ĐỀ MỤC BÀI GIẢNG
*Nêu gương trung thần, nghĩa sĩ *Tình hình đất nước và nỗi lòng chủ tướng *Phân tích phải trái, làm rõ đúng sai *Nhiệm vụ cấp bách cần làm
TÌM HIỂU CHUNG

I
*Tác giả *Tác phẩm
TÌM HIỂU VĂN BẢN

II

TỔNG KẾT

III
*Nội dung *Nghệ thuật
I

TÌM HIỂU CHUNG

_Tác giả_

1

*_Là người có công lao lớn trong cuộc kháng chiến chống quân Mông- Nguyên lần thứ 2 (1285) và lần thứ 3 (1287- 1288)_
*_Trần Quốc Tuấn (1231?-1300) là danh tướng kiệt xuất của dân tộc_
*_Là người có tài năng, văn võ song toàn._
_Tượng đài Trần Hưng Đạo tại TP Vũng Tàu_

_Tượng đài Trần Hưng Đạo tại Nam Định_
_Tín ngưỡng Thờ Đức Thánh Trần trên mọi miền đất nước _
_Đền thờ Đức Thánh Trần ngày lễ hội tháng Tám âm lịch hàng năm tại xã Hưng Đạo (Chí Linh, Hải Dương)_
_Dựng lại Hội nghị Bình Than tại bến Lục Đầu tại Chí Linh (Hải Dương)_
I

TÌM HIỂU CHUNG

_Tác phẩm_

2
_HCST_

_Tên tiếng Hán_

_PTBĐ_

Thể

loại

I

TÌM HIỂU CHUNG

_Tác phẩm_

2

_Ra đời trước cuộc kháng chiến chống Mông – Nguyên lần thứ 2 (1285) nhằm nêu cao quyết tâm đánh giặc, thắng giặc_

_Dụ chư tỳ tướng hịch văn_

_Hịch_

_Nghị luận_
I

TÌM HIỂU CHUNG

_Tác phẩm_

2

_HOẠT_

_ ĐỘNG_

_ NHÓM_

_Hịch_

_Chiếu_

_Viết bằng văn vần, biền ngẫu hoặc văn xuôi_

_Dùng để cổ động, thuyết phục kêu gọi đấu tranh._

_Dùng để ban bố mệnh lệnh_

_Vua viết cho nhân dân_

_Vua chúa, tướng lĩnh viết cho nhân dân, binh sĩ._

_Viết bằng văn biền ngẫu_

_Các em hãy sắp xếp các ý sau sao cho phù hợp với từng thể loại?_
I

TÌM HIỂU CHUNG

_Tác phẩm_

2

_Hịch_

_Chiếu_

_Dùng để cổ động, thuyết phục kêu gọi đấu tranh._

_Vua chúa, tướng lĩnh viết cho nhân dân, binh sĩ._

_Viết bằng văn biền ngẫu_

_Viết bằng văn vần, biền ngẫu hoặc văn xuôi_

_Dùng để ban bố mệnh lệnh_

_Vua viết cho nhân dân_
I

TÌM HIỂU CHUNG

_Tác phẩm_

2

_Bố cục_

_1_

_2_

_3_

_4_

_Từ đầu … “còn lưu tiếng tốt” _

_ (Nêu gương _

_trung thần nghĩa sĩ)_

_ Tiếp … “vui lòng” _

_ (Tình hình đất nước hiện tại và nỗi lòng của chủ tướng)_

_Tiếp … “không muốn … được không ?” _

_ (Phân tích phải trái, làm rõ đúng sai)_

_ Còn lại _

_ (Nêu nhiệm vụ cấp bách, khích lệ tinh thần chiến đấu)_
_P1: Nêu vấn đề_

_P3: Nhận định tình hình, phân tích phải trái để gây lòng căm thù giặc _

_P2: Nêu truyền thống vẻ vang trong sử sách để tạo sự tin tưởng_

_P4: Kết thúc vấn đề_

_Nêu chủ trương cụ thể để kêu gọi đấu tranh_

_SƠ ĐỒ KẾT CẤU CỦA BÀI HỊCH TƯỚNG SĨ_

_LĐ1: Nêu gương trung thần nghĩa sĩ trong sử sách _

_LĐ3: Phân tích phải trái, làm rõ đúng sai_

_LĐ2: Lột tả sự ngang ngược và tội ác của kẻ thù và đồng thời nói lên lòng căm thù giặc_

