- Em hãy kể tên những
danh tướng Việt Nam đã
có công đánh đuổi ngoại
xâm mà em biết.
- Em ấn tượng nhất với vị
danh tướng nào? Vị danh
tướng ấy gắn với chiến
công gì?

1. Đọc
- Chú ý đọc với giọng dứt khoát, đanh thép.
Giọng điệu thay đổi linh hoạt (nhất là
những đoạn thể hiện rõ cảm xúc mãnh liệt
của tác giả)
- Chú ý chiến lược đọc được nêu ở bên phải
văn bản.

2. Tìm hiểu chung
a. Tác giả
- Trần Quốc Tuấn (1231? – 1300)
- Tước: Hưng Đạo Đại Vương
- Là một danh tướng kiệt xuất của dân
tộc. Ông là người hai lần lãnh đạo và
đem lại chiến thắng oanh liệt trong 2 lần
chống quân Nguyên xâm lược.
- Ông được nhân dân tôn vinh là Đức
Thánh Trần và lập đền thờ ở nhiều nơi
trên cả nước.

ĐỀN VỌNG HẢI –
ĐỀN THỜ HƯNG ĐẠO ĐẠI VƯƠNG TRẦN QUỐC TUẤN

ĐỀN THỜ ĐỨC THÁNH TRẦN ( TỨC ĐỀN THỜ TRẦN HƯNG ĐẠO)
THANH HÓA

Linh Từ Tràng Kênh – Đền thờ Đức Thánh Trần

Đền thờ Hưng Đạo Đại Vương – Hồ Chí Minh

TƯỢNG ĐÀI TRẦN HƯNG ĐẠO
TẠI VŨNG TÀU

TƯỢNG ĐÀI TRẦN HƯNG ĐẠO
TẠI NAM ĐỊNH

2. Tìm hiểu chung
b. Tác phẩm
- Hoàn cảnh ra đời
Viết vào khoảng trước
cuộc kháng chiến chống
quân Nguyên lần thứ hai

2. Tìm hiểu chung
b. Tác phẩm
- Thể loại: Hịch (Văn nghị luận)
- Đối tượng sử dụng: Vua, quan, tướng lính.
- Mục đích sử dụng: Thuyết phục, kêu gọi người dưới quyền chống
giặc ngoại xâm hoặc giai cấp thống trị.
- Hoàn cảnh: Khi đất nước có chiến tranh
- Bố cục thông thường
+ Nêu cơ sở.
+ Căn cứ của quan điểm, lập trường, tính chính nghĩa, phi nghĩa…
+ Đưa lời khuyên dụ.

Mục đích của bài hịch (Luận đề)
Khuyên nhủ các tì tướng phải chăm lo rèn tập võ nghệ, tích cực học tập Binh thư
yếu lược do chính Trần Quốc Tuấn soạn ra.
Bố cục:

Phần 1
(từ đầu đến “còn
lưu tiếng tốt”)

Phần 2
(tiếp đến “muốn vui chơi
phỏng có được không?”)

Phần 3
(còn lại)

Nêu cơ sở, căn cứ
cho lập luận

Tiến hành lập luận

Rút ra kết luận

Người
bề
tôi
hết
lòng
với
vua/chủ
của
mình
(trong
xã
hội
Nêu cơ sở, căn cứ
phong kiến) để chống lại kẻ thù phi nghĩa là giá trị đạo
cho lập luận
đức được đời đời tôn vinh.
Làm rõ tính phi nghĩa của phe địch, đánh giá tình hình thực
tế về bổn phận (trách nhiệm) của các tì tướng với chủ
tướng.
- Kẻ thù gây nhiều tội ác  phi nghĩa
- Chủ tướng lo lắng cho sự an nguy của đất nước, luôn
quan tâm chăm lo cho tì tướng  làm tròn trách nhiệm
của chủ tướng.
- Tì tướng không chia sẻ nỗi lo với chủ tướng, chỉ theo
đuổi ham muốn riêng của bản thân mình, khiến những
hậu quả khôn lường xảy ra (với chủ tướng, tì tướng,
người thân, mồ mả tổ tiên,…)  chưa làm tròn trách
nhiệm của tì tướng.

