gương, vì vậy toàn bộ năng lượng của chùm sáng tập trung vào vật nên làm vật nóng lên.
C4: Hình trên là một thiết bị dùng
gương cầu lõm hứng ánh sáng mặt
trời để nung nóng vật.
Hãy giải thích vì sao mà vật đó
nóng lên?
C4: Ánh sáng mặt trời chiếu vào gương cầu lõm là một chùm sáng song song nên hội tụ vào một điểm trước gương, vì vậy toàn bộ năng lượng của chùm sáng tập trung vào vật nên làm vật nóng lên.
* Gương cầu lõm có tác dụng biến một chùm tia tới song song thành 1 chùm tia phản phản xạ hội tụ tại một điểm ở trước gương.
II- Sự phản xạ ánh sáng trên
gương cầu lõm
1. Đối với chùm tia tới
song song
I. Ảnh tạo bởi gương cầu lõm
Điểm hội tụ ánh sáng
Do Mặt trời ở rất xa
nên chùm tia tới gương
xem như chùm tia song
song cho chùm tia phản
xạ hội tụ tại một điểm ở
trước gương. Trong
ánh sáng mặt trời có
nhiệt năng nên vật để
chỗ ánh sáng hội tụ sẽ
nóng lên.
Một số vật ứng dụng sự phản xạ ánh sáng
của gương cầu lõm
Một số vật ứng dụng sự phản xạ ánh sáng
của gương cầu lõm
Điều chỉnh đèn pin để tạo ra 1 chùm tia sáng phân kỳ xuất phát từ điểm S (ở gần gương) tới 1 gương cầu lõm (hình 8.4)
Bài 8 : GƯƠNG CẦU LÕM
2. Đối với chùm tia tới phân kỳ
2. Đối với chùm tia tới
phân kỳ
Thí nghiệm
C5: Bằng cách di chuyển đèn pin, hãy tìm vị trí của S để thu được chùm tia phản xạ là 1 chùm sáng song song
C4: Gương cầu lõm biến chùm sáng song song của Mặt Trời thành chùm hội tụ vào một điểm trước gương, vì vậy toàn bộ năng lượng của chùm sáng tập trung vào vật nên làm vật nóng lên.
* Gương cầu lõm có tác dụng biến một chùm tia tới song song thành 1 chùm tia phản phản xạ hội tụ tại một điểm ở trước gương.
II- Sự phản xạ ánh sáng trên
gương cầu lõm
1. Đối với chùm tia tới
song song
* Ảnh ảo tạo bởi gương cầu lõm lớn hơn vật.
I. Ảnh tạo bởi gương cầu lõm
Điều chỉnh đèn pin để tạo ra 1 chùm tia sáng phân kỳ xuất phát từ điểm S (ở gần gương) tới 1 gương
cầu lõm (hình 8.4)
Bài 8 : GƯƠNG CẦU LÕM
2. Đối với chùm tia tới phân kỳ
S
Thí nghiệm
2. Đối với chùm tia
tới phân kỳ
C4: Gương cầu lõm biến chùm sáng song song của Mặt Trời thành chùm hội tụ vào một điểm trước gương, vì vậy toàn bộ năng lượng của chùm sáng tập trung vào vật nên làm vật
nóng lên.
* Gương cầu lõm có tác dụng biến một chùm tia tới song song thành 1 chùm tia phản phản xạ hội tụ tại một điểm ở trước gương.
II- Sự phản xạ ánh sáng trên
gương cầu lõm
1. Đối với chùm tia tới
song song
* Ảnh ảo tạo bởi gương cầu lõm lớn hơn vật.
I. Ảnh tạo bởi gương cầu lõm
Bài 8 : GƯƠNG CẦU LÕM
2. Đối với chùm tia tới phân kỳ
S
Thí nghiệm
C5: Bằng cách di chuyển đèn pin, hãy tìm vị trí của S để thu được chùm tia phản xạ là 1 chùm sáng song song
* Gương cầu lõm có tác dụng biến một chùm tia tới song song thành 1 chùm tia phản phản xạ hội tụ tại một điểm ở trước gương.
II- Sự phản xạ ánh sáng trên
gương cầu lõm
1. Đối với chùm tia tới
song song
* Ảnh ảo tạo bởi gương cầu lõm lớn hơn vật.
I. Ảnh tạo bởi gương cầu lõm
2. Đối với chùm tia
tới phân kỳ
C4: Gương cầu lõm biến chùm sáng song song của Mặt Trời thành chùm hội tụ vào một điểm trước gương, vì vậy toàn bộ năng lượng của chùm sáng tập trung vào vật nên làm vật
nóng lên.
Bài 8 : GƯƠNG CẦU LÕM
2. Đối với chùm tia tới phân kỳ
S
Thí nghiệm
* Gương cầu lõm có tác dụng biến một chùm tia tới song song thành 1 chùm tia phản phản xạ hội tụ tại một điểm ở trước gương.
II- Sự phản xạ ánh sáng trên
gương cầu lõm
1. Đối với chùm tia tới
song song
* Ảnh ảo tạo bởi gương cầu lõm lớn hơn vật.
I. Ảnh tạo bởi gương cầu lõm
2. Đối với chùm tia
tới phân kỳ
C4: Gương cầu lõm biến chùm sáng song song của Mặt Trời thành chùm hội tụ vào một điểm trước gương, vì vậy toàn bộ năng lượng của chùm sáng tập trung vào vật nên làm vật
nóng lên.
