Giáo viên sọan: VĂN BÁ HỪNG
Tr??ng THPT Nguy?n V?n Ti?p
Huy?n T�ân Ph??c ? Ti?n Giang
I. THÍ NGHIỆM HÉCXƠ.
V
Dụng cụ thí nghiệm
+Tĩnh điện kế
+Tấm kẽm tích điện âm
+Đèn hồ quang
+Kính lọc sắc
+Chiếu chùm sáng hồ quang vào tấm kẽm tích điện âm thì tấm kẽm sẽ mất điện tích
? A?s? hồ quang làm các electron trên tấm kẽm bật ra ngoài.
+Hãy quan sát và trình bày kêt quả thí nghiệm? Giải thích.
I. THÍ NGHIỆM HÉCXƠ.
Kế�t quả thí nghiệm
+
Dùng tấm thuỷ tinh trong suốt chắn chùm tia sáng đến tấm kẽm. Trình bày kết quả thí nghiệm?
I. THÍ NGHIỆM HÉCXƠ. [
Kế�t quả thí nghiệm
+Chắn tia tử ngoại từ hồ quang đến tấm kẽm bằng tấm thuỷ tinh hoặc ban đầu tấm kẽm tích điện dương thì tấm kẽm không mất điện tích.
+Tấm kẽm tích điện dương. Trình bày kết quả thí nghiệm?
+Kết quả hai thí nghiệm vừa rồi cho ta kết luận gì?
I. THÍ NGHIỆM HÉCXƠ.
Kế�t quả thí nghiệm
? Chỉ có tia tử ngoại làm electron trên tấm kẽm bật ra ngoài.
Hiện tượng quang điện: là hiện tượng chiếu một chùm sáng thích hợp vào tấm kim loại thì các electron ở mặt kim loại đó bật ra ngoài.
Các electron bị bật ra đó gọi là các electron quang điện.
I. THÍ NGHIỆM HÉCXƠ.
+
II.THÍ NGHIỆM VỚI TẾ BÀO QUANG ĐIỆN
1. Dụng cụ:
+Tế bào quang điện: là bình chân không nhỏ, có 2 điện cực là anốt A và catốt K.
Catốt là lớp kim loại phủ ở thành trong của tế bào.
Anốt là vòng dây kim loại,
+Hồ quang điện L.
+Kính lọc sắc F.
A
K
L
F
+Mili ampe kế để đo cường độ dòng điện.
+Vôn kế V để đo hiệu điện thế UAK
+Nguồn điện E.
1. Dụng cụ:
II.THÍ NGHIỆM VỚI TẾ BÀO QUANG ĐIỆN
A
K
L
F
Chiều dòng electron và chiều dòng điện trong tế bào quang điện thế nào?
+Hãy đoán xem khi đóng khóa K trong mạch có dòng điện không? Tại sao?
+Khi mở đèn lên, trong mạch có dòng điện không? Tại sao?
+Dòng electron chạy từ catốt sang anốt.
+Dòng quang điện chạy từ anốt sang catốt còn.
V
mA
II.THÍ NGHIỆM VỚI TẾ BÀO QUANG ĐIỆN
2. Kết quả thí nghiệm :
a. Dòng quang điện
A
K
L
F
Thí nghiệm trên cho thấy, ánh sáng có bước sóng dài hay ngắn dễ gây ra hiện tượng quang điện hơn?
Có phải ánh sáng đơn sắc nào cũng gây ra hiện tượng quang điện không?
Với mỗi kim loại dùng làm catốt, để có hiện tượng quang điện, ánh sáng kích thích phải có buớc sóng nhỏ hơn một giới hạn ?0 nào đó.
V
mA
1. A�nh sáng tím?
2. Aựnh saựng vaứng?
3. Aựnh saựng cam?
4. Aựnh saựng ủoỷ?
II.THÍ NGHIỆM VỚI TẾ BÀO QUANG ĐIỆN
2.Kết quả thí nghiệm :
b.Buớc sóng ánh sáng kích thích
A
K
L
F
V
mA
II.THÍ NGHIỆM VỚI TẾ BÀO QUANG ĐIỆN
c. Đường đặc trưng Vôn ? Ampe .
A
K
L
F
Với UAK=0, đoán xem khi đóng khoá k, trong mạch có dòng điện không?
Lắp nguồn như thế, ta sử dụng mấy pin?