Tiến hành lập luận

Rút ra kết luận
Khuyên nhủ các tì tướng phải chăm lo rèn tập võ
nghệ, tích cực học tập Binh thư yếu lược do chính
Trần Quốc Tuấn soạn thì mới là làm đúng bổn
phận (trách nhiệm) của người tì tướng với chủ
tướng (mở rộng ra chính là trách nhiệm của mỗi
người dân với đất nước)

Các cặp nhân vật

Mối quan hệ

Hành động

Cao Đế - Kỉ Tín

Vua – tôi

Kỉ Tín đem mình chết thay, cứu thoát Cao Đế

Chiêu Vương – Do Vu

Vua - tôi

Do Vu chìa lưng chịu giáo, che chở cho Chiêu Vương

Trí Bá – Dự Nhượng

Chủ - gia thần

Dự Nhượng nuốt than báo thù cho chủ

Tể Trang Công – Thân
Khoái

Vua – tôi

Thân Khoái chặt tay chết theo nạn của vua

Đường Thái Tông –
Kính Đức
Cảo Khanh – An Lộc
Sơn
Vương Công Kiên –
Nguyễn Văn Lộc

Vua - tôi

Kính Đức phò Thái Tông thoát khỏi vòng vây

Bề tôi – kẻ thù
của vua
Chủ tướng – tì
tướng

Cảo Khanh mắng Lộc Sơn để tỏ lòng trung nghĩa với
vua
Nguyễn Văn Lộc chống quân Mông Kha

Cốt Đãi Ngột Lang –
Xích Tu Tư

Chủ tướng – tì
tướng

Xích Tu Tư xông vào nơi hiểm nguy đánh quân Nam
Chiếu

Mối
quan
hệ
của
các
cặp
nhân
vật

Vua (chủ/chủ
tướng)
Tôi (gia thần/tì
tướng)

Người bề tôi hết lòng với vua/chủ của
mình (trong xã hội phong kiến) để chống
lại kẻ thù phi nghĩa là giá trị đạo đức
được đời đời tôn vinh.
 Cơ sở, căn cứ cho lập luận của toàn
văn bản

Hoạt động nhóm
- Chia lớp thành 3 nhóm
- Hoàn thiện phiếu học tập trả lời câu
hỏi sau: Để khơi gợi những cảm xúc
mạnh mẽ trong lòng các tì tướng và
thuyết phục họ, Trần Quốc Tuấn đã
nhắc đến nhiều hiện tượng trong thực
tế. Đó là những hiện tượng nào?
- Thời gian: 7 phút

Nhóm các hiện tượng trong thực tế

Cảm xúc chủ đạo
được khơi gợi trong
lòng các tì tướng

Những tội ác của quân giặc
- Sứ giặc đi lại nghênh ngang ngoài đường  coi thường
mọi người dân Việt, coi thường chủ quyền của đất nước
ta.
- Sứ giặc chửi mắng triều đình, quan lại  coi thường các
bậc đáng kính, coi thường kỉ cương, phép nước
- Cậy quyền cậy thế để vơ vét của cải của đất nước ta 
hành vi của kẻ cướp

Căm thù giặc

Nhóm các hiện tượng trong thực tế

Cảm xúc chủ đạo
được khơi gợi trong
lòng các tì tướng

Những tình cảm, suy nghĩ, hành động của chủ
tướng
- Đau đớn đến không ăn, không ngủ được; khát vọng tiêu
diệt, đánh đuổi kẻ thù, dẫu phải hi sinh thân mình  trách
nhiệm mỗi người Việt cần phải có trước nguy cơ đất
nước bị giày xéo.
- Cung cấp mọi điều kiện thuận lợi cho các tì tướng trong
công việc; chăm lo nâng cao đời sống cho các tì tướng 
có ơn với các tì tướng.
- Chia sẻ buồn vui như những người thân thiết nhất, sống
chết có nhau  có tình có nghĩa với các tì tướng.

Muốn báo đáp
công ơn của chủ
tướng khi chủ
tướng cần đến
mình.

Nhóm các hiện tượng trong thực tế

Những việc làm khác của các tì tướng
- Làm tì tướng nhưng “nhìn chủ nhục mà không biết lo,
thấy nước nhục mà không biết thẹn”  chưa làm tròn bổn
phận (trách nhiệm) của tì tướng với chủ tướng, của một
người dân với đất nước.
- Bản thân tì tướng cũng bị xúc phạm mà không biết căm
tức kẻ thù  cô cảm, không biết giữ thể diện, thiếu dũng
khí.
- Mải mê thú vui riêng, chỉ biết chăm lo cho gia đình
riêng nhỏ bé  chưa làm tròn bổn phận (trách nhiệm) với
đất nước, với cộng đồng, tầm nhìn hạn hẹp

Cảm xúc chủ đạo
được khơi gợi trong
lòng các tì tướng
Hổ thẹn, muốn
sửa chữa những
điều bản thân
chưa làm đúng.

