Thành viên của nhóm bao gồm:
1. Phạm Gia An
2. Lê Mạnh Dũng
3. Lê Hồ Gia Bảo
4. Vỹ Nguyễn Nguyên Khôi
5. Vũ Tiến Hưng
6. Lưu Trần Viết Trung

Bài 53:
HOẠT ĐỘNG THẦN KINH
CẤP CAO Ở NGƯỜI

NỘI DUNG BÀI HỌC

I.

Sự thành lập và ức chế các phản xạ có điều kiện

(PXCĐK) ở người
II. Vai trò của tiếng nói và chữ viết
III. Tư duy trừu tượng

I. Sự thành lập và ức chế các phản xạ có điều kiện ở người
Đọc thông tin phần I SGK/tr.170 → Trẻ em đã có phản xạ có
điều kiện chưa?

- Phản xạ có điều kiện (PXCĐK) có thể hình thành từ rất sớm ở trẻ em.
- Trẻ càng lớn, số lượng phản xạ có điều kiện càng nhiều và càng phức tạp

Cho ví dụ phản xạ có điều kiện ở trẻ em ?

Trẻ nghe tiếng hát ru kết hợp nhịp vỗ
đều làm trẻ ngủ .

Mùi sữa thơm cùng với vòng tay của mẹ
là dấu hiệu trẻ nhận ra mẹ, dần trẻ phân
biệt được người lạ với người quen

Bú núm vú giả

Mút tay

Phản xạ cầm nắm

Những phản xạ trên có được duy trì đến khi trưởng thành không?
- Đa số các phản xạ trên dần bị ức chế và hình thành những phản xạ mới
 Như vậy: Bên cạnh việc thành lập các phản xạ mới cũng xảy ra ức chế
những phản xạ không còn cần thiết với đời sống

Quan sát một số hình ảnh sau

Bé tập vỗ tay theo mẹ

Học sinh đọc sách

Bé đánh răng

Học sinh trồng cây

Dựa vào SGK và những hình ảnh trên, hoạt động
nhóm trong 3 phút trả lời các câu hỏi sau:
Câu 1. Lấy ví dụ trong đời sống về sự thành lập các phản xạ mới và ức chế các
phản xạ cũ không còn thích hợp nữa?

- Thành lập phản xạ dừng xe khi có tín hiệu đèn đỏ, đội mũ bảo hiểm khi
tham gia giao thông,
- Ức chế PXCĐK dậy sớm lúc 6 giờ vào mùa đông và thành lập PXCĐK
mới lúc 5 giờ vào mùa hè
Câu 2. Quá trình hình thành và ức chế PXCĐK có mối quan hệ với nhau như
thế nào?

- Là hai quá trình thuận nghịch nhưng có quan hệ mật thiết với nhau giúp cơ
thể hình thành thói quen, tập quán, nếp sống có văn hóa .

Sự thành lập và ức chế PXCĐK có ý nghĩa gì đối với
đời sống con người?
- Học tập, rèn luyện, xây dựng thói quen tốt
- Hình thành các tập quán tốt đẹp và nếp sống văn hóa.
Sự thành lập và ức chế phản xạ có điều kiện ở
người giống và khác động vật ở điểm nào?
+ Giống nhau: về quá trình thành lập PXCĐK và những điều kiện để PXCĐK
được hình thành và ức chế cùng ý nghĩa của chúng đối với đời sống
+ Khác nhau: về số lượng phản xạ, mức độ phức tạp của các PXCĐK

Những thói quen nên làm

Những thói quen không nên làm

I. Sự thành lập và ức chế các phản xạ có điều kiện ở người
Bộ não con người tiến hoá hơn động vật thể hiện ở các vùng nào?

Vùng vận động
ngôn ngữ nói
và viết

Vùng hiểu
tiếng nói

Vùng hiểu
chữ viết

I. Sự thành lập và ức chế các phản xạ có điều kiện ở người
II. Vai trò của tiếng nói và chữ viết
1. Tiếng nói và chữ viết cũng là tín hiệu gây ra các phản xạ có điều kiện cấp cao

Quan sát các hình sau:

Gà quay

Quả chanh

Bạn có phản xạ gì khi nhìn thấy, ngửi thấy hay nghe nói đến
các món ăn này?
Tiết nước bọt

Xoài dầm

Bạn có cảm xúc gì khi đọc các thông tin sau đây?