_LĐ4: Nêu nhiệm vụ cấp bách để khích lệ tinh thần chiến đấu_

_SƠ ĐỒ KẾT CẤU CHUNG CỦA THỂ LOẠI HỊCH_

_BẢNG SO SÁNH_
II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

_Nêu gương trung thần, nghĩa sĩ_

1

_Những tấm gương trung thần, nghĩa sĩ_

_Tướng_

_Gia thần_

_Quan nhỏ_

_Kỉ Tín, Do Vu, Vương Công Kiên, Cốt Đãi Ngột Lang_

_Dự Nhượng, Kính Đức_

_Thân Khoái_

_Sẵn sàng chết vì vua, vì chủ tướng, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ._
_Nêu gương trung thần, nghĩa sĩ_

1

_* Nghệ thuật: Liệt kê, sử dụng dẫn chứng tiêu biểu...._

_Như một luận cứ làm cơ sở cho lập luận nhằm khích lệ lòng trung quân ái quốc, ý chí lập công danh của tướng sĩ. _

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT
_Tình hình đất nước và nỗi lòng chủ tướng_

2

_Huống chi ta cùng các người sinh phải thời loạn lạc, lớn gặp buổi gian nan. Ngó thấy sứ giặc đi lại nghênh ngang ngoài đường, uốn lưỡi cú diều mà sỉ mắng triều đình, đem thân dê chó mà bắt nạt tể phụ, thác mệnh Hốt Tất Liệt mà đòi ngọc lụa, để thỏa lòng tham không cùng, giả hiệu Vân Nam Vương mà thu bạc vàng, để vét của kho có hạn. Thật khác nào như đem thịt mà nuôi hổ đói, sao cho khỏi để tai vạ về sau._

*_ Sứ giặc đi lại nghênh ngang_ *_ Uốn lưỡi cú diều sỉ mắng…_ *_ Đem thân dê chó bắt nạt tể phụ_ *_ Đòi ngọc lụa thỏa lòng tham_ *_ Thu bạc vàng để vét của kho_
_Tội ác của giặc_

_Giặc ngang ngược, hống hách_

_a. Tình hình đất nước_

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT
_Tình hình đất nước và nỗi lòng chủ tướng_

2

_Huống chi ta cùng các người sinh phải thời loạn lạc, lớn gặp buổi gian nan. Ngó thấy sứ giặc đi lại nghênh ngang ngoài đường, uốn lưỡi cú diều mà sỉ mắng triều đình, đem thân dê chó mà bắt nạt tể phụ, thác mệnh Hốt Tất Liệt mà đòi ngọc lụa, để thỏa lòng tham không cùng, giả hiệu Vân Nam Vương mà thu bạc vàng, để vét của kho có hạn. Thật khác nào như đem thịt mà nuôi hổ đói, sao cho khỏi để tai vạ về sau._

_Tình hình đất nước_

_Tình thế nguy kịch của đất nước_

_- Thời loạn lạc_

_- Buổi gian nan_

_a. Tình hình đất nước_

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT
_Tình hình đất nước và nỗi lòng chủ tướng_

2

_* Nghệ thuật: ẩn dụ, vật hóa, nhịp dồn dập, lời văn gợi tả_

_Thể hiện sự khinh bỉ, căm phẫn của tác giả. Đồng thời khơi gợi lòng căm thù giặc và nỗi nhục mất nước_

__

_a. Tình hình đất nước_

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT
_Tình hình đất nước và nỗi lòng chủ tướng_

2

_b. Nỗi lòng chủ tướng_

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT
_Tình hình đất nước và nỗi lòng chủ tướng_

2

_b. Nỗi lòng chủ tướng_

_Tột cùng lo lắng_

_Tột cùng đau xót_

_Tột cùng căm uất_

_Tột cùng hi sinh_

_mất ăn, mất ngủ_

_ruột đau như cắt,_

_nước mắt đầm đìa_

_xả thịt lột da, nuốt gan uống máu quân thù_

_dẫu cho trăm thân này… vui lòng_

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT
_* Nghệ thuật: Sử dụng phép liệt kê, so sánh, phóng đại, ẩn dụ, thành ngữ…._

_ Lòng yêu nước, lòng căm thù giặc, tinh thần sẵn sàng hi sinh vì nghĩa lớn của vua, đồng thời khích lệ mọi người yêu nước, cố gắng lập chiến công_

_Tình hình đất nước và nỗi lòng chủ tướng_

2

_b. Nỗi lòng chủ tướng_

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT
_Phân tích phải trái, làm rõ đúng sai_

3

_“Các ngươi ở cùng ta coi giữ binh quyền đã lâu ngày, không có mặc thì ta cho áo, không có ăn thì ta cho cơm; quan nhỏ thì ta thăng chức, lương ít thì ta cấp bổng; đi thủy thì ta cho thuyền, đi bộ thì ta cho ngựa; lúc trận mạc xông pha thì cùng nhau sống chết, lúc ở nhà nhàn hạ thì cùng nhau vui cười. Cách đối đãi so với Vương Công Kiên, Cốt Đãi Ngột Lang ngày trước cũng chẳng kém gì.”_

