Văn học Trung Quốc

HỒI TRỐNG CỔ THÀNH

Trích hồi 28 – Tam quốc diễn nghĩa, tác giả La Quán Trung


Giáo viên thực hiện: Võ Thị Ngọc Quyên
Trường: THPT Sơn Trà – Đà Nẵng
HỒI TRỐNG CỔ THÀNH
Tìm hiểu chung
1. Tác giả
La Quán Trung (1330 – 1400 ?)
Tên: La Bản, hiệu: Hồ Hải tản nhân
Quê quán: Vùng Thái Nguyên, Sơn Tây cũ, Trung Quốc, sống vào cuối thời Nguyên, đầu thời Minh
Con người: Tính tình cô độc, lẻ loi, thích ngao du
Tác phẩm tiêu biểu: Tam quốc diễn nghĩa, Bình yêu truyện ,…

HỒI TRỐNG CỔ THÀNH
2. Tác phẩm Tam quốc diễn nghĩa
Ra đời vào đầu thời Minh
Nguồn gốc: căn cứ vào tài liệu lịch sử Trung Quốc và các truyền thuyết dân gian, kịch dân gian
Dung lượng: 120 hồi
Tóm tắt: Kể chuyện Trung Hoa thời Tam Quốc
(Các em nắm tóm tắt ở phần Tiểu dẫn SGK Ngữ văn 10, Tập hai, Trang 74)
3. Đoạn trích
Vị trí: Hồi 28 trong Tam quốc diễn nghĩa
Nội dung: thuật lại việc Quan Công đi tìm minh chủ Lưu Bị, qua năm cửa ải, chém sáu tướng Tào, về đến Cổ Thành bị Trương Phi nghi ngờ bội nghĩa, quyết sống mái với người anh em
Bố cục: Phần 1: Từ đầu đến mời Trương Phi ra đón: Hoàn cảnh gặp gỡ
Phần 2: Tiếp theo đến chính là cờ Tào Tháo: Mâu thuẫn anh em Trương Phi – Quan Công
Phần 3: Còn lại: Hồi trống cổ thành, anh em đoàn tụ
HỒI TRỐNG CỔ THÀNH
II. Đọc – hiểu văn bản

1. Hoàn cảnh gặp gỡ
Quan Công: Hộ tống hai chị dâu nên tạm hàng Tào Tháo -> nghe tin Lưu Bị ở Nhữ Nam -> bỏ Tào đi tìm anh -> đến Cổ Thành gặp Trương Phi
Gặp gỡ bất ngờ nhưng cũng rất tự nhiên, hợp lí
Trương Phi: Chiếm Cổ Thành -> mộ quân, tậu ngựa, chứa cỏ, tích lương
HỒI TRỐNG CỔ THÀNH
II. Đọc – hiểu văn bản
2. Phần 2: Mâu thuẫn anh em Trương Phi – Quan Công
Gặp anh như đón tiếp kẻ thù
Mong được gặp em
HỒI TRỐNG CỔ THÀNH
II. Đọc – hiểu văn bản
2. Phần 2: Mâu thuẫn anh em Trương Phi – Quan Công
Nóng nảy, cương trực, thẳng thắng
Mềm mỏng, nhún nhường, điềm tỉnh
HỒI TRỐNG CỔ THÀNH
II. Đọc – hiểu văn bản
3. Phần 3: Hồi trống Cổ Thành, anh em đoàn tụ
Sự xuất hiện của Sái Dương:
Làm cho kịch tính cao trào
Tạo cơ hội để Quan Công chứng tỏ lòng trung nghĩa của mình
Thách thức của Trương Phi:
Trương Phi: ra điều kiện Quan Công phải chém rơi đầu tướng Tào trong 3 hồi trống, thẳng tay đánh trống
Quan Công: chấp nhận điều kiện, chém đầu Sái Dương khi chưa dứt một hồi
Tài nghệ dũng mãnh và khát vọng mau chóng được minh oan.
Hồi trống là linh hồn của đoạn trích: Hồi trống thách thức, hồi trống minh oan, hồi trống đoàn tụ.
HỒI TRỐNG CỔ THÀNH
II. Đọc – hiểu văn bản
3. Phần 3: Hồi trống Cổ Thành, anh em đoàn tụ
Anh em đoàn tụ:
Trương Phi vẫn chưa tin
Trương Phi hỏi tên lính, nghe hai chị dâu kể sự tình
Nóng nảy nhưng rất khôn ngoan, thận trọng
Trương Phi khóc, thụp lạy Vân Trường
Tính cách nổi bật của hai nhân vật
HỒI TRỐNG CỔ THÀNH
Trương Phi nóng nảy mà rất tình cảm, cương trực. Không hồ đồ, biết sửa sai đúng lúc, coi trọng trung nghĩa
Quan Công điềm tĩnh, độ lượng, tài giỏi, khí phách, luôn đặt chữ “nghĩa” lên đầu
HỒI TRỐNG CỔ THÀNH
III. Tổng kết
Nghệ thuật
- Cốt truyện hoàn chỉnh, mâu thuẫn được dẫn dắt khéo léo, phát triển nhanh, giải quyết bất ngờ nhưng hợp lí
- Lối kể giản dị mà hấp dẫn, tạo được không khí chiến trận
- Khắc hoạ nhân vật sinh động qua hành động và ngôn ngữ
2. Ý nghĩa văn bản
Ngợi ca tính cách cương trực của Trương Phi, lòng trung nghĩa của Quan Công và tình nghĩa anh em, bạn bè trong sáng, cao cả.
BÀI TẬP
CÂU 1: Tác giả “Tam quốc diễn nghĩa” sống vào khoảng thời gian nào?
Cuối Minh đầu Thanh
Cuối Nguyên đầu Minh
Cuối Tống đầu Nguyên
Cuối Hán đầu Đường
B
BÀI TẬP
CÂU 2: Chủ đề của đoạn trích “Hồi trống Cổ Thành” là gì?
Vẻ đẹp tính cách của Trương Phi và Quan Công
Ca ngợi tình nghĩa vườn đào của ba anh em Lưu – Quan – Trương
Cả A và B đều đúng
Cả A và B đều sai
C
BÀI TẬP
CÂU 3: Vì sao Trương Phi nổi giận đâm Quan Công?
Vì Quan Công đến Cổ Thành dụ hàng Trương Phi
Vì phải chịu cảnh thất tán ở Từ Châu
Vì cho rằng Quan Công đã bội nghĩa
Vì Quan Công là kẻ thù
C
BÀI TẬP
CÂU 4: Tác giả đã khắc hoạ tính cách nhân vật qua những yếu tố nào?
Nội tâm
Ngôn ngữ và hành động
Ngoại hình
Xuất thân
B
BÀI TẬP TỰ LUẬN
Trình bày cảm nghĩ của em về nhân vật Trương Phi.
Viết đoạn văn khoảng 15 dòng
Nộp lại vào thứ 3 tuần sau (21/04/2020)
Chào tạm biệt
và hẹn gặp lại !