VÌ MIẾNG ĐẤT “VÀNG”
CON TRAI ĐÁNH MẸ
TRỌNG THƯƠNG

PHẪN NỘ

BUỒN CƯỜI

Vậy qua các ví dụ trên, bạn thấy tiếng nói và chữ viết có vai trò gì?

- Tiếng nói và chữ viết giúp ta mô tả sự vật, sự việc (đọc, nghe và tưởng tượng).
- Tiếng nói và chữ viết cũng là tín hiệu của sự vật nhưng thuộc hệ thống tín hiệu
thứ 2 gây ra các PXCĐK cấp cao.
- Người biết chữ có thể xúc động (vui, buồn,…) khi đọc những hàng chữ, đoạn
văn in trong các sách báo, tạp chí

I. Sự thành lập và ức chế các phản xạ có điều kiện ở người
II. Vai trò của tiếng nói và chữ viết
1. Tiếng nói và chữ viết cũng là tín hiệu gây ra các phản xạ có điều kiện cấp cao
2. Tiếng nói và chữ viết là phương tiện để con người giao tiếp, trao đổi kinh
nghiệm với nhau

Hai người này dùng tiếng
nói để làm gì?

Giao tiếp

GS Nguyễn Lân
Hùng đang làm gì?

Truyền đạt kinh nghiệm sản xuất

Hai bạn học sinh này dùng
tiếng nói để làm gì?

Trao đổi bài
Quyển sách này truyền đạt điều gì?

Truyền kinh nghiệm làm giàu

Truyền kinh nghiệm trong trồng trọt, chăn nuôi

Con người đã sử dụng tiếng nói và chữ viết để làm gì?

-Giao lưu với nhau
-Trao đổi kinh nghiệm
-Truyền lại kinh nghiệm
+ Cho thế hệ sau
+ Từ dân tộc này sang dân tộc khác
 Xã hội ngày một văn minh

I. Sự thành lập và ức chế các phản xạ có điều kiện ở người
II. Vai trò của tiếng nói và chữ viết
III. Tư duy trừu tượng

Con gà

Con ếch

Con thỏ

Con lợn

Con ngựa

Các con vật trên được con người gọi chung bằng khái niệm gì?
Gọi chung là: động vật

Các cây trên được con người gọi chung bằng khái niệm gì?
Gọi chung là: thực vật

III. Tư duy trừu tượng

- Từ những thuộc tính chung của sự vật, con người biết khái quát hóa thành những
khái niệm được diễn đạt bằng từ
- Khả năng khái quát hóa, trừu tượng hóa là cơ sở tư duy trừu tượng
- Con người có khả năng phân tích các sự vật, hiện tượng của thế giới xung quanh
dựa trên những khái niệm mà không cần tiếp xúc với thực tiễn

2

1
Kh
ô ng
có g
ì

o
ẹ
K

Khô
ng
có g
ì

ẹo
1k

5

2
k
ẹ
o

4

3

ẹo
k
2

ng
Khô ì
có g

1

1k
ẹ
o

VÒNG QUAY
MAY MẮN

QUAY

Về số lượng thì PXCĐK ở người so với động vật như thế
nào?
A. Nhiều hơn

B. Ít hơn

C. Bằng nhau

D. Không xác định được
QUAY VỀ

Phương tiện để giúp con người giao tiếp, trao đổi kinh
nghiệm với nhau là gì?
A. Tiếng nói

B. Tiếng nói và chữ viết

C. Chữ viết

D. Hành động
QUAY VỀ

Khả năng khái quát hóa, trừu tượng hóa là cơ sở cho tư duy
trừu tượng, chỉ có riêng ở
A. Con người

B. Động vật

C. Thực vật

D. Không ở đâu cả
QUAY VỀ

Ở người, bên cạnh việc thành lập các phản xạ mới còn xảy ra
quá trình gì?
A. Đông máu

B. Hình thành phản xạ

C. Ức chế phản xạ

D. Không xảy ra gì
QUAY VỀ

Tiếng nói và chữ viết là tín hiệu gây ra các phản xạ … cấp
cao ở người
A. Không có gì

B. Có điều kiện

C. Không điều kiện

D. Bình thường
QUAY VỀ