V
mA
II.THÍ NGHIỆM VỚI TẾ BÀO QUANG ĐIỆN
c. Đường đặc trưng Vôn ? Ampe .
A
K
L
F
V
mA
II.THÍ NGHIỆM VỚI TẾ BÀO QUANG ĐIỆN
c. Đường đặc trưng Vôn ? Ampe .
A
K
L
F
V
mA
II.THÍ NGHIỆM VỚI TẾ BÀO QUANG ĐIỆN
c. Đường đặc trưng Vôn ? Ampe .
A
K
L
F
V
mA
II.THÍ NGHIỆM VỚI TẾ BÀO QUANG ĐIỆN
c. Đường đặc trưng Vôn ? Ampe .
A
K
L
F
V
mA
II.THÍ NGHIỆM VỚI TẾ BÀO QUANG ĐIỆN
c. Đường đặc trưng Vôn ? Ampe .
A
K
L
F
Từ đồ thị, nhận xét xem khi UAK=0 trong mạch có dòng điện không?
+UAK = 0 : trong mạch vẫn có dòng điện.
+Tăng UAK thì I tăng theo.
+Khi UAK=Ubh thì dòng điện bắt đầu đạt giá trị bão hoà Ibh. Nếu tiếp tục tăng U thì I vẫn không tăng.
Từ khi UAK=0, ta tăng UAK thì I biến đổi thế nào?
Từ khi UAK=Ubh, nếu tiếp tục tăng UAK thì I thế nào?
với Uh : là hđt hãm.
/e.Uh/ = � .m v2omax
c.Đường đặc trưng Vôn ? Ampe .
II.THÍ NGHIỆM VỚI TẾ BÀO QUANG ĐIỆN
+Khi UAK=Uh<0 thì I bắt đầu bằng 0. Khi đó độ lớn công cản của lực điện trường gần bằng (lớn hơn) động năng cực đại của các electron.
Khi nào thì dòng điện bắt đầu bằng 0? Khi đó U âm hay dương?
Kết quả thí nghiệm khảo sát sự phụ thuộc của cđdđ bão hoà vào cường độ chùm sáng biễu diễn bởi đồ thị sau:
Ibh tỉ lệ với cường độ chùm sáng kích thích
d. Cường độ dòng điện bão hoà:
II.THÍ NGHIỆM VỚI TẾ BÀO QUANG ĐIỆN
Từ đồ thị hãy:
Trả lời những chổ có dấu hỏi.
và nhận xét xem Ibh có phụ thuộc vào cường độ chùm sáng không?
nếu có thì phụ thuộc thế nào?
Từ đồ thị bên, các em nhận xét xem hđt hãm có phụ thuộc vào cường độ chùm sáng kích thích không?
+Độ lớn hiệu điện thế hãm không phụ thuộc vào cường độ chùm sáng kích thích,
e. Hiệu điện thế hãm
II.THÍ NGHIỆM VỚI TẾ BÀO QUANG ĐIỆN
+Bước sóng ánh sáng kích thích càng ngắn thì độ lớn hiệu điện thế hãm càng lớn.
+Độ lớn hiệu điện thế hãm phụ thuộc vào bước sóng ánh sáng kích thích.
+/Uh/ không phụ thuộc vào Ias kích thích.
Kết quả thí nghiệm khảo sát sự phụ thuộc của hđt hãm vào bước sóng chùm sáng biễu diễn bởi đồ thị sau:
Từ các đồ thị bên, hãy nhận xét xem độ lớn hđt hãm có phụ thuộc vào bước sóng ánh sáng kích thích không?
e. Hiệu điện thế hãm
+Ngoài ra hđt hãm còn phụ thuộc vào bản chất kim loại dùng làm catốt.
II.THÍ NGHIỆM VỚI TẾ BÀO QUANG ĐIỆN
Bước sóng ánh sáng kích thích càng ngắn thì độ lớn hđt hãm biến đổi thế nào?
CÂU HỎI CỦNG CỐ
Trong các câu sau, câu nào sai?
?
Không phải ánh sáng nào cũng có thể gây ra hiện tượng quang điện.
Để có hiện tượng quang điện (ngoài) phải có các electron bậc ra khỏi mặt kim loại dưới tác dụng của ánh sáng.
Dòng các electron quang điện chạy từ catốt về anốt của tế bào quang điện.
A�nh sáng có bước sóng càng lớn càng dễ gây ra hiện tượng quang điện.
?
?
?