_a, Nhắc đến mối thân tình giữa chủ và tớ_

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT
_Phân tích phải trái, làm rõ đúng sai_

3
_Các ngươi_

_Cùng ta_
_Không có mặc_

_thì ta cho áo_
_Không có ăn_

_thì ta cho cơm_
_Quan nhỏ_

_thì ta thăng chức_
_Lương ít_

_thì ta cấp bổng_
_Đi thủy_

_thì ta cho thuyền_
_Đi bộ_

_thì ta cho ngựa_
_Cùng sống chết_

_Cùng vui cười_
_a, Nhắc đến mối thân tình giữa chủ và tớ_

_Cách đối xử chu đáo, hậu hĩnh _

_ Mối quan hệ gắn bó khăng khít_

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT
_Phân tích phải trái, làm rõ đúng sai_

3

_a, Nhắc đến mối thân tình giữa chủ và tớ_

_* Nghệ thuật: Sử dụng phép liệt kê, câu văn dài, nhiều ý, mỗi ý là 2 vế song hành, điệp cấu trúc, câu văn biền ngẫu..._

_Nhắc nhở, khích lệ ý thức, nghĩa vụ của tướng sĩ với nước, tình cốt nhục như huynh đệ_

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT
_Phân tích phải trái, làm rõ đúng sai_

3

_Nhóm 1_
_Tình cảnh đất nước_

_Thái độ bản thân_
_Nhóm 2_
_Nếu ham chơi_

_Khi giặc đến_
_ Nhận xét về nghệ thuật, rồi từ đó rút ra ý nghĩa_

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT
_Phân tích phải trái, làm rõ đúng sai_

3

_b, Phê phán những biểu hiện sai trái_
_Tình cảnh đất nước_

_Thái độ bản thân_
_Thấy chủ nhục_

_không biết lo_
_Thấy nước nhục_

_không biết thẹn_
_Hầu quân giặc_

_không biết tức_
_nghe nhạc_

_không biết căm_
_chọi gà, đánh bạc, săn bắn, uống..._
_vui thú ruộng vườn, quyến luyến..._
_Phê phán thái độ bàng quan, thờ ơ, ăn chơi nhàn rỗi, chỉ lo cho bản thân mình_

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT
_Phân tích phải trái, làm rõ đúng sai_

3

_b, Phê phán những biểu hiện sai trái_

_* Nghệ thuật: câu văn biền ngẫu nhiều ý, hai vế song hành, điệp cấu trúc câu_

_Quên hết danh dự, bổn phận, mất cảnh giác, lối sống cầu an, hưởng lạc, cần phê phán_

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT
_Phân tích phải trái, làm rõ đúng sai_

3

_c, Hậu quả và thảm hại tất yếu_
_Nếu ham chơi_

_Khi giặc đến_
_Cựa gà trống _

_Không đủ đâm thủng áo giáp giặc_
_Mẹo cờ bạc_

_Không đủ thi hành mưu lược nhà binh_
_Ruộng lắm..._

_Không chuộc nổi tấm thân nghìn vàng_
_Tiền của nhiều_

_Không mua được đầu giặc_
_Chó săn khỏe_

_Không đuổi được quân thù_
_Chén rượu ngon_

_Không làm giặc say chết_
_Tiếng hát hay_

_Không làm giặc điếc tai_
II

TÌM HIỂU CHI TIẾT
*_ Thái ấp, bổng lộc  Không còn_ *_ Gia quyến, xã tắc  Cũng mất_ *_Thanh danh  Bị mang tiếng_
__

_Hậu quả_

__

_Nước mất , nhà tan, bị bắt làm tù binh, bị mất tất cả, chịu nhục, tiếng nhơ muôn đời_

_Phân tích phải trái, làm rõ đúng sai_

3

_c, Hậu quả và thảm hại tất yếu_

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT
_Phân tích phải trái, làm rõ đúng sai_

3

_c, Hậu quả và thảm hại tất yếu_

_* Nghệ thuật: cấu trúc câu đối xứng và đối lập, điệp cấu trúc câu, tăng tiến_

_Cảnh báo bức tranh thảm họa, nỗi đau đến nhục nhã của cảnh nước mất thân làm nô lệ_

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT
_Nhiệm vụ cấp bách cần làm_

