BÀI 20 :
NGUYÊN TỬ, PHÂN TỬ
CHUYỂN ĐỘNG HAY ĐỨNG YÊN
Kiểm tra bài cũ :
Câu hỏi :
1. Thế nào là nguyên tử, phân tử ? Giữa các nguyên tử, phân tử có khoảng cách không ?
Trả lời : Các chất được cấu tạo từ các hạt riêng biệt gọi là nguyên tử, phân tử. Giữa các nguyên tử, phân tử có khoảng cách.
2. Tại sao quả bóng cao su hoặc bóng bay bơm căng, dù có buộc that chặt cũng cứ ngày một xẹp dần ?
Trả lời : Thành bóng cao su được cấu tạo từ các phân tử bóng cao su, giữa chúng có khoảng cách. Các phân tử không khí ở trong bóng có thể chui ra các khoảng cách này mà ra ngoài làm cho bóng xẹp dần.
BÀI 20 :
NGUYÊN TỬ, PHÂN TỬ
CHUYỂN ĐỘNG HAY ĐỨNG YÊN
I. Thí nghiệm Bơ-Rao :
II. Các nguyên tử, phân tử chuyển động không ngừng :
Hãy giải thích sự chuyển động của các hạt phấn hoa bằng cách dùng sự tương tự giữa chuyển động của các hạt phấn hoa và của quả bóng ?
C1 : Quả bóng tương tự với hạt nào trong thí nghiệm của Bơ-rao ?
Trả lời : quả bóng tương tự hạt phấn hoa.
C2 : Các học sinh tương tự với những hạt nào trong thí nghiệm của Bơ-rao ?
Trả lời : các học sinh tương tự với các phân tử nước.
C3 : Tại sao các phân tử nước có thể làm cho các hạt phấn hoa chuyển động ?
Trả lời : Nguyên nhân là do các phân tử nước không đứng yên mà chuyển động không ngừng. Trong khi chuyển động các phân tử nước va chạm vào các hạt phấn hoa từ nhiều phía, các va chạm này không cân bằng nhau làm cho các hạt phấn hoa chuyển động hỗn độn không ngừng.
III. Chuyển động phân tử và nhiệt độ :
Nhận xét : Nhiệt độ càng cao thì các hạt( nguyên tử, phân tử) chuyển động càng nhanh. Chuyển động này gọi là chuyển động nhiệt.
IV. Vận dụng :
Hiện tượng này là hiện tượng khuếch tán.
Hãy dùng những hiểu biết của mình để giải thích hiện tượng khuếch tán trên ?
Trả lời : Các phân tử nước và đồng sunfat đều chuyển động không ngừng về mọi phía, nên các phân tử đồng sunfat có thể chuyển động lên trên, xen vào khoảng cách giữa các phân tử nước và các phân tử nước có thể chuyển động xuống dưới, xen vào khoảng cách giữ�a các phân tử đồng sunfat.
C5 : Tại sao trong nước hồ, ao, sông, biển lại có không khí mặc dù không khí nhẹ hơn nước rất nhiều ?
Trả lời : Do các phân tử không khí chuyển động không ngừng về mọi phía.
C6 : Hiện tượng khuếch tán có xảy ra nhanh hơn khi tăng nhiệt độ không ? Tại sao ?
Trả lời : Có. Vì các phân tử chuyển động nhanh hơn.
C7 : Hãy quan sát hiện tượng và giải thích ?
Trong cốc nước nóng thuốc tím tan nhanh hơn vì các phân tử chuyển động nhanh hơn.
Ghi nhớ :
? Các nguyên tử, phân tử chuyển động không ngừng.
? Nhiệt độ của vật càng cao thì các nguyên tử, phân tử cấu tạo nên vật chuyển động càng nhanh.
Dặn dò :
? Học thuộc ghi nhớ, trả lời được các câu hỏi C1 đến C7.
? Làm bài tập 20.1 đến 20.6.