Bài 8 : GƯƠNG CẦU LÕM
b. Kết luận:
b. Kết luận:
Một nguồn sáng nhỏ S đặt trước
gương cầu lõm ở một vị trí thích hợp,
có thể cho một chùm tia . . . . . . . . . . . .
song song.
phản xạ
Gương cầu lõm biến đổi một chùm tia tới phân kỳ thích hợp thành chùm tia phản xạ song song.
Rút ra ghi nhớ
* Gương cầu lõm có tác dụng biến một chùm tia tới song song thành 1 chùm tia phản phản xạ hội tụ tại một điểm ở trước gương.
II- Sự phản xạ ánh sáng trên
gương cầu lõm
1. Đối với chùm tia tới
song song
I. Ảnh tạo bởi gương cầu lõm
Bài 8 : GƯƠNG CẦU LÕM
III. Vận dụng
III. Vận dụng
Tìm hiểu đèn pin:
Tìm hiểu đèn pin:
b. Kết luận:
Gương cầu lõm biến đổi một chùm tia tới phân kỳ thích hợp thành chùm tia phản xạ song song.
* Gương cầu lõm có tác dụng biến một chùm tia tới song song thành 1 chùm tia phản phản xạ hội tụ tại một điểm ở trước gương.
II- Sự phản xạ ánh sáng trên
gương cầu lõm
1. Đối với chùm tia tới
song song
I. Ảnh tạo bởi gương cầu lõm
III. Vận dụng
Tìm hiểu đèn pin
ĐÈN PIN
GƯƠNG CẦU LÕM
Mở pha đèn pin thấy một gương giống gương cầu lõm và một bóng đèn. Lắp pha đèn vào thân đèn để thay đổi vị trí bóng đèn so với gương.
C6: Xoay pha đèn đến vị trí thích hợp để thu được chùm phản xạ song song từ pha đèn chiếu ra. Giải thích nhờ có pha đèn mà ánh sáng chiếu xa mà vẫn rõ?
Nhờ gương cầu trong pha đèn pin nên khi xoay đèn đến vị trí thích hợp ta thu được chùm sáng phản xạ song song, ánh sáng truyền xa được mà không bị phân tán mà vẫn sáng rõ.
C7: Muốn thu được chùm sáng hội tụ từ đèn ra thì phải xoay pha đèn để cho bóng đèn ra xa hay lại gần gương?
Đèn gần
gương
Đèn xa
gương
Đèn ở vị
trí ban
đầu
GƯƠNG
CẦU LÕM
SƠ ĐỒ TƯ DUY
ảo
lớn hơn vật
tạo ảnh
biến chùm sáng
song song thành một
chùm tia phản xạ hội tụ
phân kì thích hợp
thành một chùm tia
phản xạ song song
Dùng gương đốt cháy thuyền giặc
TÍCH HỢP GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG
Mặt trời là một nguồn năng lượng. Sử dụng năng lượng Mặt Trời là một yêu cầu cấp thiết nhằm giảm thiểu việc sử dụng năng lượng hóa thạch (tiết kiệm tài nguyên, bảo vệ môi trường).
- Một cách sử dụng năng lượng Mặt Trời đó là: Sử dụng gương cầu lõm có kích thước lớn tập trung ánh sáng Mặt Trời vào một điểm (để đun nước, nấu chảy kim loại.
Có thể em chưa biết?
Trong TN ở hình 8.1 lấy một màn chắn để cách gương 1m hứng chùm tia phản xạ trên gương. Di chuyển cây nến từ sát gương ra xa dần. Đến một vị trí thích hợp của cây nến ta sẽ thu được trên màn chắn ảnh của cây nến. Ảnh hứng được trên màn chắn đó gọi là ảnh thật
Em thử quan sát xem và cho biết ảnh này có gì khác so với ảnh quan sát được trong gương khi cây nến ở gần sát gương?
Ảnh của cây nến quan sát được khi ở xa gương cầu lõm nhỏ hơn so với ảnh của cây nến quan sát được trong gương cầu lõm có cùng kích thước khi cây nến ở gần sát gương?
Vượt qua thử thách
A. Vì ảnh của các vật ở xa gương thường không nhìn thấy
trên gương và gương có vùng nhìn thấy hẹp.
B. Vì ảnh của các vật qua gương lớn hơn vật.
C. Vì ảnh của các vật qua gương không đối xứng với vật
qua gương.
D. Vì gương cầu lõm không đẹp bằng gương cầu lồi.
1. Tại sao người ta không dùng gương cầu lõm làm gương chiếu hậu cho ô tô, xe máy ?
Câu giải thích nào sau đây là đúng ?
Cấu tạo chính là gương cầu lõm để giúp việc quan sát
dễ dàng hơn.
B. Cấu tạo chính là gương cầu lồi để có thể quan sát một
vùng rộng hơn.
C. Cấu tạo chính là gương phẳng để cho ảnh lớn hơn.
D. Các câu A,B,C đều sai.
2. Bác sĩ nha khoa có một dụng cụ để quan sát phần bị che khuất của răng.Theo em dụng cụ đó có cấu tạo chính là gì ? Chọn câu trả lời đúng trong các câu sau:
A. Song song.
B. Hội tụ tại một điểm.
C. Phân kì.
D. Có thể A, hoặc B, hoặc C.
3. Chiếu một chùm tia tới song song vào một gương cầu lõm, chùm tia phản xạ là chùm sáng có đặc điểm gì ?
4. Người đàn ông trong hình đang soi gương gì ?
là gương: …………….
Người
Gương cầu lồi
Ảnh
5. Người đàn ông trong hình đang soi gương gì ?
là gương: …………….
Người
Gương cầu lõm
Ảnh
6. Người đàn ông trong hình đang soi gương gì ?
là gương: …………….
Người
Gương phẳng
Ảnh