4

_a, Lời kêu gọi- cũng là mệnh lệnh_

_- Học tập binh thư yếu lược_

_- Vạch ra hai con đường_

_+ Sống- chết_

_+ Vinh- nhục_

_- Để cho tướng sĩ thấy và phải lựa chọn 1 trong 2 con đường_

_Lập luận sắc bén, rõ ràng_

_ Thái độ của tác giả: dứt khoát, cương quyết_

_ Câu kết: giọng tâm tình, tâm sự_

_ Bày tỏ tâm sự của vị chủ tướng_

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT
_Nhiệm vụ cấp bách cần làm_

4

_b, Hiệu quả_

_Thái ấp bền vững, bổng lộc được thụ hưởng_

_Gia quyến êm ấm, vợ con bách niên giai lão_

_Tổ tiên được thờ lễ, tế cúng_

_Trăm năm còn lưu tiếng thơm_

_Bức tranh đất nước đẹp đẽ_

_ Khích lệ, động viên đến mức cao nhất ý chí và quyết tâm chiến đấu của tướng sĩ_

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT
III

TỔNG KẾT

NỘI DUNG

1

*Phản ánh tinh thần yêu nước nồng nàn, ý chí quyết tâm đánh giặc cứu nước của Trần Quốc Tuấn và dân tộc.
NGHỆ THUẬT

2

*Lập luận sắc bén, lí lẽ dẫn chứng xác thực đầy thuyết phục, giọng văn hùng tráng, câu văn biền ngẫu *Kết hợp hài hòa giữa yếu tố chính luận và văn chương
_Qua bài “Hịch tướng sĩ”, em rút ra được bài học gì cho bản thân mình? Em cần làm gì để cống hiến cho quê hương đất nước trong thời buổi hiện tại? _
_TRÒ CHƠI_

_“AI NHANH NHẤT”_
Người ta thường viết hịch khi nào?

A. Khi đất nước cỏ giặc ngoại xâm

B. Khi đất nước thanh bình

C. Khi đất nước phồn vinh

D. Khi đất nước vừa kết thúc chiến tranh
Trần Quốc Tuấn sáng tác Hịch tướng sĩ

khi nào?

A. Trước khi quân Mông - Nguyên xâm lược nước ta lần thứ nhất (1257)

B. Trước khi quân Mông - Nguyên xâm lược nước ta lần thứ hai (1285).

C. Sau khi quân Mông - Nguyên xâm lược nước ta lần thứ hai

D. Sau chiến thắng quân Mông - Nguyên lần thứ hai.
Phần đầu bài Hịch, Trần Quốc Tuấn đã sử dụng kế gì trong Binh pháp?

A. Nêu gương khích tướng

B. Mượn trời giết giặc

C. Thiên- Địa- Nhân

D. Tùy thời tạo thế
Dụng ý của tác giả thể hiện qua câu _"Huống chi ta cùng các ngươi sinh phải thời loạn lạc, lớn gặp buổi gian nan” _là gì?

A. Thể hiện sự thông cảm với các tướng sĩ

B. Kêu gọi tinh thần đấu tranh của các tướng sĩ.

C. Miêu tả hoàn cảnh sinh sống của mình cũng như của các tướng sĩ

D. Khẳng định mình và các tướng sĩ là những người cùng cảnh ngộ.
Thành ngữ nói về tình hình đất nước ta cuối năm 1284

A. Rối như bòng bong

B. Ngàn cân treo sợi tóc

C. Nằm gai nếm mật

D. Đồng không mông quạnh
Trần Quốc Tụấn sử dụng giọng văn nào để phê phán những hành động sai trái của các tướng sĩ dưới quyển?

A. Nhẹ nhàng, thân tình.

B. Nghiêm khắc, tâm tình

C. Mạt sát thậm tệ.

D. Bông đùa, hóm hỉnh
Đoạn văn nào thể hiện rõ nhất lòng yêu nước, căm thù giặc của Trần Quốc Tuấn?

A. _Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gốỉ ; ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa … ta cũng vui lòng._

B. _Giặc với ta là kẻ thù không đội ười chung, ….. chịu đầu hàng, giơ táy không mà chịu thua giặc..._

C. _Chẳng những thái ấp của ta không còn, mà bông lộc các ngươi cũng mất; …. bị quật lên..._

D. _Từ xưa các bậc trung thần nghĩa sĩ bỏ mình vì nước, đời nào không có? … muôn đời bất hủ được._
Trần Quốc Tuấn yêu cầu tướng sĩ phải thực hiện điều gì?

A. Hành động đề cao bài học cảnh giác

B. Chăm chỉ huân luyện cho quân sĩ, tập dượt cung tên.

C. Tích cực tìm hiểu cuốn sách _“Binh thư yếu lược"._

D. Gồm cả A, B và C