Bằng chứng trong thực tế (đã
xảy ra)

Bằng chứng giả định (có thể hoặc
chắn chắn sẽ xảy ra)

- Nhìn chủ nhục mà không biết lo, - Nếu có giặc Mông Cổ tràn sang, thì cựa gà
thấy nước nhục mà không biết trống không thể đâm thủng áo giáp…tiếng
thẹn…
hát không thể làm cho giặc điếc tai.
- Bị xúc phạm mà không biết căm tức - Lấy việc chọi gà làm niềm vui…hoặc mê
tiếng hát.
kẻ thù…
- Mải mê thú vui riêng, chỉ biết chăm - Chẳng những thái ấp của ta không còn…
lúc bấy giờ dẫu các ngươi muốn vui vẻ
lo cho gia đình riêng nhỏ bé…
phỏng có được không?
 Chứng minh, thuyết phục các tì tướng đã suy nghĩ, hành động không đúng

- Cách dùng từ ngữ
+ chẳng những…mà còn: tăng cấp
+ nên…nên…: đậm chất khuyên nhủ, ân tình
- Cách dùng câu có hình thức hỏi nhưng để khẳng định

Nghệ
thuật

- Cách ngắt nhịp câu văn khi dồn dập, thôi thúc, lúc chậm rãi như tỉ
tê, tâm sự
- Cách diễn đạt giàu hình ảnh
- Cách diễn đạt hô ứng tạo hiệu quả cộng hưởng. (các câu văn biền
ngẫu)

- Các tì tướng luôn phải cẩn trọng, không để “mất bò mới lo
làm chuồng”.  viện dẫn những câu nói đã trở thành triết lí
nhân sinh được người đời đúc rút, không thể chối cãi.

- Các tì tướng nếu chăm rèn tập võ nghệ, học tập binh thư thì có
thể trở thành người tài giỏi, đánh bại kẻ thù, đem lại cuộc sống
tốt đẹp cho mọi người, trong đó có chính bản thân các tì tướng.
 tác giả đã khẳng định các tì tướng sẽ có được rất nhiều lợi ích
và những điều tốt đẹp.

- Các tì tướng chỉ có một lựa chọn là chăm rèn tập võ nghệ, học
tập binh thư, nếu không sẽ là kẻ thù của chủ tướng.

Thái độ
Dứt khoát, cương quyết, tâm tình
 Gan ruột của một chủ tướng
yêu nước
 Khích lệ, động viên mức cao
nhất ý chí chiến đấu của các tì
tướng

1. Nghệ thuật
- Kết hợp nghị luận – biểu cảm.
- Lời văn đanh thép, giọng văn hùng tráng, có
sự hô ứng, nhịp nhàng của kiểu câu văn biền
ngẫu.
- Hệ thống luận đề, luận điểm và lí lẽ thống
nhất, chặt chẽ.

2. Nội dung
Văn bản thể hiện lòng căm thù, quyết tâm đánh giặc cứu
nước của chủ tướng, cho thấy tầm nhìn xa trông rộng và
tài lãnh đạo, thu phục lòng người của Trần Quốc Tuấn.
Đồng thời, thể hiện và khẳng định truyền thống yêu
nước, đánh giặc giữ nước của dân tộc.

Viết kết nối
Viết đoạn văn (khoảng 7-9 câu) về một truyền thống đáng tự hào của dân
tộc Việt Nam.
- Về nội dung: Trình bày được
một nội dung hoàn chỉnh có
liên quan trực tiếp đến một
truyền thống đáng tự hào của
dân tộc ta: yêu nước, chống
giặc ngoại xâm, tương thân
tương ái….

- Về hình thức: viết đoạn văn đủ số
câu. Các câu trong đoạn phải đúng
ngữ pháp, liên kết với nhau bằng
các phương tiện phù hợp. Tránh các
lỗi về chính tả và dùng từ. Các lí lẽ
và bằng chứng phải rõ ràng, phù
hợp, có sức thuyết phục.

Gala sân khấu hóa
Với chủ đề “Hào khí ngàn năm” em hãy sáng tạo kịch
bản sân khấu hóa tác phẩm “Hịch tướng sĩ”, tập thoại
và tổ chức công diễn trong tiết học sau.